Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

ब्रह्मोवाच । लोहासुर सदा रक्ष वाचोधर्ममभीक्ष्णशः । त्वया यत्प्रार्थितं रुद्रात्तदेव समुपस्थितम्

brahmovāca | lohāsura sadā rakṣa vācodharmamabhīkṣṇaśaḥ | tvayā yatprārthitaṃ rudrāttadeva samupasthitam

બ્રહ્મા બોલ્યા— હે લોહાસુર, તારા વચનનો ધર્મ સદા, અવિરત રીતે રક્ષ. રુદ્ર પાસે તું જે વર માગ્યો હતો, એ જ વર હવે તને પ્રાપ્ત થયો છે.

ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (उवाच-क्रियायाः कर्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
लोहासुरO Lohāsura
लोहासुर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलोहासुर (प्रातिपदिक: लोह + असुर)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुष
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
रक्षprotect; guard
रक्ष:
Kriyā (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी
वाचःof speech; of words
वाचः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धर्मम्dharma; righteousness
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभीक्ष्णशःrepeatedly; constantly
अभीक्ष्णशः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभीक्ष्णशः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनःपुनः/नित्यं बोधक (adverb: repeatedly)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यत्what; that which
यत्:
Karma (Object—relative/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सापेक्ष-सम्बन्ध)
प्रार्थितम्requested; prayed for
प्रार्थितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘यत्’/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः—प्र
रुद्रात्from Rudra
रुद्रात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
समुपस्थितम्has arrived; is present
समुपस्थितम्:
Kriyā (Predicative complement/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम् + उप + स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गाः—सम्, उप

Brahmā

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: Lohāsura

Scene: Brahmā addresses Lohāsura with calm authority, instructing him to protect the dharma of his word; the asura, subdued, listens as a boon’s fulfillment is announced.

B
Brahmā
L
Lohāsura
R
Rudra

FAQs

The dharma of speech—truthfulness and fidelity to one’s word—is foundational; even power gained by boons must be governed by ethical restraint.

No specific tirtha is named; the teaching aligns with the Dharmāraṇya theme of dharma as a sacred ‘forest’ of virtues.

No external rite is prescribed; the instruction is an inner vow: protect vācodharma (truthful, responsible speech).