Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10
Devanagari script
इमं प्रसाद्य राजानं विदर्भेशं स्वविद्यया । ततः प्राप्य धनं भूरि कृतोद्वाहौ भविष्यथः
Transliteration
imaṃ prasādya rājānaṃ vidarbheśaṃ svavidyayā | tataḥ prāpya dhanaṃ bhūri kṛtodvāhau bhaviṣyathaḥ
Translation
‘તમારી વિદ્યાથી વિદર્ભેશ આ રાજાને પ્રસન્ન કરો; પછી બહુ ધન પ્રાપ્ત કરીને તમે બંને તમારા વિવાહ સંપન્ન કરી શકશો.’
Word by Word
इमम्this (one)
इमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रसाद्यhaving pleased
प्रसाद्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), ‘having pleased/propitiated’
राजानम्the king
राजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विदर्भेशम्the lord of Vidarbha
विदर्भेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविदर्भ (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विदर्भस्य ईशः)
स्वविद्ययाby your own learning
स्वविद्यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (स्वस्य विद्या)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Sequential/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रम/अपादानार्थ ‘thereafter/from that’)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), ‘having obtained’
धनम्wealth
धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भूरिmuch, abundant
भूरि:
Kriya-visheshana (Adverbial/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (adverb of degree)
कृतोद्वाहौhaving performed the marriage
कृतोद्वाहौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक) + उद्वाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; तत्पुरुष (कृतः उद्वाहः ययोः)
भविष्यथःyou two will be / will become
भविष्यथः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/भविष्य), मध्यम-पुरुष, द्विवचन; परस्मैपद
Speaker
The two Brahmin parents (advising their sons)
Characters & Entities
V
VidarbhaV
Vidarbheśa (King of Vidarbha)FAQs
Artha should be sought through dharmic means—using one’s learning and merit, not deceit, to fulfill life’s duties like marriage.
No tīrtha is praised; the geography indicated is the kingdom of Vidarbha as a narrative setting.
Vivāha is the intended rite; the verse frames it as a duty enabled by properly obtained resources.