Adhyaya 34

Verse 1

व्यास उवाच । एवं रामेण धर्मज्ञ जीर्णोद्धारः पुरा कृतः । द्विजानां च हितार्थाय श्रीमातुर्वचनेन च

વ્યાસે કહ્યું—“આ રીતે ધર્મજ્ઞ રામે પ્રાચીન કાળમાં જીર્ણોદ્ધાર કર્યો—દ્વિજોના હિત માટે અને શ્રીમાતાના વચન અનુસાર પણ.”

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं शासनं ब्रह्मन्रामेण लिखितं पुरा । कथयस्व प्रसादेन त्रेतायां सत्यमंदिरे

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—“હે બ્રહ્મન્, રામે પૂર્વકાળે કેવું શાસન લખ્યું હતું? કૃપા કરીને કહો—ત્રેતાયુગમાં સત્યમંદિરમાં (પ્રકાશિત) તે આજ્ઞા.”

Verse 3

व्यास उवाच । धर्मारण्ये वरे दिव्ये बकुलार्के स्वधिष्ठिते । शून्यस्वामिनि विप्रेंद्र स्थिते नारायणे प्रभौ

વ્યાસે કહ્યું—હે વિપ્રેન્દ્ર! દિવ્ય અને શ્રેષ્ઠ ધર્મારણ્યમાં, જ્યાં બકુલાર્ક પોતાના પીઠ પર પ્રતિષ્ઠિત છે, ત્યાં શૂન્યસ્વામિન ક્ષેત્રે પ્રભુ નારાયણ વિરાજમાન હતા।

Verse 4

रक्षणाधिपतौ देवे सर्वज्ञे गुणनायके । भवसागर मग्नानां तारिणी यत्र योगिनी

ત્યાં રક્ષણાધિપતિ દેવ—સર્વજ્ઞ અને ગુણનાયક—વિરાજે છે; અને ત્યાં જ ‘તારિણી’ નામની યોગિની ભવસાગરમાં ડૂબેલાંને તારણ કરે છે।

Verse 5

शासनं तत्र रामस्य राघवस्य च नामतः । शृणु ताम्राश्रयं तत्र लिखितं धर्मशास्त्रतः

સાંભળો—ત્યાં રાઘવ રામના નામે આવેલું શાસન, ધર્મશાસ્ત્રાનુસાર રચાયેલું, તામ્રપત્ર પર લખાયેલું છે।

Verse 6

महाश्चर्यकरं तच्च ह्यनेकयुगसंस्थितम् । सर्वो धातुः क्षयं याति सुवर्णं क्षयमेति च

તે ખરેખર મહા આશ્ચર્યજનક છે, અનેક યુગો સુધી સ્થિર રહેલું; કારણ કે સર્વ ધાતુ ક્ષય પામે છે, સોનું પણ ઘટે છે।

Verse 7

प्रत्यक्षं दृश्यते पुत्र द्विजशासनमक्षयम् । अविनाशो हि ताम्रस्य कारणं तत्र विद्यते

પ્રત્યક્ષ દેખાય છે, પુત્ર! દ્વિજોનુ આ શાસનપત્ર અક્ષય છે; કારણ કે ત્યાં તામ્રના અવિનાશનું કારણ વિદ્યમાન છે।

Verse 8

वेदोक्तं सकलं यस्माद्विष्णुरेव हि कथ्यते । पुराणेषु च वेदेषु धर्मशास्त्रेषु भारत

હે ભારત! વેદમાં જે સર્વ કહેલું છે તે ખરેખર વિષ્ણુ જ કહેવાય છે; તેમજ પુરાણોમાં, વેદોમાં અને ધર્મશાસ્ત્રોમાં પણ આ જ પ્રતિપાદિત છે.

Verse 9

सर्वत्र गीयते विष्णुर्नाना भावसमाश्रयः । नानादेशेषु धर्मेषु नानाधर्मनिषेविभिः

સર્વત્ર વિષ્ણુનું ગાન થાય છે—વિવિધ ભાવોનો આશ્રય લઈને; વિવિધ દેશોના ધર્મોમાં, વિવિધ ધર્માચારનું પાલન કરનારાઓ દ્વારા.

Verse 10

नानाभेदैस्तु सर्वत्र विष्णुरेवेति चिंत्यते । अवतीर्णः स वै साक्षात्पुराणपुरुषो त्तमः

ભલે અનેક ભેદોથી તેનું ચિંતન થાય, તોય સર્વત્ર આ જ નિશ્ચય—‘વિષ્ણુ જ.’ પુરાણોમાં સ્તુત થયેલ તે પુરુષોત્તમ સాక్షાત્ અવતરી આવ્યો છે.

