Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्तत्र पितृमुक्तये । पित्रादिकान्समुद्दिश्य दृष्ट्वा रुद्रं च केशवम्

Transliteration

gopradānaṃ praśaṃsaṃti tattatra pitṛmuktaye | pitrādikānsamuddiśya dṛṣṭvā rudraṃ ca keśavam

Translation

ત્યાં પિતૃમુક્તિ માટે ગોપ્રદાનની પ્રશંસા થાય છે. પિતૃઆદિકોને ઉદ્દેશીને આવાહન કરી રુદ્ર અને કેશવ—બન્નેનું દર્શન-પૂજન કરવું જોઈએ.

Word by Word

• गोप्रदानम्: gift of a cow/cows
• गोप्रदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो + प्रदान (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां प्रदानम्)

• प्रशंसन्ति: praise
• प्रशंसन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-शंस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः (that)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: there)

• पितृमुक्तये: for the ancestors’ liberation
• पितृमुक्तये: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पितृ + मुक्ति (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां मुक्तिः) (dative: for the liberation of ancestors)

• पित्रादिकान्: ancestors and others
• पित्रादिकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ + आदि (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (पितरः आदयः ये)

• समुद्दिश्य: having indicated/addressed
• समुद्दिश्य: Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-उद्-दिश् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive/gerund): having addressed/with reference to

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive): having seen

• रुद्रम्: Rudra (Śiva)
• रुद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)

• केशवम्: Keśava (Viṣṇu)
• केशवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic instruction; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lohayiṣṭakā (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A donor offers a decorated cow with water-pot and cloth to a worthy recipient near a tīrtha; behind, twin shrines or a shared sanctum shows Rudra and Keśava, indicating the prescribed darśana after pitṛ-invocation.

Characters & Entities

• Rudra
• Keśava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity (especially go-dāna) and inclusive devotion to both Śiva (Rudra) and Viṣṇu (Keśava) support ancestral liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya sacred region is the implied ritual venue where these acts bear heightened fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Go-dāna for pitṛmukti, along with invoking the Pitṛs and worshipping Rudra and Keśava.