Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 84

Devanagari script

यमार्थं तर्पणं यो वै धर्मवाप्यां करिष्यति । साक्षतैर्नामभिश्चैतैस्तस्य नोपद्रवो भवेत्

Transliteration

yamārthaṃ tarpaṇaṃ yo vai dharmavāpyāṃ kariṣyati | sākṣatairnāmabhiścaitaistasya nopadravo bhavet

Translation

જે કોઈ ધર્મવાપીમાં યમના નિમિત્તે તર્પણ કરશે અને આ નામો સાથે અક્ષત અર્પણ કરશે, તેને કોઈ ઉપદ્રવ કે હાનિ નહીં થાય.

Word by Word

• यमार्थम्: for Yama’s sake
• यमार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (यमाय/यमस्य अर्थः)

• तर्पणम्: tarpana offering
• तर्पणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तर्पण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-निपात (particle: indeed)

• धर्मवाप्याम्: in the Dharma-pond
• धर्मवाप्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + वापी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य वापी)

• करिष्यति: will do/perform
• करिष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• साक्षतैः: with unbroken rice grains
• साक्षतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स-अक्षत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘अक्षत’ = अखण्डित-तण्डुल (unbroken rice)

• नामभिः: with names
• नामभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• एतैः: with these
• एतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; सर्वनाम

• तस्य: for him/of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• न: no/not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• उपद्रवः: harm/trouble
• उपद्रवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपद्रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• भवेत्: would be/arise
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmavāpī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Dharmavāpī performs Yama-tarpaṇa, holding akṣata and pouring water; a subtle protective aura surrounds him, suggesting the cessation of upadravas.

Characters & Entities

• Dharmavāpī
• Yama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Properly performed dhārmic rites, with correct invocation, are said to generate protection and remove obstacles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmavāpī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Yama-tarpaṇa at Dharmavāpī using specified names and akṣata (unbroken grains).