Verse 11

देववैरिविनाशाय धर्मसंरक्षणाय च । तेनेदं शासनं दत्तमविनाशात्मकं सुत

દેવોના શત્રુઓના વિનાશ માટે અને ધર્મના સંરક્ષણ માટે, હે પુત્ર! આ શાસન (આજ્ઞા) અપાયું છે—જે સ્વભાવથી અવિનાશી છે.

Verse 12

यस्य प्रतापादृषद स्तारिता जलमध्यतः । वानरैर्वेष्टिता लंका हेलया राक्षसा हताः

જેનાં પ્રતાપથી જળમધ્યે શિલાઓ તરવા લાગી; વાનરોએ લંકાને ઘેરી લીધી; અને રાક્ષસો સહેલાઈથી સંહારાયા.

Verse 13

मुनिपुत्रं मृतं रामो यमलोकादुपानयत् । दुंदुभिर्निहतो येन कबंधोऽभिहतस्तथा

રામે મુનિના મૃત પુત્રને યમલોકમાંથી પણ પાછો લાવ્યો. તેના હાથે દુન્દુભિનો વધ થયો અને કબંધ પણ તેમ જ સંહારાયો.

Verse 14

निहता ताडका चैव सप्तताला विभेदिताः । खरश्च दूषणश्चैव त्रिशिराश्च महासुरः

તાડકા પણ નાશ પામી અને સાત તાળવૃક્ષો ભેદાઈ ગયા. ખર અને દૂષણનો સંહાર થયો, તેમજ મહાસુર ત્રિશિરા પણ હત થયો.

Verse 15

चतुर्दशसहस्राणि जवेन निहता रणे । तेनेदं शासनं दत्तमक्षयं न कथं भवेत्

યુદ્ધમાં ચૌદ હજાર ઝડપથી નાશ પામ્યા. એવા મહાપુરુષે આ આજ્ઞા આપી હોય તો તે અક્ષય કેમ ન બને?

Verse 16

स्ववंशवर्णनं तत्र लिखित्वा स्वयमेव तु । देशकालादिकं सर्वं लिलेख विधिपूर्वकम्

ત્યાં તેણે પોતે જ પોતાના વંશનું વર્ણન લખી, દેશ-કાળ વગેરે સર્વ વિગતો વિધિપૂર્વક નોંધાવી.

Verse 17

स्वमुद्राचिह्नितं तत्र त्रैविद्येभ्यस्तथा ददौ । चतुश्चत्वारिंशवर्षो रामो दशरथात्मजः

ત્યાં તેણે પોતાની મુદ્રાથી ચિહ્નિત તે ત્રિવેદના પંડિતોને અર્પણ કર્યું. દશરથપુત્ર રામની વય ચુંમાલીસ વર્ષ હતી.

Verse 18

तस्मिन्काले महाश्चर्यं संदत्तं किल भारत । तत्र स्वर्णोपमं चापि रौप्योपमम थापि च

તે સમયે, હે ભારત, ખરેખર એક મહાન આશ્ચર્ય પ્રગટ થયું. ત્યાં સોનાસમાન અને ચાંદીસમાન એવા અનેક અદ્ભુત પ્રાદુર્ભૂત થયા.

Verse 19

उवाह सलिलं तीर्थे देवर्षिपितृतृप्तिदम् । स्ववंशनायकस्याग्रे सूर्येण कृतमेव तत्

તીર્થમાં જળ વહેવા લાગ્યું, જે દેવો, ઋષિઓ અને પિતૃઓને તૃપ્તિ આપનારું હતું. તે કાર્ય સૂર્યે પોતાના વંશનાયકની સમક્ષ જ કર્યું હતું.

Verse 20

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रामो विष्णुं प्रपूज्य च । रामलेखविचित्रैस्तु लिखितं धर्मशासनम्

તે મહાન આશ્ચર્ય જોઈ રામે વિષ્ણુની પૂજા કરી; અને રામની અદ્ભુત લેખનશૈલીથી ધર્મનું શાસન લખાયું.

Verse 21

यद्दृष्ट्वाथ द्विजाः सर्वे संसारभयबंधनम् । कुर्वते नैव यस्माच्च तस्मान्निखिलरक्षकम्

આને જોઈ બધા દ્વિજ સંસારભયથી ઉત્પન્ન બંધન ફરી રચતા નથી. તેથી આ સર્વનો રક્ષક છે.

