Adhyaya 23

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अग्नितीर्थाभिधे तीर्थे सर्वपातकनाशने । स्नानं कृत्वा विशुद्धात्मा चक्रतीर्थं ततो व्रजेत्

શ્રીસૂત બોલ્યા—સર્વ પાપનાશક અગ્નિતીર્થ નામના તીર્થમાં સ્નાન કરીને, શુદ્ધાત્મા બની, ત્યારબાદ ચક્રતીર્થ તરફ જવું જોઈએ.

Verse 2

यंयं कामं समुद्दिश्य चक्रतीर्थे द्विजोत्तमाः । स्नानं समाचरेन्मर्त्यस्तंतं कामं समश्नुते

હે દ્વિજોત્તમો! ચક્રતીર્થમાં જે જે ઇચ્છા મનમાં રાખીને મનુષ્ય સ્નાન કરે છે, તે તે ઇચ્છા તે પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 3

पुराहिर्बुध्न्यनामा तु महर्षिः संशित व्रतः । सुदर्शनमुपास्तास्मिंस्तपस्वी गंधमादने

પૂર્વકાળે ગંધમાદન પર્વત પર અહિર્બુધ્ન્ય નામના મહર્ષિ, દૃઢવ્રતી તપસ્વી, ત્યાં સુદર્શનની ભક્તિપૂર્વક ઉપાસના કરતા હતા।

Verse 4

तपस्यंतं मुनिं तत्र राक्षसा घोररूपिणः । अबाधंत सदा विप्रास्तपोविघ्नैकतत्पराः

ત્યાં તપસ્યા કરતા તે મુનિને ભયંકરરૂપ રાક્ષસો સદા પીડાવતા, હે વિપ્રો; તેઓ માત્ર તપોવિઘ્ન કરવા જ તત્પર હતા।

Verse 5

सुदर्शनं तदागत्य भक्तरक्षणवांछया । यातुधानान्बाधमानान्न्यवधीर्लीलया पुरा

પછી ભક્તરક્ષણની ઇચ્છાથી સુદર્શન ત્યાં આવી, ઉપદ્રવ કરનારા યાતુધાનોને પૂર્વકાળે લીલામાત્રે સંહાર્યા।

Verse 6

तदाप्रभृति तच्चक्रं भक्तप्रार्थनया द्विजाः । अहिर्बुध्न्यकृते तीर्थे सन्निधानं सदाऽकरोत्

ત્યાંથી, હે દ્વિજોઃ, ભક્તની પ્રાર્થનાથી તે ચક્ર અહિર્બુધ્ન્યકૃત તીર્થમાં સદાકાળ સન્નિધાન ધારણ કરીને રહ્યું।

Verse 7

तदाप्रभृति तत्तीर्थं चक्रतीर्थमितीर्यते । सुदर्शनप्रसादेन तत्र तीर्थे निमज्जनात्

ત્યાંથી તે તીર્થ ‘ચક્રતીર્થ’ તરીકે ઓળખાયું; સુદર્શનના પ્રસાદથી તે તીર્થમાં સ્નાન-નિમજ્જન કરવાથી શુભ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 8

रक्षःपिशाचा दिकृता पीडा नास्त्येव कर्हिचित् । स्नात्वास्मिन्पावने तीर्थे छिन्नपाणिः पुरा रविः । स हिरण्यमयौ पाणी लब्धवांस्तीर्थवैभवात्

આ પાવન તીર્થનો આશ્રય લેતાં રાક્ષસ‑પિશાચ આદિથી થતી કોઈ પીડા ક્યારેય થતી નથી. પ્રાચીન કાળે છિન્નહસ્ત રવિ (સૂર્ય) અહીં સ્નાન કરીને તીર્થના વૈભવથી સુવર્ણમય બે હાથ પ્રાપ્ત કર્યા.

