Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47

Devanagari script

भालजां कुत्सवत्सौ च मोहोवी आकुशस्तथा । ईयाश्लीआ शांडिलश्च गोधरीपात्रमेव च

Transliteration

bhālajāṃ kutsavatsau ca mohovī ākuśastathā | īyāślīā śāṃḍilaśca godharīpātrameva ca

Translation

‘ભાલજા’ કૂત્સ–વત્સ સાથે સંબંધિત છે; અને ‘મોહોવી’ આકુશ પરંપરાની છે. તેમ જ ‘ઈયાશ્લીઆ’, ‘શાંડિલ’ તથા ‘ગોધરી-પાત્ર’ પણ ઉલ્લેખિત છે.

Word by Word

• भालजाम्: Bhālajā (name)
• भालजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भालजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नामरूप)

• कुत्सवत्सौ: Kutsa and Vatsa
• कुत्सवत्सौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुत्स + वत्स (प्रातिपदिक); समास
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व (कुत्सः च वत्सः च)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• मोहोवी: Mohovī (name)
• मोहोवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मोहोवी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (अनिश्चित), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नामरूप)

• आकुशः: Ākuśa (name)
• आकुशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आकुश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ

• ईयाश्लीआ: Īyāślīā (name)
• ईयाश्लीआ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईयाश्लीआ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (अनिश्चित), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नामरूप; पाठदोष/देशीय-नाम सम्भाव्य)

• शांडिलः: Śāṇḍila (name)
• शांडिलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शांडिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• गोधरीपात्रम्: Godharī-pātra (name)
• गोधरीपात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोधरी + पात्र (प्रातिपदिक); समास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गोधर्याः पात्रम्) / नामरूप

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

Speaker

Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa relaying a traditional list)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhālajā; Mohovī; Īyāślīā; Śāṇḍila; Godharī-pātra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A procession of labeled village-emblems in a forest manuscript margin: Bhālajā (Kutsa–Vatsa), Mohovī (Ākuśa), then Īyāślīā, Śāṇḍila, Godharī-pātra—each shown with a tiny shrine and a lineage tag.

Characters & Entities

• Kutsa
• Vatsa
• Śāṇḍila
• Bhālajā
• Mohovī
• Ākuśa
• Īyāślīā
• Godharī-pātra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa preserves dharmic memory by recording how communities align with ṛṣi lineages (gotra/pravara).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya sacred region is the setting; the verse lists internal names and affiliations rather than praising a single tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is an enumerative register.