Verse 22

ये पापिष्ठा दुराचारा मित्रद्रोहरताश्च ये । तेषां प्रबोधनार्थाय प्रसिद्धिमकरोत्पुरा

જે અતિ પાપી, દુર્વર્તનવાળા અને મિત્રદ્રોહમાં રત છે—તેમને જાગૃત કરવા માટે તેણે પૂર્વે આ વાતને પ્રસિદ્ધ કરી હતી.

Verse 23

रामलेखविचित्रैस्तु विचित्रे ताम्रपट्टके । वाक्यानीमानि श्रूयंते शासने किल नारद

હે નારદ! રામરેખાઓથી અલંકૃત એવા આ અદ્ભુત તામ્રપટ્ટ શાસનમાં આ વચનો પરંપરાથી શ્રવણ થાય છે.

Verse 24

आस्फोटयंति पितरः कथयंति पितामहाः । भूमिदोऽस्मत्कुले जातः सोऽस्मान्संतारयिष्यति

પિતૃઓ આનંદથી તાળી વગાડે છે અને પિતામહો કહે છે—‘અમારા કુળમાં ભૂમિદાતા જન્મ્યો છે; તે અમને તારશે.’

Verse 25

बहुभिर्बहुधा भुक्ता राजभिः पृथिवी त्वियम् । यस्ययस्य यदा भूमिस्तस्यतस्य तदा फलम्

આ પૃથ્વી અનેક રાજાઓએ અનેક રીતે ભોગવી છે; જે સમયે જેની ભૂમિ હોય, તે સમયે ફળ પણ તેને જ મળે છે.

Verse 26

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्

ભૂમિદાતા સાઠ હજાર વર્ષ સ્વર્ગમાં વસે છે; પરંતુ જે છીનવે છે અને જે તે છીનવવામાં સંમતિ આપે છે, તેઓ એટલાં જ વર્ષ નરકમાં જાય છે.

Verse 27

संदंशैस्तुद्यमानस्तु मुद्गरैर्विनिहत्य च । पाशैः सुबध्यमानस्तु रोरवीति महास्वरम्

સંદંશો વડે પીડિત, મુદગરોથી પ્રહારિત, અને પાશોથી કસીને બાંધાયેલો તે રોરવ નરકમાં મહાસ્વરે વિલાપ કરે છે.

Verse 28

ताड्यमानः शिरे दंडैः समालिंग्य विभावसुम् । क्षुरिकया छिद्यमानो रोरवीति महास्वनम्

દંડોથી માથા પર પ્રહાર પામી, જ્વલંત અગ્નિને આલિંગન કરવા મજબૂર થઈ, અને ક્ષુરિકાથી કાપાતો તે રોરવ નરકમાં મહાધ્વનિથી ચીસો પાડે છે।

Verse 29

यमदूतैर्महाघोरैर्ब्रह्मवृत्तिविलोपकः । एवंविधैर्महादुष्टैः पीड्यंते ते महागणैः

બ્રાહ્મણની જીવનવૃત્તિનો નાશ કરનારને યમના મહાઘોર દૂતો—આવા મહાદુષ્ટ પીડાકારોના મહાગણો દ્વારા—ઘોર રીતે પીડે છે।

Verse 30

ततस्तिर्यक्त्वमाप्नोति योनिं वा राक्षसीं शुनीम् । व्यालीं शृगालीं पैशाचीं महाभूतभयंकरीम्

ત્યારબાદ તે તિર્યક્‌ (પશુ) યોનિમાં પડે છે—અથવા રાક્ષસી, કૂતરી, નાગિણી, શિયાળણી કે પિશાચી જેવી યોનિઓમાં—મહાભૂત સમી ભયંકર।

Verse 31

भूमेरंगुलहर्ता हि स कथं पापमाचरेत् । भूमेरंगुलदाता च स कथं पुण्यमाचरेत्

જે ભૂમિનો એક આંગળ જેટલો પણ હરણ કરે, તે પાપ કેમ ન કરે? અને જે ભૂમિનો એક આંગળ જેટલો પણ દાન કરે, તે પુણ્ય કેમ ન કરે?

