Adhyaya 24

Verse 1

व्यास उवाच । एतत्तीर्थस्य माहात्म्यं मया प्रोक्तं तवाग्रतः । अनेकपूर्वजन्मोत्थपातकघ्नं महीपते

વ્યાસે કહ્યું—હે મહીપતે! આ તીર્થનું માહાત્મ્ય મેં તારા સમક્ષ કહ્યું છે; તે અનેક પૂર્વજન્મોથી ઉત્પન્ન પાપોનો નાશ કરનાર છે.

Verse 2

स्थानानामुत्तमं स्थानं परं स्वस्त्ययनं महत् । स्कंदस्याग्रे पुरा प्रोक्तं महारुद्रेण धीमता

આ સર્વ સ્થાનોમાં ઉત્તમ સ્થાન છે—પરમ અને મહાન કલ્યાણનું આશ્રય. પ્રાચીનકાળે ધીમાન મહારુદ્રે સ્કંદની સમક્ષ તેનું પ્રખ્યાન કર્યું હતું.

Verse 3

त्वं पार्थ तत्र स्नात्वा हि मोक्ष्यसे सर्वपात कात् । तच्छ्रुत्वा व्यासवाक्यं हि धर्म्मराजो युधिष्ठिरः

હે પાર્થ! ત્યાં સ્નાન કરવાથી તું સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ જશે. વ્યાસના આ વચન સાંભળી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે (પ્રતિભાવ આપ્યો).

Verse 4

धर्मात्मजस्तदा तात धर्मारण्यं समाविशत् । महापातकनाशाय साधुपालनत त्परः

ત્યારે, હે પ્રિય, ધર્મપુત્ર ધર્મારણ્યમાં પ્રવેશ્યો—મહાપાતકોના નાશ માટે અને સાધુઓના રક્ષણમાં તત્પર।

Verse 5

विगाह्य तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । इष्टापूर्तादिकं सर्वं कृतं तेन यथेप्सितम्

ત્યાં તીર્થોમાં સ્નાન કરીને અને દેવાલયોના દર્શન કરીને, તેણે પોતાની ઇચ્છા મુજબ ઇષ્ટ-પૂર્ત આદિ સર્વ પુણ્યકર્મો કર્યા।

Verse 6

ततः पापविनिर्मुक्तः पुनर्गत्वा स्वकं पुरम् । इद्रप्रस्थं महासेन शशास वसुधातलम्

પછી પાપમુક્ત થઈ તે ફરી પોતાના નગરમાં ગયો; અને હે મહાબાહુ, ઇન્દ્રપ્રસ્થથી તેણે પૃથ્વીનું શાસન કર્યું।

Verse 7

इदं हि स्थानमासाद्य ये शृण्वंति नरोत्तमाः । तेषां भुक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

જે નરોત્તમો આ સ્થાને આવી (એની મહિમા) સાંભળે છે, તેમને ભોગ પણ અને મુક્તિ પણ મળશે—એમાં સંશય નથી।

Verse 8

भुक्त्वा भोगान्पार्थिवांश्च परं निर्वाणमाप्नुयुः । श्राद्धकाले च संप्राप्ते ये पठंति द्विजातयः

પાર્થિવ ભોગો ભોગવીને તેઓ પરમ નિર્વાણને પામે છે. અને શ્રાદ્ધકાળ આવી પહોંચે ત્યારે જે દ્વિજાતિઓ તેનો પાઠ કરે છે…

Verse 9

उद्धृताः पितरस्तैस्तु यावच्चंद्रार्क्कमेदिनि । द्वापरे च युगे भूत्वा व्यासेनोक्तं महात्मना

તેમના દ્વારા તેમના પિતૃઓ ચંદ્ર અને સૂર્ય પૃથ્વી પર રહે ત્યાં સુધી ઉદ્ધરિત થાય છે. દ્વાપર યુગમાં પ્રગટ થયેલા મહાત્મા વ્યાસે આ કહ્યું છે.

Verse 10

वारिमात्रे धर्मवाप्यां गयाश्राद्धफलं लभेत् । अत्रागतस्य मर्त्यस्य पापं यमपदे स्थितम्

ધર્મવાપીમાં માત્ર જલમાત્ર અર્પણ કરવાથી ગયા-શ્રાદ્ધનું ફળ મળે છે. અહીં આવેલ મર્ત્યનું યમપદમાં સ્થિત પાપ પણ નાશ પામે છે.

Verse 11

कथितं धर्मपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया । विना अन्नैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव वा

લોકહિતની ઇચ્છાથી ધર્મપુત્રે આ વાત કહી—અન્ન વિના, દર્ભ વિના અને આસન વિના પણ આ ક્રિયા ફળદાયી છે.

Verse 12

तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् । सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले । दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्

માત્ર જલથી જ કરોડ જન્મોના પાપનો નાશ થાય છે. કુરુજાંગલમાં વિશાળ શિંગવાળી હજાર ગાયોનું દાન જેવું પુણ્ય અને સૂર્યગ્રહણકાળનું પુણ્ય—ધર્મવાપીમાં તર્પણ કરવાથી પણ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 13

एतद्वः कथितं सर्वं धर्मारण्यस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः

ધર્મારણ્યની આ સર્વ મહિમા અને પવિત્ર કથા મેં તમને કહી. તેને સાંભળવાથી બ્રહ્મહત્યારો કે ગોહત્યારો પણ સર્વ પાતકોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 14

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडपातने । तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति

ગયા-ક્ષેત્રમાં એકવીસ વાર પિંડદાન કરવાથી જે ફળ મળે છે, તે જ ફળ આ પવિત્ર કથા એકવાર શ્રવણ કરવાથી પણ પ્રાપ્ત થાય છે।