Verse 9

ऋषय ऊचुः । छिन्नपाणिः कथमभूदादित्यः सूतनंदन । यथा च लब्धवान्पाणी सौवर्णौ तद्वदस्व नः

ઋષિઓએ કહ્યું—હે સૂતનંદન! આદિત્યના હાથ કેવી રીતે છિન્ન થયા? અને તેણે તે સુવર્ણમય બે હાથ કેવી રીતે મેળવ્યા? અમને કહો.

Verse 10

श्रीसूत उवाच । इंद्रादयः सुराः पूर्वं संततं दैत्यपीडिताः

શ્રીસૂતે કહ્યું—પૂર્વકાળે ઇન્દ્ર વગેરે દેવતાઓ દૈત્યો દ્વારા સતત પીડિત થતા હતા.

Verse 11

किं कुर्म इति संचित्य संभूय सममंत्रयन् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य मंत्रयित्वा चिरं सुराः

“અમે શું કરીએ?” એમ વિચારી દેવતાઓ એકત્ર થયા અને પરસ્પર વિચારણા કરી. બૃહસ્પતિને અગ્રેસર રાખીને તેમણે લાંબા સમય સુધી મંત્રણા કરી.

Verse 12

तुरासाहं पुरोधाय धाम स्वायंभुवं ययुः । ते ब्रह्माणं समासाद्य दृष्ट्वा स्तुत्वा च भक्तितः

તુરાસાહને આગેવાન બનાવી તેઓ સ્વયંભૂ (બ્રહ્મા)ના ધામે ગયા. ત્યાં પહોંચીને બ્રહ્માને દર્શન કરી ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરી.

Verse 13

ततो व्यजिज्ञपस्तस्मै स्वेषामागमकारणम् । सुरा ऊचुः । भगवन्भारतीनाथ दैत्या ह्यस्मान्बलोत्कटाः

ત્યારે દેવોએ પોતાના આગમનનું કારણ તેમને નિવેદન કર્યું. દેવો બોલ્યા— “હે ભગવન્, હે ભારતીનાથ! અતિબલવાન દૈત્યો અમને પીડાવે છે.”

Verse 14

बाधंते सततं देव तत्र ब्रूहि प्रतिक्रियाम् । इत्युक्तः स सुरैर्ब्रह्मा तानाह कृपया वचः

“હે દેવ! તેઓ અમને સતત સતાવે છે; તેનો પ્રતિકાર કહો.” એમ દેવોએ કહ્યે ત્યારે બ્રહ્માએ કરુણાથી તેમને વચન કહ્યું.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । मा भैष्ट यूयं विबुधास्तत्रोपायं ब्रवीम्यहम् । माहेश्वरं महायज्ञमसुराणां विनाशनम्

બ્રહ્મા બોલ્યા— “હે વિબુધો, ભય ન કરો; હું તેનો ઉપાય કહું છું. અસુરોના વિનાશ માટેનું માહેશ્વર મહાયજ્ઞ કરો.”

Verse 16

प्रारभध्वं सुरा यूयं मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । अयं च दैवतैः सर्वैर्विधिलोभं विना कृतः

“હે દેવો! તત્ત્વદર્શી મુનિઓ સાથે તમે આ યજ્ઞ આરંભ કરો. અને સર્વ દેવતાઓએ વિધિફળના લોભ વિના આ યજ્ઞ પૂર્ણ કરવો.”

Verse 17

माहेश्वरो महायज्ञः क्रियतां गंधमादने । यदि ह्यन्यत्र तं यज्ञं कुर्युस्तद्विबुधर्षभाः

“ગંધમાદન પર માહેશ્વર મહાયજ્ઞ કરવો. કારણ કે, હે દેવશ્રેષ્ઠો, જો તમે તે યજ્ઞ અન્યત્ર કરશો તો…”

Verse 18

यज्ञविघ्नं तदा कुर्युर्दुरात्मानः सुरद्विषः । क्रियते यद्ययं यज्ञो गंधमादनपर्वते

ત્યારે દેવદ્વેષી દુષ્ટાત્માઓ યજ્ઞમાં વિઘ્ન ઊભાં કરે; પરંતુ જો આ યજ્ઞ ગંધમાદન પર્વતે કરવામાં આવે તો…

