Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 52
Devanagari script
किमपूर्व इवाभाषि सखे रूपगुणादिभिः । अपूर्वं भाषसे वाक्यं कामिनीव समाकुला
Transliteration
kimapūrva ivābhāṣi sakhe rūpaguṇādibhiḥ | apūrvaṃ bhāṣase vākyaṃ kāminīva samākulā
Translation
હે સખા, રૂપ-ગુણ વગેરેની વાતો કરતાં તું કેમ કોઈ નવા માણસ જેવો બોલે છે? તું અપૂર્વ વચન બોલે છે, કામિનીની જેમ વ્યાકુળ થઈને।
Word by Word
किम्why/what
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
अपूर्वम्something unprecedented/strange
अपूर्वम्:
Karma/Adverbial (कर्म/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन (contextually adverbial-accusative), विशेषण
इवas if/like
इव:
Upamana-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (comparative particle)
अभाषिyou spoke
अभाषि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + भाष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
सखेO friend
सखे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन
रूपगुणादिभिःwith (your) beauty, qualities, etc.
रूपगुणादिभिः:
Karana/Hetu (Instrument/Reason)
TypeNoun
Rootरूप + गुण + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; समासः (रूपगुणादयः) तत्पुरुष/समाहार-प्रयोग; करण/हेतुवाचक
अपूर्वम्unprecedented
अपूर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण
भाषसेyou speak
भाषसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
कामिनीa passionate woman
कामिनी:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
इवas if
इव:
Upamana-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
समाकुलाagitated/confused
समाकुला:
Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आकुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण
Speaker
Brāhmaṇa youth (dvijātmajaḥ) — inferred
Visual Art Cues
Scene: The man addresses the transformed friend with suspicion, comparing the speech to that of an agitated beloved; gestures show questioning and mild reproach.
FAQs
Speech reveals inner agitation; dharma values steadiness (śama) and clarity in words.
None is mentioned.
None.