Verse 32

अश्वमेधसहस्राणां राजसूयशतस्य च । कन्याशतप्रदानस्य फलं प्राप्नोति भूमिदः

ભૂમિદાન કરનારને હજાર અશ્વમેધ, સો રાજસૂય અને સો કન્યાદાન જેટલું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 33

आयुर्यशः सुखं प्रज्ञा धर्मो धान्यं धनं जयः । संतानं वर्द्धते नित्यं भूमिदः सुखमश्मुते

ભૂમિદાન કરનારનું આયુષ્ય, યશ, સુખ, પ્રજ્ઞા, ધર્મ, ધાન્ય, ધન અને જય નિત્ય વધે છે; તેની સંતતિ પણ સદા સમૃદ્ધ થાય છે. ભૂમિદાતા નિશ્ચયે કલ્યાણ પામે છે.

Verse 34

भूमेरंगुलमेकं तु ये हरंति खला नराः । वंध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोटरवासिनः । कृष्णसर्पाः प्रजायंते दत्तदायापहारकाः

જે દુષ્ટ મનુષ્યો ભૂમિનો એક આંગળ જેટલો ભાગ પણ હરી લે છે, તેઓ દત્ત દાયનો અપહાર કરવાના પાપે ફરી કૃષ્ણસર્પ બની જન્મે છે—વંધ્યા વનોમાં, નિર્જલ પ્રદેશોમાં અને સૂકા ખોખલા વૃક્ષોમાં વસે છે.

Verse 35

तडागानां सहस्रेण अश्वमेधशतेन वा । गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्त्ता विशुध्यति

ભૂમિ હરણ કરનાર માત્ર ત્યારે જ વિશુદ્ધ થાય છે—હજાર તળાવો કરવાના પુણ્યથી, અથવા સો અશ્વમેધ યજ્ઞોના પુણ્યથી, કે પછી એક કરોડ ગાયોના દાનથી સમાન પ્રાયશ્ચિત્તથી.

Verse 36

यानीह दत्तानि पुनर्धनानि दानानि धर्मार्थयशस्कराणि । औदार्यतो विप्रनिवेदितानि को नाम साधुः पुनराददीत

અહીં જે ધન અને દાન ધર્મ, અર્થ અને યશ આપનારાં છે, અને જે ઉદારતાથી બ્રાહ્મણોને અર્પિત કરાયા છે—એને કોઈ સજ્જન ફરી કેવી રીતે પાછાં લે?

Verse 37

चलदलदललीलाचंचले जीवलोके तृणलवलघुसारे सर्वसंसारसौख्ये । अपहरति दुराशः शासनं ब्राह्मणानां नरकगहनगर्त्तावर्तपातोत्सुको यः

કંપતા કમળદળની લીલા જેવી આ જીવલોકની સ્થિતિ ચંચળ છે, અને સંસારના સર્વ સુખ તૃણકણ જેટલા તુચ્છ છે; જે દુરાશાથી બ્રાહ્મણોના શાસનપત્ર (દાનપત્ર)ને અપહરે છે, તે નરકની ગહન ખાઈના આવર્તમાં પડવા ઉત્સુક બને છે.

Verse 38

ये पास्यंति महीभुजः क्षितिमिमां यास्यंति भुक्त्वाखिलां नो याता न तु याति यास्यति न वा केनापि सार्द्धं धरा । यत्किंचिद्भुवि तद्विनाशि सकलं कीर्तिः परं स्थायिनी त्वेवं वै वसुधापि यैरुपकृता लोप्या न सत्कीर्तयः

રાજાઓ આ ધરતીનું રક્ષણ કરે છે અને તેને સંપૂર્ણ ભોગવીને વિદાય લે છે; પરંતુ ધરા કોઈની સાથે જતી નથી—ન ગયેલા સાથે, ન જતા સાથે, ન જનાર સાથે. ભૂમિ પર જે કંઈ છે તે સર્વ નાશવંત છે; માત્ર કીર્તિ જ પરમ સ્થાયી છે. તેથી જેમણે વસુધાનો ઉપકાર કર્યો છે, તેમની સત્કીર્તિ કદી લોપ પામતી નથી।

Verse 39

एकैव भगिनी लोके सर्वेषामेव भूभुजाम् । न भोज्या न करग्राह्या विप्रदत्ता वसुंधरा

લોકમાં સર્વ રાજાઓની એક જ ભગિની વસુંધરા છે. બ્રાહ્મણોને દાનમાં અપાયેલી ભૂમિ ન ભોગવવા યોગ્ય છે, ન કર લેવા યોગ્ય।

Verse 40

दत्त्वा भूमिं भाविनः पार्थिवेशान्भूयोभूयो याचते रामचन्द्रः । सामान्योऽयं धर्मसेतुर्नृपाणां स्वे स्वे काले पालनीयो भवद्भिः