Verse 19

सुदर्शनप्रसादेन नैव विघ्नो भवेत्तदा । अहिर्बुध्न्याभिधानस्य महर्षेर्गंधमादने

સુદર્શનના પ્રસાદથી ત્યારે કોઈ વિઘ્ન ઊભું નહીં થાય; કારણ કે ગંધમાદન પર ‘અહિર્બુધ્ન્ય’ નામના મહર્ષિ વિરાજે છે।

Verse 20

अनुग्रहाय तत्तीर्थे सन्निधत्ते सुदर्शनम् । अतः कुरुध्वं भो यूयं तं यज्ञं गंधमादने

અનુગ્રહ માટે તે તીર્થમાં સુદર્શન સન્નિહિત રહે છે; તેથી હે સૌ, તે યજ્ઞ ગંધમાદન પર કરો।

Verse 21

नातिदूरे चक्रतीर्थादसुराणां विनाशकम् । ततस्ते ब्रह्मवचसा सहसा गंधमादनम्

અસુરવિનાશક ચક્રતીર્થથી બહુ દૂર નહોતું; ત્યારબાદ બ્રહ્માના વચનથી પ્રેરાઈ તેઓ તત્કાળ ગંધમાદન તરફ ધસી ગયા।

Verse 22

बृहस्पतिं पुरस्कृत्य जग्मुर्यज्ञचिकीर्षया । ते प्रणम्य महात्मानमहिर्बुध्न्यं मुनीश्वरम्

બૃહસ્પતિને અગ્રેસર રાખીને તેઓ યજ્ઞ સિદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી નીકળ્યા. પ્રણામ કરીને તેમણે મહાત્મા મુનીશ્વર અહિર્બુધ્ન્યને વંદન કર્યું।

Verse 23

अकल्पयन्यज्ञवाटन्नातिदूरे तदाश्रमात् । यज्ञकर्मसु निष्णातैः सहितास्ते तपोधनैः

તપોધન એવા તે તપસ્વીઓ યજ્ઞકર્મમાં નિષ્ણાત જનોથી સહીત, તે આશ્રમથી બહુ દૂર નહીં એવા સ્થાને યજ્ઞવાટિકા તૈયાર કરવા લાગ્યા।

Verse 24

इष्टिमारेभिरे देवा असुराणां विनाशिनीम् । तस्मिन्कर्मणि होतासीत्स्वयमेव बृहस्पतिः

દેવોએ અસુરોના વિનાશક એવી ઇષ્ટિ યજ્ઞ આરંભ્યો; તે કર્મમાં સ્વયં બૃહસ્પતિ હોતૃ તરીકે રહ્યા।

Verse 25

बभूव मैत्रावरुणो जयंतः पाकशासनिः । अच्छावाको बभूवात्र वसूनामष्टमो वसुः

પાકશાસન (ઇન્દ્ર) નો પુત્ર જયંત મૈત્રાવરુણ બન્યો; અને અહીં વસુઓમાં આઠમો વસુ અચ્છાવાક તરીકે રહ્યો।

Verse 26

ग्रावस्तुदभवत्तत्र शक्तिपुत्रः पराशरः । अष्टावक्रो महातेजा अध्वर्युधुरमूढवान्

ત્યાં શક્તિપુત્ર પરાશર ગ્રાવસ્તુત બન્યા; અને મહાતેજસ્વી અષ્ટાવક્રે અધ્વર્યુનું પદ ધારણ કર્યું।

Verse 27

तत्र प्रतिप्रस्थाताभूद्विश्वामित्रो महामुनिः । नेष्टा बभूव वरुण उन्नेता च धनेश्वरः

