Adhyaya 230

Verse 1

सूत उवाच । इत्युक्त्वोपररामथ पाण्डोः पुत्राय वै मुनिः । मृकण्डतनयो धीमान्सप्तकल्पस्मरः पुरः

સૂત બોલ્યા—આવું કહીને તે મુનિ પાંડુના પુત્રની સામે મૌન થયા. મૃકંડુના પુત્ર, બુદ્ધિમાન માર્કંડેય, જે સાત કલ્પોની સ્મૃતિ ધરાવે છે, ત્યાં ઉપસ્થિત હતા.

Verse 2

मार्कण्डमुनिना प्रोक्तं यथा पार्थाय सत्तमाः । तथा वः कथितं सर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम्

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, જેમ મુનિ માર્કંડેયે પાર્થને કહ્યું હતું, તેમ જ મેં આપ સૌને રેવાના આ પરમ ઉત્તમ માહાત્મ્યનું સંપૂર્ણ વર્ણન કર્યું છે.

Verse 3

इयं पुण्या सरिच्छ्रेष्ठा रेवा विश्वैकपावनी । रुद्रदेहसमुद्भूता सर्वभूताभयप्रदा

આ પુણ્ય રેવા નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે, વિશ્વને એકમાત્ર પાવન કરનાર છે. રુદ્રદેહમાંથી ઉત્પન્ન થઈ તે સર્વ પ્રાણીઓને અભય પ્રદાન કરે છે.

Verse 4

ओङ्कारजलधिं यावदुवाच भृगुनन्दनः । तीर्थसङ्गमभेदान्वै धर्मपुत्राय पृच्छते

ઓંકાર-જલધિ નામના મહાસંગમ સુધી ભૃગુનંદને કહ્યું; ત્યારબાદ તેણે ધર્મપુત્રને તીર્થો અને સંગમોના વિવિધ ભેદ વિષે પૂછ્યું.

Verse 5

समासेनैव मुनयस्तथाहं कथयामि वः । सप्तषष्टिसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

હે મુનિઓ, હું તમને માત્ર સંક્ષેપમાં કહું છું—સડસઠ હજાર, અને તે જ રીતે સાઠ કરોડ પણ (એટલી વિશાળ સંખ્યા છે).

Verse 6

कथं केनात्र शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि । तथाप्यत्र मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं पार्थाय वै यथा

અહીં આ બધું કેવી રીતે અને કોના દ્વારા કહી શકાય—સૈંકડો વર્ષોમાં પણ? છતાં, હે મુનિશ્રેષ્ઠો, પાર્થને જેમ કહેવામાં આવ્યું હતું તેમ જ હું અહીં કહું છું.

Verse 7

तीर्थमोंकारमारभ्य वक्ष्ये तीर्थावलिं शुभाम् । प्रोच्यमानां समासेन तां शृणुध्वं महर्षयः

ઓંકાર-તીર્થથી આરંભ કરીને હું શુભ તીર્થાવળીનું વર્ણન કરીશ. સંક્ષેપમાં કહેવાતી તેને સાંભળો, હે મહર્ષિઓ.

Verse 8

नत्वा सोमं महेशानं नत्वा ब्रह्माच्युतावुभौ । सरस्वतीं गणेशानं देव्यासाङ्घ्रिपञ्कजम्

સોમ અને મહેશાનને નમસ્કાર કરીને, તેમજ બ્રહ્મા અને અચ્યુત—બન્નેને વંદન કરીને; સરસ્વતી, ગણેશ અને દેવીના ચરણકમળને નમન કરીને—

Verse 9

पूर्वाचार्यांस्तथा सर्वान्दृष्ट्वादृष्टार्थवेदिनः । प्रणम्य नर्मदां देवीं वक्ष्ये तीर्थावलिं त्विमाम्

દૃષ્ટ અને અદૃષ્ટ અર્થોના જાણકાર એવા સર્વ પૂર્વાચાર્યોને પ્રણામ કરીને, અને દેવી નર્મદાને નમસ્કાર કરીને, હવે હું આ તીર્થાવળીનું વર્ણન કરીશ।

Verse 10

ॐ नमो विश्वरूपाय ओङ्कारायाखिलात्मने । यमारभ्ये प्रवक्ष्यामि रेवातीर्थावलिं द्विजाः

ૐ—વિશ્વરૂપ, ઓંકાર, અખિલાત્મા પરમાત્માને નમસ્કાર. હે દ્વિજોઃ તેમને આરંભ કરીને હવે હું રેવા (નર્મદા) તીર્થાવળીનું પ્રકીર્તન કરીશ।

Verse 11

अस्मिन्मार्कण्डगदिते रेवातीर्थक्रमे शुभे । पुराणसंहिताध्याया मार्कण्डाश्रमवर्णनम्

માર્કંડેયે કહેલા રેવા-તીર્થોના આ શુભ ક્રમમાં, પુરાણ-સંહિતાનો એવો અધ્યાય છે જેમાં માર્કંડેય આશ્રમનું વર્ણન છે।