ભૂમિ દાન કરીને રામચંદ્ર ભવિષ્યના ભૂપતિઓને વારંવાર વિનંતી કરે છે—‘આ રાજાઓ માટે સામાન્ય ધર્મસેતુ છે; તમારા તમારા કાળમાં તેનું પાલન કરજો।’

Verse 41

अस्मिन्वंशे क्षितौ कोपि राजा यदि भविष्यति । तस्याहं करलग्नोस्मि मद्दत्तं यदि पाल्यते

આ વંશમાં ધરતી પર જો કોઈ રાજા ઉત્પન્ન થાય, તો હું તેના હાથ સાથે બંધાયેલો છું—જો મેં આપેલું દાન યોગ્ય રીતે રક્ષાય।

Verse 42

लिखित्वा शासनं रामश्चातुर्वेद्यद्विजोत्तमान् । संपूज्य प्रददौ धीमान्वसिष्ठस्य च सन्निधौ

દાનનો શાસનપત્ર લખીને, ચાર વેદોમાં નિપુણ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોનું વિધિપૂર્વક પૂજન કરીને, ધીમાન રામે વસિષ્ઠના સાન્નિધ્યમાં તે દાન નિયમસર અર્પણ કર્યું।

Verse 43

ते वाडवा गृहीत्वा तं पट्टं रामाज्ञया शुभम् । ताम्रं हैमाक्षरयुतं धर्म्यं धर्मविभूषणम्

રામની શુભ આજ્ઞા મુજબ તે વાડવોએ તે પવિત્ર પટ્ટ ગ્રહણ કર્યો—તાંબાનો, સુવર્ણ અક્ષરોથી અંકિત—જે સ્વયં ધર્મમય અને ધર્મનું ભૂષણ હતો।

Verse 44

पूजार्थं भक्तिकामार्थास्तद्रक्षणमकुर्वत । चंदनेन च दिव्येन पुष्पेण च सुगन्धिना

પૂજાર્થે, ભક્તિ અને સેવાભાવથી તેમણે તેનું રક્ષણ કર્યું; દિવ્ય ચંદન અને સુગંધિત પુષ્પોથી તેની અર્ચના કરી।

Verse 45

तथा सुवर्णपुष्पेण रूप्यपुष्पेण वा पुनः । अहन्यहनि पूजां ते कुर्वते वाडवाः शुभाम्

તેમજ સુવર્ણ પુષ્પોથી અથવા ફરી રૌપ્ય પુષ્પોથી તે વાડવો દિનપ્રતિદિન શુભ પૂજા કરતા।

Verse 46

तदग्रे दीपकं चैव घृतेन विमलेन हि । सप्तवर्तियुतं राजन्नर्घ्यं प्रकुर्वते द्विजाः

હે રાજન! તેના આગળ નિર્મળ ઘીનો દીવો સાત વાટવાળો સ્થાપ્યો; અને દ્વિજોએ વિધિપૂર્વક અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યું।

Verse 47

नैवेद्यं कुर्वते नित्यं भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः । रामरामेति रामेति मन्त्रमप्युच्चरंति हि

દ્વિજોત્તમો નિત્ય ભક્તિપૂર્વક નૈવેદ્ય અર્પણ કરતા; અને ‘રામ રામ’ મંત્રનો વારંવાર ઉચ્ચાર પણ કરતા।

Verse 48

अशने शयने पाने गमने चोपवेशने । सुखे वाप्यथवा दुःखे राममन्त्रं समुच्चरेत्

ભોજન, શયન, પાન, ગમન અને ઉપવેશનમાં—સુખે કે દુઃખે—સદા રામમંત્રનું ઉચ્ચારણ કરવું જોઈએ।

Verse 49

न तस्य दुःखदौर्भाग्यं नाधिव्याधिभयं भवेत् । आयुः श्रियं बलं तस्य वर्द्धयंति दिने दिने

એવા મનુષ્યને ન દુઃખ-દુર્ભાગ્ય થાય, ન આધિ-વ્યાધિનો ભય રહે; તેની આયુ, શ્રી અને બળ દિવસે દિવસે વધે છે।

Verse 50

रामेति नाम्ना मुच्येत पापाद्वै दारुणादपि । नरकं नहि गच्छेत गतिं प्राप्नोति शाश्वतीम्

‘રામ’ નામમાત્રથી પણ મનુષ્ય ભયંકર પાપમાંથી મુક્ત થાય છે; તે નરકમાં નથી જતો, શાશ્વત ગતિ પામે છે।