ત્યાં મહામુનિ વિશ્વામિત્ર પ્રતિપ્રસ્થાતા બન્યા; વરુણ નેષ્ટા રહ્યા અને ધનેશ્વર (કુબેર) ઉન્નેતા બન્યા।

Verse 28

ब्रह्मा बभूव सविता यज्ञस्यार्धधुरं वहन् । बभूव ब्राह्मणाच्छंसी वसिष्ठो ब्रह्मणोत्तमः

સવિતા યજ્ઞનો અર્ધ ભાર વહન કરીને બ્રહ્મા-પુરોહિત બન્યા; અને બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ વસિષ્ઠ બ્રાહ્મણાચ્છંસી બન્યા।

Verse 29

आग्नीध्रोऽभूच्छुनःशेपः पोता जातश्च पावकः । उद्गाता वायुरभवत्प्रस्तोता च परेतराट्

શુનઃશેપ આગ્નીધ્ર બન્યા, પાવક પોટૃ બન્યા; વાયુ ઉદ્ગાતૃ બન્યા અને પરેતરાટ્ પ્રસ્તોતૃ બન્યા।

Verse 30

प्रतिहर्ता तु तत्रासीदगस्त्यः कुंभसंभवः । सुब्रह्मण्यो मधुच्छंदा विश्वामित्रात्मजो महान्

ત્યાં કુંભસમ્ભવ અગસ્ત્ય પ્રતિહર્તૃ બન્યા; અને વિશ્વામિત્રના પુત્ર મહાન મધુચ્છંદા સુબ્રહ્મણ્ય બન્યા।

Verse 31

यजमानः स्वयमभूद्देवराजः पुरंदरः । उपद्रष्टा बभूवात्र व्यासपुत्रः शुको मुनिः

દેવરાજ પુરંદર (ઇન્દ્ર) સ્વયં યજમાન બન્યા; અને અહીં વ્યાસપુત્ર મુનિ શુક ઉપદ્રષ્ટા (સાક્ષી-નિરીક્ષક) બન્યા।

Verse 32

ततस्ते ऋत्विजः सर्वे देवराजं पुरंदरम् । विधिवद्दीक्षयांचक्रुस्तत्र माहेश्वरे क्रतौ

પછી તે માહેશ્વર ક્રતુમાં ત્યાં સર્વ ઋત્વિજોએ વિધિ મુજબ દેવરાજ પુરંદર (ઇન્દ્ર)ને દીક્ષા અપાવી।

Verse 33

प्रावर्तत महायज्ञ एवं वै गंधमादने । सुदर्शनप्रभावेन दुःसहेनातिपीडिताः

આ રીતે ગંધમાદન પર તે મહાયજ્ઞ પ્રારંભ થયો. સુદર્શનના અસહ્ય પ્રભાવથી અત્યંત પીડિત થઈ વિઘ્નકારક દળો દબાઈ ગયા.

Verse 34

नाविंदन्नसुरास्तत्र रंध्रं यज्ञे प्रवर्तिते । एवन्निरंतरायोऽसौ प्रावर्तत महा क्रतुः

યજ્ઞ શરૂ થતાં ત્યાં અસુરોને વિઘ્ન કરવા માટે કોઈ છિદ્ર મળ્યું નહીં. આ રીતે તે મહાક્રતુ નિર્વિઘ્ને આગળ વધ્યો.

Verse 35

भक्षयंश्च हरिस्तत्र जज्वाल हुतवाहनः । विधिवत्कर्मजालानि कृत्वाध्वर्युरसंभ्रमात्

ત્યાં હરિ હવિ ભક્ષણ કરતાં જ હુતવાહન અગ્નિ પ્રજ્વલિત થયો. અધ્વર્યુકે અચકાયા વિના વિધિપૂર્વક સર્વ કર્મક્રમ પૂર્ણ કર્યો.

