Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15
Devanagari script
आहूय गृहिणी सोऽथ यक्षः कनककुंडलाम् । उवाच यक्षिणीं श्रेष्ठां पूर्णभद्रो घटोद्भव
Transliteration
āhūya gṛhiṇī so'tha yakṣaḥ kanakakuṃḍalām | uvāca yakṣiṇīṃ śreṣṭhāṃ pūrṇabhadro ghaṭodbhava
Translation
પછી ઘટોદ્ભવ યક્ષ પૂર્ણભદ્રે સોનાના કુંડળ ધારણ કરનારી પોતાની ગૃહિણી, તે શ્રેષ્ઠ યક્ષિણીને બોલાવીને કહ્યું।
Word by Word
āhūyahaving called
āhūya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√hū (धातु) + आ उपसर्ग (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक—‘आह्वाय/बुलाकर’
gṛhiṇīmthe housewife; wife
gṛhiṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgṛhiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connective/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
yakṣaḥthe Yakṣa
yakṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kanaka-kuṃḍalāmwearing golden earrings
kanaka-kuṃḍalām:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkanaka (प्रातिपदिक) + kuṃḍalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कनकस्य कुण्डले यस्याः/या)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yakṣiṇīmto the Yakṣiṇī
yakṣiṇīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyakṣiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śreṣṭhāmexcellent; best
śreṣṭhām:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśreṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
pūrṇabhadraḥPūrṇabhadra
pūrṇabhadraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpūrṇabhadra (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संबोधनार्थे अपि पाठान्तर-सम्भवः
ghaṭa-udbhavaO pot-born one
ghaṭa-udbhava:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootghaṭa (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (घटात् उद्भवः)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A richly adorned Yakṣa (Pūrṇabhadra) with distinctive ornaments summons his Yakṣiṇī wife with golden earrings; intimate palace interior, poised for dialogue.
Characters & Entities
P
PūrṇabhadraY
YakṣaY
YakṣiṇīFAQs
It sets a dharmic narrative context: even supernatural beings are shown bound to household concerns and moral decisions.
The Kāśīkhaṇḍa’s larger frame glorifies Kāśī, but this verse is a character-introduction within the story.
None.