Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49
उपस्पृशेद्विहीनाभिस्तुषांगारास्थिभस्मभिः । अतिस्वच्छाभिरद्भिश्च यावद्धृद्गाभिरत्वरः
upaspṛśedvihīnābhistuṣāṃgārāsthibhasmabhiḥ | atisvacchābhiradbhiśca yāvaddhṛdgābhiratvaraḥ
યોગ્ય પાણી ન હોય તો પણ તુષ, અંગાર, અસ્થિભસ્મ વગેરે વડે (પરિશોધિત) પાણીથી ઉપસ્પર્શન/આચમન કરવું; અને શક્ય હોય ત્યાં અત્યંત સ્વચ્છ, હૃદય સુધી ઊંડા પાણીથી પણ—ઉતાવળ વિના—કરવું.
Anonymous Purāṇic narrator (Dharmāraṇya instructional passage; speaker not explicit in the excerpt)
Scene: A pilgrim at a roadside well clarifies water using a cloth and charcoal/husk, then performs ācamana calmly; in the background a clear deep river symbolizes the ideal.
FAQs
Even when conditions are imperfect, one should uphold purity with practical methods and a calm, attentive mind.
No specific tīrtha is mentioned; the verse gives general guidance on water and ācamana.
Perform upaspṛśa/ācamana using available means (water clarified with husk/charcoal/ash, etc.); when possible use very clear water, and do it without haste.