Verse 36

मंत्रपूतं पुरोडाशं जुहवामास पावके । हुतशेषं पुरोडाशं विभज्याध्वर्युरादरात्

મંત્રપૂત પુરોડાશ તેણે પવિત્ર અગ્નિમાં આહુતિરૂપે અર્પણ કર્યો. પછી અધ્વર્યુકે આદરથી હુતશેષ પુરોડાશનું વિભાજન કર્યું.

Verse 37

ऋत्विग्भ्यो होतृमुख्येभ्यः प्रददौ पापनाशनम् । सवित्रे ब्रह्मणे चैकमत्युग्रतरतेजसम्

તેણે હોતૃમુખ્ય ઋત્વિજોને પાપનાશક ભાગ આપ્યો. તેમજ સવિતા અને બ્રહ્માને એક-એક અંશ આપ્યો, જે અત્યંત ઉગ્ર તેજથી દીપ્ત હતો.

Verse 38

ददौ तत्र पुरोडाशभागं प्राशित्रनामकम् । प्रतिजग्राह पाणिभ्यां प्राशित्रं सविता तदा

ત્યાં તેમણે 'પ્રાશિત્ર' નામનો પુરોડાશનો ભાગ આપ્યો. ત્યારે સવિતા દેવે પોતાના બંને હાથો વડે તે પ્રાશિત્ર ગ્રહણ કર્યું.

Verse 39

सवित्रा स्पृष्टमात्रं सत्तत्प्राशित्रं दुरासदम् । तस्य पाणी प्रचिच्छेद पश्यतां सर्वऋत्विजाम्

સવિતાએ સ્પર્શ કરતાની સાથે જ તે દુઃસહ પ્રાશિત્રે, બધા ઋત્વિજોના દેખતા જ, તેમના બંને હાથ કાપી નાખ્યા.

Verse 40

ततः संछिन्नपाणिः स प्राशित्रेणोग्रतेजसा । किमेतदिति संत्रस्तो विषण्णवदनोऽभवत्

પછી તે ઉગ્ર તેજવાળા પ્રાશિત્રથી હાથ કપાઈ જતાં તેઓ ભયભીત અને ઉદાસ થઈને બોલ્યા - "આ શું છે?"

Verse 41

सविता ऋत्विजः सर्वान्समाहूयेदमब्रवीत् । सवितोवाच । पुरोडाशस्य भागोऽयं मम प्राशित्रनामकः

સવિતાએ બધા ઋત્વિજોને બોલાવીને આ કહ્યું. સવિતા બોલ્યા: "પુરોડાશનો આ 'પ્રાશિત્ર' નામનો ભાગ મારો છે."

Verse 42

दत्तश्चिच्छेद मत्पाणी मिषत्स्वेव भवत्स्वपि । अतो भवंतः संभूय सर्व एव हि ऋत्विजः

"આપવામાં આવ્યો હોવા છતાં, તમારા બધાના દેખતા જ તેણે મારા હાથ કાપી નાખ્યા. તેથી તમે બધા ઋત્વિજો એકઠા થઈને..."

Verse 43

कल्पयंतामिमौ पाणी नोचेद्यज्ञं निहन्म्यमुम् । सवितुर्वाक्यमाकर्ण्य ते सर्वे समचिंतयन्

“આ બે હાથ ફરીથી ઘડી આપો; નહિ તો હું આ યજ્ઞનો નાશ કરી દઈશ।” સવિતૃનું વચન સાંભળી તેઓ સૌએ મળીને વિચાર કર્યો.

Verse 44

तत्र मध्ये मुनींद्राणां देवानां चैव सर्वशः । अष्टावक्रो महातेजा ऋत्विजस्तानभाषत

ત્યાં સર્વ શ્રેષ્ઠ મુનિઓ અને દેવતાઓની વચ્ચે મહાતેજસ્વી અષ્ટાવક્રે તે ઋત્વિજોને સંબોધ્યા.

