Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63
रुज्यर्धं च तदर्धं च पथि चौरादि बाधिते । तदर्धं योषितां चापि सुस्थे न्यूनं न कारयेत्
rujyardhaṃ ca tadardhaṃ ca pathi caurādi bādhite | tadardhaṃ yoṣitāṃ cāpi susthe nyūnaṃ na kārayet
રોગ હોય ત્યારે, અથવા શક્તિનો અડધો ભાગ પણ ઘટી ગયો હોય ત્યારે, કે માર્ગમાં ચોર વગેરેના ઉપદ્રવથી પીડિત હોય ત્યારે, નિયમનું અડધું જ આચરણ કરી શકાય. સ્ત્રીઓ માટે પણ અડધું માન્ય છે; પરંતુ સ્વસ્થ હોય ત્યારે નિર્ધારિત કરતાં ઓછું કરવું યોગ્ય નથી.
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly as Skanda teaching Agastya)
Tirtha: Kāśī-kṣetra
Type: kshetra
Scene: A Kāśī pilgrim on a dusty road, guarded and wary of thieves, pauses to perform a shortened rite; nearby a healer tends the sick; a calm priest indicates ‘half-measure’ with a measuring cord, while the Viśvanātha temple spire rises in the distance.
FAQs
Dharma is firm in principle yet compassionate in application—allowing reductions when circumstances genuinely obstruct observance.
The setting is the Kāśī Khaṇḍa (Varanasi’s sacred framework), though this verse itself gives general dharma-vidhi rather than naming a single tīrtha.
A rule of permitted reduction: perform half of the prescribed observance in illness or perilous travel; do not reduce when healthy.
Read Skanda Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.