Verse 12

ततः प्रश्नाधिकारश्च प्रशंसा नर्मदोद्भवा । तथा पञ्चदशानां च प्रवाहानां प्रकीर्तनम्

ત્યારબાદ પ્રશ્નાધિકાર આવે છે, તેમજ નર્મદાના ઉદ્ભવની પ્રશંસા; અને તેના પંદર પ્રવાહોનું પણ પ્રકીર્તન (વર્ણન) કરવામાં આવ્યું છે।

Verse 13

नामनिर्वचनं तद्वत्तथा कल्पसमुद्भवाः । एकविंशतिकल्पानां तद्वन्नामानुकीर्तनम्

એ જ રીતે નામોની નિર્વચના તથા કલ્પોમાં તેમની ઉત્પત્તિના વર્ણનો છે; તેમજ એકવીસ કલ્પોના નામોનું પણ તદ્વત્ કીર્તન છે।

Verse 14

मार्कण्डेयानुभूतानां सप्तानां लक्षणानि च । माहात्म्यं चैव रेवायाः शिवविष्ण्वोस्तथैव च

માર્કંડેયે અનુભૂત કરેલા સાત (અનુભવો)નાં લક્ષણો, તેમજ રેવા નદીનું માહાત્મ્ય; અને એ જ રીતે શિવ તથા વિષ્ણુનું પણ માહાત્મ્ય (વર્ણિત) છે।

Verse 15

संहारलक्षणं तद्वदोङ्कारस्य च सम्भवः । तथैवौंकारमाहात्म्यममरकण्टकीर्तनम्

એ જ રીતે સંહારનાં લક્ષણોનું વર્ણન છે અને ઓંકારનો સંભવ (ઉત્પત્તિ) પણ છે; તેમજ ઓંકારનું માહાત્મ્ય અને અમરકંટનું કીર્તન પણ છે।

Verse 16

अमरेश्वरतीर्थं च तथा दारुवनं महत् । दारुकेश्वरतीर्थं च तीर्थं वै चरुकेश्वरम्

અમરેશ્વરનું તીર્થ, તેમજ મહાન દારુવન; દારુકેશ્વરનું તીર્થ અને નિશ્ચયે ચરુકેશ્વર નામનું તીર્થ પણ (વર્ણિત) છે।

Verse 17

चरुकासङ्गमस्तद्व्यद्वतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञाह्वयं तथा

ચરુકા-સંગમ, એ જ રીતે વ્યદ્વતી-પાતેશ્વર; તેમજ પાતાલેશ્વરનું તીર્થ અને કોટિયજ્ઞ નામનું સ્થાન પણ (વર્ણિત) છે।

Verse 18

वरुणेश्वरतीर्थं च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम् । सिद्धेश्वरं यमेशं च ब्रह्मेश्वरमतः परम्

ત્યાં વરુણેશ્વર તીર્થ છે અને એકસો આઠ લિંગો છે; પછી સિદ્ધેશ્વર અને યમેશ, અને ત્યારબાદ બ્રહ્મેશ્વર છે।

Verse 19

सारस्वतं चाष्टरुद्रं सावित्रं सोमसंज्ञितम् । शिवखातं महातीर्थं रुद्रावर्तं द्विजोत्तमाः

હે દ્વિજોત્તમો! (ત્યાં) સારસ્વત, અષ્ટરુદ્ર, સાવિત્ર અને ‘સોમ’ નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ છે; તેમજ શિવખાત નામનું મહાતીર્થ અને રુદ્રાવર્ત પણ છે।

Verse 20

ब्रह्मावर्तं परं तीर्थं सूर्यावर्तमतः परम् । पिप्पलावर्ततीर्थं च पिप्पल्याश्चैव सङ्गमः

‘બ્રહ્માવર્ત’ નામનું પરમ તીર્થ છે; ત્યારપછી ‘સૂર્યાવર્ત’ નામનું ઉત્તમ તીર્થ; તેમજ ‘પિપ્પલાવર્ત’ તીર્થ અને પિપ્પલી નદીનો સંગમ પણ છે।

Verse 21

अमरकण्टमाहात्म्यं कपिलासङ्गमस्तथा । विशल्यासम्भवश्चापि भृगुतुङ्गाद्रिकीर्तनम्

‘અમરકંટ’નું માહાત્મ્ય, તેમજ કપિલા નદીનો સંગમ; વિશલ્યાના ઉદ્ભવનું વર્ણન પણ, અને ભૃગુતુંગ પર્વતનું કીર્તન (સ્તુતિ) છે।

Verse 22

विशल्यासङ्गमः पुण्यः करमर्दासमागमः । करमर्देश्वरं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

વિશલ્યાનો સંગમ પુણ્યદાયક છે; કરમર્દાનો સમાગમ પણ પાવન છે। કરમર્દેશ્વરનું તીર્થ અને ‘ચક્રતીર્થ’ નામનું અનુત્તમ તીર્થ છે।