Verse 51

व्यास उवाच । इति कृत्वा ततो रामः कृतकृत्यममन्यत । प्रदक्षिणीकृत्य तदा प्रणम्य च द्विजान्बहून्

વ્યાસે કહ્યું—આ રીતે કરીને રામે પોતાને કૃતકૃત્ય માન્યો; પછી પ્રદક્ષિણા કરીને અનેક દ્વિજોને પ્રણામ કર્યા।

Verse 52

दत्त्वा दानं भूरितरं गवाश्वमहिषीरथम् । ततः सर्वान्निजांस्तांश्च वाक्यमेतदुवाच ह

ગાયો, ઘોડા, મહિષીઓ અને રથ વગેરેનું બહુ દાન આપીને, પછી તેણે પોતાના સર્વ લોકોને આ વચન કહ્યું।

Verse 53

अत्रैव स्थीयतां सर्वैर्यावच्चंद्रदिवाकरौ । यावन्मेरुर्महीपृष्ठे सागराः सप्त एव च

ચંદ્ર અને સૂર્ય જેટલો સમય ટકશે, ધરતીના પૃષ્ઠ પર મેરુ જેટલો સમય સ્થિર રહેશે અને સાત સમુદ્રો જેટલો સમય રહેશે—તેટલો સમય તમે સૌ અહીં જ રહો।

Verse 54

तावदत्रैव स्थातव्यं भवद्भिर्हि न संशयः । यदा हि शासनं विप्रा न मन्यंते नृपा भुवि

અતએવ તમારે નિઃસંદેહ અહીં જ રહેવું જોઈએ; હે વિપ્રો, ખાસ કરીને જ્યારે ધરતી પર રાજાઓ ધર્મયુક્ત શાસન-આજ્ઞાને માનતા નથી।

Verse 55

अथवा वणिजः शूरा मदमायाविमोहिताः । मदाज्ञां न प्रकुर्वंति मन्यंते वा न ते जनाः

અથવા સાહસી વણિકો મદ અને માયાના મોહમાં પડી મારી આજ્ઞા ન પાળે, અથવા તે લોકો તેને સ્વીકારતા જ ન હોય।

Verse 56

तदा वै वायुपुत्रस्य स्मरणं क्रियतां द्विजाः । स्मृतमात्रो हनूमान्वै समागत्य करिष्यति

ત્યારે, હે દ્વિજોએ, વાયુપુત્રનું સ્મરણ કરો; હનુમાનનું માત્ર સ્મરણ થતાં જ તેઓ નિશ્ચયે આવી કાર્ય સિદ્ધ કરશે।

Verse 57

सहसा भस्म तान्सत्यं वचनान्मे न संशयः । य इदं शासनं रम्यं पालयिष्यति भूपतिः

ક્ષણમાં જ તે તેમને ભસ્મ કરી દેશે—આ સત્ય છે; મારા વચનમાં શંકા નથી. અને જે ભૂપતિ આ રમ્ય શાસનનું પાલન કરશે…

Verse 58

वायुपुत्रः सदा तस्य सौख्यमृद्धिं प्रदास्यति । ददाति पुत्रान्पौत्रांश्च साध्वीं पत्नीं यशो जयम्

વાયુપુત્ર હનુમાન તેને સદા સુખ અને સમૃદ્ધિ આપશે. તે પુત્ર-પૌત્ર, સાધ્વી પત્ની, યશ અને વિજય પણ પ્રદાન કરે છે.

Verse 59

इत्येवं कथयित्वा च हनुमंतं प्रबोध्य च । निवर्तितो रामदेवः ससैन्यः सपरिच्छदः

આ રીતે કહીને અને હનુમાનને બોધ આપીને, શ્રી રામદેવ સૈન્યসহ અને સર્વ પરિચર-પરિકરসহ પાછા ફર્યા.

Verse 60

वादित्राणां स्वनैर्विष्वक्सूच्यमानशुभागमः । श्वेतातपत्रयुक्तोऽसौ चामरैर्वी जितो नरैः । अयोध्यां नगरीं प्राप्य चिरं राज्यं चकार ह

વાદ્યોના નાદથી સર્વ દિશામાં તેમના શુભ આગમનની સૂચના પ્રસરી. શ્વેત છત્રથી શોભિત અને સેવકો દ્વારા ચામરોથી વીજાતા તેઓ અયોધ્યા નગરી પહોંચીને લાંબા સમય સુધી રાજ્ય કર્યું.