Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2
भूमिष्ठापि न यात्रभूस्त्रिदिवतोप्युच्चैरधःस्थापि या या बद्धा भुवि मुक्तिदास्युरमृतं यस्यां मृता जंतवः । या नित्यं त्रिजगत्पवित्रतटिनी तीरे सुरैः सेव्यते सा काशी त्रिपुरारिराजनगरी पायादपायाज्जगत्
bhūmiṣṭhāpi na yātrabhūstridivatopyuccairadhaḥsthāpi yā yā baddhā bhuvi muktidāsyuramṛtaṃ yasyāṃ mṛtā jaṃtavaḥ | yā nityaṃ trijagatpavitrataṭinī tīre suraiḥ sevyate sā kāśī tripurārirājanagarī pāyādapāyājjagat
પૃથ્વી પર સ્થિત હોવા છતાં તે સામાન્ય યાત્રાભૂમિ નથી; સ્વર્ગથી પણ ઊંચી હોવા છતાં અહીં નીચે—સુલભ રીતે—સ્થાપિત છે. સંસારબંધનમાં બંધાયેલા જીવ પણ ત્યાં મુક્તિદાતા બને છે; ત્યાં મરણ પામેલા પ્રાણી અમૃતત્વ પામે છે. ત્રિજગતને પવિત્ર કરનાર નદીના તટે દેવતાઓ દ્વારા નિત્ય સેવિત—ત્રિપુરારિ શિવની રાજનગરી એવી કાશી જગતને આપત્તિથી રક્ષે.
Narrator/Compiler (Kāśī-stuti at the opening)
Tirtha: Kāśī (Avimukta)
Type: kshetra
Scene: Panoramic Kāśī: stepped ghāṭs descending to Gaṅgā, gods (deva-s) offering worship on the riverbank, Śiva as Tripurāri presiding over the city like a luminous guardian; a subtle aura suggests ‘earth yet beyond heaven’.
FAQs
Kāśī is portrayed as a uniquely accessible gateway to mokṣa, where even death becomes a passage to immortality.
Kāśī (Vārāṇasī), especially the Gaṅgā’s purifying riverbank within the sacred city.
No direct prescription; the verse emphasizes devotional service by gods and the salvific power associated with residing/dying in Kāśī.