Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 210

Devanagari script

अस्मिन्वंशे समुद्भूता ब्राह्मणा देवतत्पराः । सस्वाधायवषट्कारा वेदशास्त्रप्रवर्तकाः

Transliteration

asminvaṃśe samudbhūtā brāhmaṇā devatatparāḥ | sasvādhāyavaṣaṭkārā vedaśāstrapravartakāḥ

Translation

આ વંશમાં દેવતાઓમાં તત્પર બ્રાહ્મણો ઉત્પન્ન થયા—સ્વાધ્યાય અને વષટ્કાર કરનાર, તથા વેદ-શાસ્ત્રોના પ્રવર્તક અને રક્ષક હતા.

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• वंशे: in the lineage
• वंशे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• समुद्भूताः: arisen/originated
• समुद्भूताः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: सम् + उद् + √भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपसर्गयुक्त-क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• देवतत्पराः: devoted to the deities
• देवतत्पराः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देवता + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (देवतायां तत्पराः)

• सस्वाधायवषट्काराः: having (regular) svādhyāya and vaṣaṭ-calls
• सस्वाधायवषट्काराः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + स्वाधाय + वषट्कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः (येषां स्वाधायः वषट्कारश्च सन्ति)

• वेदशास्त्रप्रवर्तकाः: promoters/propagators of Veda and śāstra
• वेदशास्त्रप्रवर्तकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद + शास्त्र + प्रवर्तक (प्रातिपदिक; √वृत्/√वर्त् (धातु) + णिच् + अक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (वेदशास्त्रयोः प्रवर्तकाः)

Speaker

Unspecified in excerpt (contextual narrator within Brāhma Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa-style narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: A lineage of brāhmaṇas in a forest-kṣetra performing svādhyāya and a small soma/agnihotra rite; the word ‘vaṣaṭ’ visually suggested by flames rising as if responding to mantra.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Devatā
• Svādhyāya
• Vaṣaṭ
• Veda
• Śāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is validated by practice—svādhyāya, ritual discipline, and the preservation of sacred teaching.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the contextual sacred realm where such Vedic-propagating lineages are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Svādhyāya (Vedic recitation) and vaṣaṭkāra (ritual utterance in yajña) are referenced as characteristic practices.