Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

Devanagari script

सर्व राजकुमाराणां मनोनयननंदिनी । सा त्वं स्वयंवरे सर्वान्विहाय नृपनंदनान्

Transliteration

sarva rājakumārāṇāṃ manonayananaṃdinī | sā tvaṃ svayaṃvare sarvānvihāya nṛpanaṃdanān

Translation

તું સર્વ રાજકુમારોના મન અને નેત્રોને આનંદ આપનારી છે. પરંતુ સ્વયંવરમાં તું તે બધા નૃપનંદનોને ત્યજી દેશે.

Word by Word

• सर्व: of all
• सर्व: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘सर्वेषाम्’ (genitive plural; used with rājakumārāṇām)

• राजकुमाराणाम्: of princes
• राजकुमाराणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राज (प्रातिपदिक) + कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; तत्पुरुषः (राज्ञः कुमाराः)

• मनोनयननन्दिनी: delighting minds and eyes
• मनोनयननन्दिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + नयन (प्रातिपदिक) + नन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (मनांसि नयनानि च नन्दयति इति)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• स्वयंवरे: in the svayaṃvara (bride-choosing ceremony)
• स्वयंवरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वयंवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• विहाय: having abandoned
• विहाय: Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + √हा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• नृपनन्दनान्: sons of kings
• नृपनन्दनान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; तत्पुरुषः (नृपस्य नन्दनाः)

Speaker

Unspecified (context suggests narrative prophecy about a svayaṃvara choice)

Characters & Entities

• Svayaṃvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid worldly splendor and many options, destiny and discernment guide one toward the rightful dharmic union.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the setting is a royal svayaṃvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

The svayaṃvara institution is referenced, but no specific ritual steps are prescribed in this verse.