Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

Devanagari script

सर्वेभ्यः कारणेभ्यश्च परात्परतरं परम् । आनंदं ब्रह्मणो रूपं श्रुतयो यत्प्रचक्षते

Transliteration

sarvebhyaḥ kāraṇebhyaśca parātparataraṃ param | ānaṃdaṃ brahmaṇo rūpaṃ śrutayo yatpracakṣate

Translation

બધા કારણોથી પરે, અને ‘પરે’ કહેવાતાથી પણ પરે—તે પરમ છે. શ્રુતિઓ પ્રકટ કરે છે કે આનંદ જ બ્રહ્મનું સ્વરૂપ છે.

Word by Word

• सर्वेभ्यः: from all
• सर्वेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन; अपादान (ablative plural)

• कारणेभ्यः: from causes
• कारणेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• परात्: from the higher
• परात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; ‘पर’ इत्यस्य ablative

• परतरम्: higher still
• परतरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परतर (प्रातिपदिक; तरप्-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)

• परम्: supreme
• परम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• आनन्दम्: bliss
• आनन्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विधेय-रूपेण (as predicate accusative in apposition)

• ब्रह्मणः: of Brahman
• ब्रह्मणः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• रूपम्: form, nature
• रूपम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate noun)

• श्रुतयः: the Vedas (scriptures)
• श्रुतयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक सर्वनाम (relative)

• प्रचक्षते: declare, proclaim
• प्रचक्षते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + चक्ष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (mokṣa-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages / internal Kāśī audience

Visual Art Cues

Scene: An expansive, luminous depiction of bliss beyond causality: Kāśī’s skyline dissolving into a field of light, with a yogin in stillness by the Ganga.

Characters & Entities

• Brahman
• Ānanda
• Śruti (Vedas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ultimate reality transcends causality and is bliss itself—directing seekers toward liberation as fulfillment, not mere escape.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tirtha is mentioned; in Kāśī Khaṇḍa, such Brahman-teaching reinforces Kāśī’s reputation as a mokṣa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated.