Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 13›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

तत्रैकं रथिनं हत्वा ससूतं नृपनंदनः । तमेव रथमास्थाय वैश्यनंदनसारथिः । विचचार रणे धीरः सिंहो मृगकुलं यथा

Transliteration

tatraikaṃ rathinaṃ hatvā sasūtaṃ nṛpanaṃdanaḥ | tameva rathamāsthāya vaiśyanaṃdanasārathiḥ | vicacāra raṇe dhīraḥ siṃho mṛgakulaṃ yathā

Translation

ત્યાં રાજપુત્રે સારથી સહિત એક રથીને મારીને એ જ રથ પર આરોહણ કર્યું; વૈશ્યપુત્ર સારથી બન્યો. ધીર યોદ્ધો રણમાં હરણોના ઝુંડમાં સિંહની જેમ વિહર્યો.

Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)
एकम्one
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifier)
रथिनम्a charioteer / one in a chariot
रथिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having done)
ससूतम्together with the charioteer
ससूतम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस + सूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (with the charioteer)
नृपनन्दनःthe king’s son
नृपनन्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नृपस्य नन्दनः)
तम्that (him)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण particle)
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आस्थायhaving mounted
आस्थाय:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
वैश्यनन्दनसारथिःthe charioteer of the merchant’s son
वैश्यनन्दनसारथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वैश्यस्य नन्दनस्य सारथिः)
विचचारroamed / moved about
विचचार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
धीरःsteadfast / brave
धीरः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मृगकुलम्a herd/group of deer
मृगकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मृगाणां कुलम्)
यथाas / like
यथा:
Sambandha (Comparison marker/उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा/तुलना—comparative particle)
Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A prince stands on a captured chariot; the fallen rathin and sūta lie nearby. A merchant’s son holds the reins, guiding the chariot through a chaotic battlefield. The prince’s posture is calm yet predatory, like a lion moving among scattered deer-like foes.

Characters & Entities
N
Nṛpanandana (king’s son)
V
Vaiśyanandana (merchant’s son)

FAQs

Dharma values competence and courage in crisis—support across social roles can uphold righteous protection of the realm.

No tīrtha is mentioned; this is a narrative verse highlighting valor and order.

None.

←Previous Verse
Next Verse→