Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

Devanagari script

कुमारविक्रमं दृष्ट्वा सर्वे विस्मितमानसाः । तं मेनिरे सुरश्रेष्ठं कारणादागतं भुवम्

Transliteration

kumāravikramaṃ dṛṣṭvā sarve vismitamānasāḥ | taṃ menire suraśreṣṭhaṃ kāraṇādāgataṃ bhuvam

Translation

કુમારના પરાક્રમને જોઈ સૌના મન આશ્ચર્યથી ભરાયા; તેમણે તેને દેવશ્રેષ્ઠ માન્યો, જાણે કોઈ દિવ્ય કારણથી પૃથ્વી પર આવ્યો હોય।

Word by Word

• कुमारविक्रमम्: the valor of the prince
• कुमारविक्रमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कुमारस्य विक्रमः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) = having seen

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद (all)

• विस्मितमानसाः: with astonished minds
• विस्मितमानसाः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (विस्मितं मनो येषाम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (astonished-minded)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद (him)

• मेनिरे: they considered
• मेनिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लिट् (आत्मनेपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; मननार्थक क्रिया (they considered)

• सुरश्रेष्ठम्: the best of the gods
• सुरश्रेष्ठम्: Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सुराणां श्रेष्ठः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म-सम्बन्धि-विशेषण (as best of gods)

• कारणात्: from a cause, from the source
• कारणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (from a cause/source)

• आगतम्: come, arrived
• आगतम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (come/arrived)

• भुवम्: to the earth/world
• भुवम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुव्/भू (प्रातिपदिक: भुव् = earth/world)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (to the earth/world)

Speaker

Narrator (context not specified in snippet; likely Purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: The youthful warrior stands luminous, weapon lowered after victory; ministers and commanders gaze with widened eyes and folded hands, their astonishment turning into devotion as they sense a divine descent.

Characters & Entities

• Kumāra (youth/hero figure)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Extraordinary dharmic power is recognized as divinely purposed, inspiring reverence rather than mere fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it emphasizes the perception of divinity in heroic action.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse expresses wonder and theological inference.