Verse 45

अष्टावक्र उवाच । शृणुध्वमृत्विजः सर्वे मम वाक्यं समाहिताः । मयि जीवति विप्रेंद्रा विरिंचानां शतं गतम्

અષ્ટાવક્ર બોલ્યા—“હે ઋત્વિજોઃ, તમે સૌ એકાગ્ર થઈ મારી વાત સાંભળો. હે વિપ્રશ્રેષ્ઠો, હું જીવતો હોઉં ત્યારે જ વિરિંચિ (બ્રહ્મા)ના સો યુગચક્રો વીતી ગયા છે.”

Verse 46

जायंते च म्रियंते च चतुराननकोटयः । पश्यन्नेव च तान्सर्वानहं प्राणानधारयम्

કરોડો ચતુરાનન બ્રહ્માઓ જન્મે છે અને મરે છે; અને તેમને સૌને જોતા જ મેં મારા પ્રાણને ધારણ કર્યો.

Verse 47

तत्र लोकेश्वराभिख्ये वर्तमाने प्रजापतौ । विप्रो हरिहरोनाम निवसञ्छयामलापुरे

તે સમયે, લોકેશ્વર નામના પ્રજાપતિ શાસન કરતા હતા; શ્યામલાપુરમાં હરિહર નામનો એક બ્રાહ્મણ નિવાસ કરતો હતો.

Verse 48

व्याधेनारण्यवासेन केल्यर्थं लक्ष्यवेधिना । छिन्नपादोऽभवद्बाणैर्लक्ष्य मध्यं समागतः

અરણ્યવાસી વ્યાધ રમણાર્થે લક્ષ્યભેદ કરતો બાણ ચલાવ્યા; લક્ષ્યના મધ્યમાં જ વાગતાં તેના બંને પગ કાપાઈ ગયા.

Verse 49

स गंधमादनं प्राप्य मुनिभिः प्रेरितस्तदा । स्नात्वा च मुनितीर्थेऽस्मिन्प्राप्तवांश्चरणौ पुरा

ત્યારે મુનિઓની પ્રેરણાથી તે ગંધમાદન પહોંચ્યો; અને આ મુનિતીર્થમાં સ્નાન કરીને તેણે પૂર્વવત્ પોતાના ચરણો ફરી પ્રાપ્ત કર્યા.

Verse 50

तदा पुण्यमिदं तीर्थं मुनितीर्थमितीरितम् । इदानीं चक्रतीर्थाख्यं चक्रनाम त्वविंदत

પૂર્વે આ પુણ્ય તીર્થ ‘મુનિતીર્થ’ તરીકે પ્રસિદ્ધ હતું; હવે તેને ‘ચક્રતીર્થ’ નામ, એટલે ચક્રનામ, પ્રાપ્ત થયું છે.

Verse 51

तदत्र क्रियतां स्नानं प्राशित्रच्छिन्नपाणिना । मुनितीर्थे सवित्रापि युष्माकं यदि रोचते

અતએવ અહીં મુનિતીર્થમાં પ્રાશિત્ર ગ્રહણથી જેના હાથ છિન્ન થયા હોય તે સ્નાન કરે; અને જો તમને રુચે તો સવિતા પણ અહીં સ્નાન કરે.

Verse 52

ऋत्विजः कथितास्त्वेवमष्टावक्रमहर्षिणा । सवितारमभाषंत सर्व एव प्रहर्षिताः

મહર્ષિ અષ્ટાવક્રે આ રીતે કહ્યાથી આઠેય ઋત્વિજ આનંદિત થયા અને સૌએ સવિતાને સંબોધ્યા.

Verse 53

सवितः स्नाहि तीर्थेऽ स्मिंस्तव पाणी भविष्यतः । अष्टावक्रो यथा प्राह तथा कुरु समाहितः

હે સવિતા, આ તીર્થમાં સ્નાન કર; તારા હાથ ફરી પ્રાપ્ત થશે. અષ્ટાવક્રે જેમ કહ્યું તેમ સમાહિત ચિત્તે કર.

