Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

जन्मांतरे स नृपतिर्विदर्भक्षितिपोऽभवत् । शिवार्चनांतरायेण परैर्भोगांतरे हतः

Transliteration

janmāṃtare sa nṛpatirvidarbhakṣitipo'bhavat | śivārcanāṃtarāyeṇa parairbhogāṃtare hataḥ

Translation

બીજા જન્મમાં તે વિદર્ભનો નૃપતિ થયો. પરંતુ શિવપૂજામાં વિઘ્ન કરવાના કારણે, ભોગવિલાસની વચ્ચે જ અન્ય લોકોના હાથે તે મારાયો.

Word by Word

• जन्म-अन्तरे: in another birth
• जन्म-अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; जन्मनि अन्यस्मिन् अन्तरे इति (locative of time)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• नृपतिः: a king
• नृपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• विदर्भ-क्षितिपः: the ruler of Vidarbha
• विदर्भ-क्षितिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विदर्भ (प्रातिपदिक) + क्षितिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विदर्भस्य क्षितिपः (genitive-tatpurusha)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• शिव-अर्चना-अन्तरायेण: due to obstruction of Śiva-worship
• शिव-अर्चना-अन्तरायेण: Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + अर्चना (प्रातिपदिक) + अन्तराय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; शिवस्य अर्चनायाः अन्तरायः तेन (instrumental/cause)

• परैः: by others
• परैः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• भोग-अन्तरे: in the midst of enjoyment
• भोग-अन्तरे: Adhikarana (Time/State/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; भोगस्य अन्तरे (locative of time/state)

• हतः: killed
• हतः: Kriya (Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः

Speaker

Unknown (section narrator; likely a Purāṇic narrator addressing a listener within Brahmottarakhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: A lady addressed as 'bhavatyai' in the surrounding passage (explicit in v.72)

Visual Art Cues

Scene: A Vidarbha king amid palace pleasures is suddenly attacked and slain—his downfall framed as karmic consequence for obstructing Śiva worship; distant temple lamps and a halted pūjā implied in the background.

Characters & Entities

• Śiva
• Vidarbha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Obstructing devotion—especially Śiva-arcana—creates severe karmic reactions that can destroy even royal prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the emphasis is on the dharma of Śiva worship (especially connected to Pradoṣa in this adhyāya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Indirectly, it warns against creating obstacles to Śiva-arcana (Śiva worship).