Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 16›Shloka 71
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71

Devanagari script

एतत्त्रिपुंड्रमाहात्म्यं समासात्कथितं मया । रहस्यं सर्वभूतानां गोपनीयमिदं त्वया

Transliteration

etattripuṃḍramāhātmyaṃ samāsātkathitaṃ mayā | rahasyaṃ sarvabhūtānāṃ gopanīyamidaṃ tvayā

Translation

આ રીતે મેં ત્રિપુંડ્રનું માહાત્મ્ય સંક્ષેપમાં કહ્યું. આ સર્વ પ્રાણીઓનું રહસ્ય છે; તારે તેને ગોપનીય રાખવું જોઈએ।

Word by Word
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘माहात्म्यम्’
त्रिपुंड्रof the tripuṇḍra
त्रिपुंड्र:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + पुंड्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे पूर्वपद (compound member); ‘of the tripuṇḍra’ (as first member in next compound)
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karta/Pratipadyam (Subject/प्रस्तुत)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समासात्briefly
समासात्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे ‘in brief/summarily’
कथितम्has been told
कथितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘has been told’
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन — ‘by me’
रहस्यम्secret
रहस्यम्:
Pratipadyam (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (भूत), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय ‘सर्वाणि भूतानि’ → ‘of all beings’
गोपनीयम्to be kept secret
गोपनीयम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootगुप् (धातु)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be kept secret’
इदम्this
इदम्:
Karta/Pratipadyam (Subject/प्रस्तुत)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — ‘by you’
Speaker

Rudra (Śiva) (contextual)

Skanda Dialogue

Listener: Sanatkumāra

Visual Art Cues

Scene: Rudra instructs Sanatkumāra in a secluded sacred grove; the sage receives the teaching with folded hands; a subtle veil motif symbolizes secrecy and guarded transmission.

Characters & Entities
T
Tripuṇḍra

FAQs

Sacred practices have inner meaning (rahasya) and should be transmitted responsibly.

None; the “māhātmya” here is of Tripuṇḍra itself rather than a geographical tīrtha.

Not a ritual act, but a discipline of secrecy/guarded transmission regarding Tripuṇḍra’s teaching.

←Previous Verse
Next Verse→