Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्राः स्थूलाश्च बहुबुद्धयः

Transliteration

bhārgavacyāvanāpnuvānaurvaśca jamadagnikaḥ | asmingotre bhavā viprāḥ sthūlāśca bahubuddhayaḥ

Translation

આ વંશમાં પૂજ્ય પિતૃઋષિઓ—ભાર్గવ, ચ્યાવન, આપ્નુવાન, ઔર્વ અને જમદગ્નિ—પ્રસિદ્ધ છે. આ ગોત્રમાં દેહે દૃઢ અને બુદ્ધિમાં સમૃદ્ધ એવા બ્રાહ્મણો જન્મે છે.

Word by Word

• भार्गव-च्यावन-आप्नुवान-और्वः: Bhārgava, Cyāvana, Āpnuvāna, and Aurva (sages)
• भार्गव-च्यावन-आप्नुवान-और्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक) + च्यावन (प्रातिपदिक) + आप्नुवान (प्रातिपदिक) + और्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थे (collective listing)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• जमदग्निकः: Jamadagnika (descendant of Jamadagni)
• जमदग्निकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जमदग्निक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• गोत्रे: gotra/lineage
• गोत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• भवाः: are born/are found (as members)
• भवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• विप्राः: Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• स्थूलाः: stout/robust
• स्थूलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘विप्राः’)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• बहु-बुद्धयः: very intelligent
• बहु-बुद्धयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘बह्वी बुद्धिर्येषाम्’ (having much intelligence)

Speaker

Unspecified (Dharmāraṇya narrative voice; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)

Visual Art Cues

Scene: A calm genealogical tableau: five ancient seers seated in tapas posture, with palm-leaf manuscripts and sacrificial implements; a younger brāhmaṇa lineage shown as sturdy, attentive students receiving the names.

Characters & Entities

• Bhārgava
• Cyāvana
• Āpnuvāna
• Aurva
• Jamadagni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It honors Vedic lineage (gotra/pravara) as a dharmic framework for identity, ritual propriety, and remembrance of revered ṛṣis.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate focus is lineage (gotra/pravara) within Dharmāraṇya; a specific tīrtha is not named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the verse provides pravara-style ancestral identification relevant to Vedic rites.