Adhyaya 94
આ અધ્યાયમાં શ્રી માર્કંડેય યુધિષ્ઠિરને નર્મદા-તટ પર આવેલા નંદિતીર્થની યાત્રા-ક્રમવિધિ જણાવે છે. આ તીર્થ અતિ શુભ અને સર્વપાપ-નાશક કહેવાયું છે; પૂર્વકાળે શૈવ-પરિચર નંદિ દ્વારા તેનું નિર્માણ થયેલ હોવાથી તેની મહિમા વિશેષ રીતે વર્ણવાય છે. નંદિનાથ ખાતે અહોરાત્ર-ઉષિત (એક દિવસ-રાત નિવાસ) કરવાનો નિયમ દર્શાવવામાં આવ્યો છે; સમયબંધ નિવાસથી સાધનાનો પ્રભાવ વધે છે એવો ભાવ છે. નંદિકેશ્વર પ્રત્યે પંચોપચાર પૂજા કરવાની આજ્ઞા આપી તીર્થસેવાને શાસ્ત્રોક્ત ભક્તિવિધાન સાથે જોડવામાં આવી છે. દાનનું પણ ઉપદેશ છે—વિશેષ કરીને બ્રાહ્મણોને રત્નદાન—જે યાત્રાને ધર્મ અને નૈતિક વહેંચણી સાથે સંકળે છે. ફળરૂપે પિનાકી શિવના પરમ ધામની પ્રાપ્તિ, સર્વકલ્યાણ, અને અપ્સરાઓના સંગે દિવ્ય ભોગનું વર્ણન છે; તેમાં મોક્ષભાવ અને સ્વર્ગીય પુરસ્કારનું પુરાણોચિત સંમિશ્રણ દેખાય છે.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नन्दितीर्थं व्रजेच्छुभम् । सर्वपापहरं पुंसां नन्दिना निर्मितं पुरा
શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજન, ત્યારપછી શુભ નંદિતીર્થમાં જવું જોઈએ; તે મનુષ્યોના સર્વ પાપો હરણ કરનાર છે, જે પ્રાચીનકાળે નંદીએ સ્થાપિત કર્યું હતું।
Verse 2
पापौघहतजन्तूनां मोक्षदं नर्मदातटे । अहोरात्रोषितो भूत्वा नन्दिनाथे युधिष्ठिर
નર્મદા તટે નંદિનાથ ક્ષેત્રમાં એક દિવસ-રાત નિવાસ કરવાથી પાપરાશિથી પીડિત જીવોને પણ મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે, હે યુધિષ્ઠિર।
Verse 3
पञ्चोपचारपूजायामर्चयेन्नन्दिकेश्वरम् । रत्नानि चैव विप्रेभ्यो यो दद्याद्धर्मनन्दन
પંચોપચારથી નંદિકેશ્વરની પૂજા કરવી; અને જે બ્રાહ્મણોને રત્નોનું દાન આપે છે, હે ધર્મનંદન।
Verse 4
स याति परमं स्थानं यत्र वासः पिनाकिनः । सर्वसौख्यसमायुक्तोऽप्सरोभिः सह मोदते
તે પરમ સ્થાનને પામે છે જ્યાં પિનાકી (શિવ) નો નિવાસ છે; સર્વ સુખોથી યુક્ત થઈ અપ્સરાઓ સાથે ત્યાં આનંદ કરે છે।
Verse 94
। अध्याय
અધ્યાય. (ગ્રંથમાં અધ્યાય-ચિહ્ન)