Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

Devanagari script

उरगेंद्रफणोद्भूतमहामुकुटमंडितम् । शीतांशुखंडविलसत्कोटीरांगदभूषणम्

Transliteration

urageṃdraphaṇodbhūtamahāmukuṭamaṃḍitam | śītāṃśukhaṃḍavilasatkoṭīrāṃgadabhūṣaṇam

Translation

નાગરાજના ફણમાંથી ઉદ્ભવેલા મહામુકુટથી મંડિત, તથા શીતાંશુ (ચંદ્ર) ખંડ સમાન ઝળહળતા કિરીટ અને અંગદોથી ભૂષિત પ્રભુનું ધ્યાન કરવું.

Word by Word

• उरगेन्द्रफणोद्भूतमहामुकुटमण्डितम्: adorned with a great crown arising from the hood of the serpent-king
• उरगेन्द्रफणोद्भूतमहामुकुटमण्डितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उरग-इन्द्र + फण + उद्भूत + महा + मुकुट + मण्डित (मण्ड् धातु; क्त-कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (उरगेन्द्रस्य फणात् उद्भूतः महामुकुटः येन मण्डितम्)

• शीतांशुखण्डविलसत्कोटीराङ्गदभूषणम्: having ornaments—diadem and armlets—shining with a piece of the moon
• शीतांशुखण्डविलसत्कोटीराङ्गदभूषणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शीतांशु + खण्ड + विलसत् (विलस् धातु; शतृ) + कोटीरा + अङ्गद + भूषण (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शीतांशोः खण्डेन विलसत् कोटीरा-अङ्गद-भूषणम्)

Speaker

Unknown (contextual narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Śiva crowned by a majestic serpent-hood tiara, with moon-fragment brilliance on the headpiece and armlets; cool silvery highlights against a powerful ascetic form.

Characters & Entities

• Śiva (Īśa)
• Nāgarāja (serpent-king)
• Śītāṃśu (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse elevates Śiva as the Lord who harmonizes fearsome powers (nāgas) and cooling grace (moon), expressing sovereignty and compassion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; it is a dhyāna portrayal used in worship across Śaiva sacred geographies.

What ritualistic prescription is mentioned?

A meditation on Śiva’s ornaments—serpent-hood crown and moonlike diadem and armlets.