Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4
Devanagari script
सीमन्तोथाष्टमे मासि गर्भरूपसमृद्धिकृत् । सुखप्रसव सिद्ध्यै च तेनाकारि क्रियाविदा
Transliteration
sīmantothāṣṭame māsi garbharūpasamṛddhikṛt | sukhaprasava siddhyai ca tenākāri kriyāvidā
Translation
પછી આઠમા માસે ગર્ભના રૂપની સમૃદ્ધિ અને સુખપ્રસવની સિદ્ધિ માટે, ક્રિયાવિદોએ વિધિપૂર્વક ‘સીમંત’ સંસ્કાર કર્યો।
Word by Word
सीमन्तःthe sīmantonnayana rite
सीमन्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसीमन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सीमन्त’ इति संस्कारविशेषः
उथand then
उथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउथ (अव्यय)
Formनिपात/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle)
अष्टमेin the eighth
अष्टमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘मासि’ इति विशेषणम्
मासिmonth
मासि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
गर्भरूपसमृद्धिकृत्causing the fetus’s form to prosper
गर्भरूपसमृद्धिकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + समृद्धि (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ धातु, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘समृद्धिं करोति’ इति कृत्-प्रत्ययान्त (कृदन्त) विशेषणम्; समासः—गर्भरूपस्य समृद्धिः यस्य/यत् करोति
सुखप्रसवeasy delivery
सुखप्रसव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक) + प्रसव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषसमासः; (समासाङ्ग) ‘सुखः प्रसवः’
सिद्ध्यैfor the accomplishment
सिद्ध्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तेनby that (rite)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अकारिwas performed
अकारि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive): ‘was performed’
क्रियाविदाby one skilled in rites
क्रियाविदा:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रियाविद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘क्रियाः वेत्ति’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रातिपदिक-प्रयोगः
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
S
Sīmanta (saṃskāra)G
garbha (fetus)FAQs
Dharma is upheld through timely saṃskāras performed with right intent—seeking protection, wellbeing, and sanctity for new life.
The verse sits within the Kāśī-khaṇḍa narrative frame; this particular line focuses on saṃskāra rather than naming a specific tīrtha.
The Sīmanta rite is prescribed in the eighth month to promote the fetus’ wellbeing and support an easy delivery.