Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85
Devanagari script
चिंतामवाप महतीं स्त्रीणां धिक्चेष्टितं त्विति । निनिंद बहुधात्मानं स्त्रीत्वं चाति निनिंद सा
Transliteration
ciṃtāmavāpa mahatīṃ strīṇāṃ dhikceṣṭitaṃ tviti | niniṃda bahudhātmānaṃ strītvaṃ cāti niniṃda sā
Translation
તે ખૂબ જ ચિંતામાં પડી ગઈ અને 'સ્ત્રીઓના આચરણને ધિક્કાર છે', એમ કહીને તેણે પોતાની અને પોતાના સ્ત્રીત્વની ઘણી નિંદા કરી.
Word by Word
ciṃtāmworry; thought
ciṃtām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootciṃtā (चिन्ता-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
avāpaattained; fell into
avāpa:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootava-āp (अव+आप्-धातु)
Formलङ् (Imperfect/past); परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘प्राप्तवान्/प्राप्तवती’ अर्थे
mahatīmgreat
mahatīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (महत्-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ciṃtām)
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstrī (स्त्री-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
dhikshame! fie!
dhik:
Bhava (Exclamation/भाव)
TypeIndeclinable
Rootdhik (धिक्-अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय/उद्गार (interjection of censure)
ceṣṭitamconduct; behavior
ceṣṭitam:
Karma (Object of implied censure/कर्म)
TypeNoun
Rootceṣṭita (चेष्टित-प्रातिपदिक; √ceṣṭ)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आचरणम्/कर्म’ अर्थे
tuindeed; but
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (तु-अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण/विरोधार्थक (emphatic/contrastive particle)
itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
niniṃdacensured; blamed
niniṃda:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootnind (निन्द्-धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
bahudhāin many ways
bahudhā:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbahudhā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/बहुत्ववाचक (in many ways)
ātmānamherself
ātmānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootātman (आत्मन्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; आत्मवाचक
strītvamwomanhood
strītvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootstrītva (स्त्रीत्व-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (च-अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
atiexcessively
ati:
Kriya-viseshana (Intensifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootati (अति-अव्यय)
Formअव्ययम्; अतिशयार्थक (intensifier: exceedingly)
niniṃdacensured
niniṃda:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootnind (निन्द्-धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
sāshe
sā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
Speaker
Skanda (narrating internal lament of the character) to Agastya (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The woman sits alone, head in hand, eyes moist; the space feels heavy and still, conveying anxiety and self-reproach.
FAQs
Remorse is shown as the turning point that can lead one back toward dharmic action.
No tirtha is named in this verse; it is narrative reflection within the Kāśīkhaṇḍa.
None explicitly.