Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । अतिक्रम्य गुरोर्लोकं लोपामुद्रे ददर्श सः । शिवशर्मा पुरी सौरेः प्रभामंडल मंडिताम्

Transliteration

agastya uvāca | atikramya gurorlokaṃ lopāmudre dadarśa saḥ | śivaśarmā purī saureḥ prabhāmaṃḍala maṃḍitām

Translation

અગસ્ત્ય બોલ્યા—ગુરુલોકને અતિક્રમીને, હે લોપામુદ્રે, તારા હિતાર્થે તેણે સૂર્યની ‘શિવશર્મા’ નામની પુરી જોઈ; તે પ્રભામંડળથી મંડિત હતી।

Word by Word

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• अतिक्रम्य: having crossed/overstepped
• अतिक्रम्य: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अति-क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• गुरोः: of the teacher
• गुरोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• लोकम्: world/realm
• लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• लोपामुद्रे: in/at Lopāmudrā (place/name)
• लोपामुद्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• शिवशर्मा: Śivaśarmā (name)
• शिवशर्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव-शर्मन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name)

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सौरेः: of Sauri (of the Sun/related to Sūrya)
• सौरेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सौरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रभामण्डलमण्डिताम्: adorned with a circle/halo of radiance
• प्रभामण्डलमण्डिताम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभा-मण्डल-मण्डित (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying 'पुरीम्')

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śivaśarmā-purī (Sūrya-purī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Lopāmudrā

Visual Art Cues

Scene: Agastya narrates a visionary passage beyond a celestial realm; a radiant city ‘Śivaśarmā’ appears, encircled by a halo-like solar mandala, suffusing the sky with golden-white light.

Characters & Entities

• Agastya
• Lopāmudrā
• Guru-loka (Bṛhaspati-loka, implied)
• Sūrya (Saura)
• Śivaśarmā (city)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography extends across worlds; radiant divine realms (Saura) reflect spiritual attainment and cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A luminous Saura city named Śivaśarmā is introduced as a revered realm in the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is a narrative transition describing a divine city.