Verse 54

ततः स सविता गत्वा चक्रतीर्थं महत्तरम् । सस्नौ पाण्योरवाप्त्यर्थमिष्टदायिनि तत्र सः

પછી સવિતા અતિ મહાન ચક્રતીર્થમાં ગયો. ત્યાં વરદાયી તે તીર્થમાં હાથોની પુનઃપ્રાપ્તિ માટે તેણે સ્નાન કર્યું.

Verse 55

उत्तिष्ठन्नेव स तदा तत्र स्नात्वा सभक्तिकम् । युक्तो हिरण्मयाभ्यां तु पाणिभ्यां समदृश्यत

ત્યાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરીને તે ઊભો થયો ત્યારે, તે બે સુવર્ણમય હાથોથી યુક્ત દેખાયો.

Verse 56

हिरण्यपाणिं तं दृष्ट्वा जहृषुः सर्वऋत्विजः । ततः समाप्य तं यज्ञं दैत्यसंघान्विजित्य च

તેને સુવર્ણહસ્ત જોઈ સર્વ ઋત્વિજોએ હર્ષ માન્યો. પછી તે યજ્ઞ પૂર્ણ કરીને અને દૈત્યસંઘોને પણ જીત્યા પછી—

Verse 57

इंद्रादयः सुराः सर्वे सुखिताः स्वर्गमाययुः । तस्मादेतत्समागत्य तीर्थं सर्वैश्च मानवैः

ઇન્દ્ર આદિ સર્વ દેવો પ્રસન્ન થઈ સ્વર્ગે પરત ગયા. તેથી આ તીર્થમાં આવી સર્વ માનવોએ—

Verse 58

सेवनीयं प्रयत्नेन स्वस्वाभीष्टस्य सिद्धये । अंधैश्च कुणिभिर्मूकैर्बधिरैः कुब्जकैरपि

પોતપોતાના અભિષ્ટની સિદ્ધિ માટે આને પ્રયત્નપૂર્વક સેવવું જોઈએ—અંધ, અપંગ, મૂંગા, બહેરા અને કુબડાવાળાઓ પણ।

Verse 59

खंजैः पंगुभिरप्येतदंगहीनैस्तथापरैः । संछिन्नपाणिचरणैः संछिन्नान्यांगसंचयैः

ખંજ, પંગુ તથા અન્ય અંગહીન લોકો પણ; જેમના હાથ-પગ કપાઈ ગયા હોય અને અન્ય અંગો પણ વિકૃત થયાં હોય—તેઓ પણ।

Verse 60

मनुष्यैश्च तथान्यैश्च विकलांगस्य पूर्तये । सेवनीयमिदं तीर्थं सर्वाभीष्टप्रदायकम्

મનુષ્યો તથા અન્ય પ્રાણીઓ દ્વારા પણ, વિકલ અંગોની પૂર્તિ માટે, આ તીર્થનું સેવન કરવું જોઈએ—આ સર્વ અભિષ્ટ આપનારું છે।

Verse 61

एवं वः कथितं विप्राश्चक्रतीर्थस्य वैभवम् । यत्र स्नात्वा पुरा छिन्नौ पाणी प्राप प्रभाकरः

હે વિપ્રો! આ રીતે તમને ચક્રતીર્થનું વૈભવ કહેલું છે—જ્યાં પ્રાચીનકાળે સ્નાન કરીને પ્રભાકરે પોતાના કપાયેલા હાથ ફરી પ્રાપ્ત કર્યા।

Verse 62

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । अंगानि विकलान्यस्य पूर्णानि स्युर्न संशयः

જે એકાગ્રચિત્તે આ અધ્યાયનું પઠન કરે અથવા શ્રવણ કરે—તેના વિકલ અંગો પૂર્ણ થાય; તેમાં સંશય નથી।

Verse 63

मोक्षकामस्य मर्त्यस्य मुक्तिः स्यान्नात्र संशयः

મોક્ષની ઇચ્છા ધરાવનાર મર્ત્યને નિશ્ચયે મુક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે—અહીં કોઈ સંશય નથી।