Verse 23

सङ्गमो नीलगङ्गायाः विध्वंसस्त्रिपुरस्य च । कीर्तनं तीर्थदानानां मधुकतृतीयाव्रतम्

અહીં નીલગંગાનો સંગમ, ત્રિપુરવિધ્વંસનો વર્ણન; તીર્થદાનનું કીર્તન તથા મધુ-કતૃતીયા વ્રતનું વિધાન કહેવાયું છે।

Verse 24

अप्सरेश्वरतीर्थं च देहक्षेपे विधिस्ततः । तीर्थं ज्वालेश्वरं नाम ज्वालायाः सङ्गमस्तथा

અપ્સરેશ્વર તીર્થ, ત્યારબાદ દેહક્ષેપ (અંત્યેષ્ટિ)નું વિધાન; જ્વાલેશ્વર નામનું તીર્થ અને જ્વાલા નદીનો સંગમ પણ વર્ણિત છે।

Verse 25

शक्रतीर्थं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च । अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा

શક્રતીર્થ, કુશાવર્ત અને હંસતીર્થ; તેમજ અંબરીષનું તીર્થ અને તેમ જ મહાકાલેશ્વર ધામનું વર્ણન છે।

Verse 26

मातृकेश्वरतीर्थं च भृगुतुङ्गानुवर्णनम् । तत्र भैरवमाहात्म्यं चपलेश्वरकीर्तनम्

માતૃકેશ્વર તીર્થ અને ભૃગુતુંગનું વર્ણન; ત્યાં ભૈરવનું માહાત્મ્ય તથા ચપલેશ્વરનું કીર્તન પણ કહેવાયું છે।

Verse 27

चण्डपाणेश्च माहात्म्यं कावेरीसङ्गमस्तथा । कुबेरेश्वरतीर्थं च वाराहीसङ्गमस्तथा

ચંડપાણિનું માહાત્મ્ય, તેમજ કાવેરીનો સંગમ; કુબેરેશ્વર તીર્થ અને વારાહીનો સંગમ પણ વર્ણિત છે।

Verse 28

सङ्गमश्चण्डवेगायास्तीर्थं चण्डेश्वरं तथा । एरण्डीसङ्गमः पुण्य एरण्डेश्वरमुत्तमम्

ચંડવેગાનો સંગમ છે અને ચંડેશ્વર નામનું તીર્થ પણ છે. એરણ્ડીનો સંગમ પરમ પુણ્યદાયક છે અને એરણ્ડેશ્વર અતિ ઉત્તમ છે.

Verse 29

पितृतीर्थं च तत्रैव ओङ्कारस्य च सम्भवम् । माहात्म्यं पञ्चलिङ्गानामोङ्कारस्य मुनीश्वराः

ત્યાં જ પિતૃતીથ છે અને ઓંકારનું ઉત્પત્તિસ્થાન પણ છે. હે મુનીશ્વરો, ત્યાં પંચલિંગોનું તથા ઓંકારનું પણ માહાત્મ્ય પ્રસિદ્ધ છે.

Verse 30

कोटितीर्थस्य माहात्म्यं तीर्थं काकह्रदं तथा । जम्बुकेश्वरतीर्थं च सारस्वतमतः परम्

કોટિતીથનું માહાત્મ્ય, તેમજ કાકહ્રદ નામનું તીથ; જંબુકેશ્વર-તીથ પણ; અને ત્યાર પછી સારસ્વત પરંપરાનું પરમ ઉત્તમ વર્ણન (છે).

Verse 31

कपिलासङ्गमस्तद्वत्तीर्थं च कपिलेश्वरम् । दैत्यसूदनतीर्थं च चक्रतीर्थं च वामनम्

કપિલાનો સંગમ છે અને કપિલેશ્વર નામનું તીથ પણ છે. દૈત્યસૂદન તીથ, ચક્રતીથ તથા વામનનું પાવન સ્થાન પણ છે.

Verse 32

तीर्थलक्षं विदुः पूर्वे कपिलायास्तु सङ्गमे । स्वर्गस्य नरकस्यापि लक्षणं मुनिभाषितम्

પૂર્વજોએ કપિલા-સંગમે તીથનું લક્ષણ જાણ્યું. સ્વર્ગ અને નરક—બન્નેના લક્ષણો પણ મુનિઓએ કહ્યા છે.

Verse 33

व्यवस्थानं शरीरस्य गोप्रदानानुवर्णनम् । अशोकवनिकातीर्थं मतङ्गाश्रमवर्णनम्

અહીં શરીરની યોગ્ય વ્યવસ્થા તથા સદાચારનું વિધાન, અને ગોપ્રદાન (ગોદાન)નું વર્ણન છે; તેમજ અશોકવનિકા તીર્થ અને મતંગ ઋષિના આશ્રમનું પણ વર્ણન છે।

Verse 34

अशोकेश्वरतीर्थं च मतङ्गेश्वरमुत्तमम् । तथा मृगवनं पुण्यं तत्र तीर्थं मनोरथम्

અશોકેશ્વર તીર્થ અને ઉત્તમ મતંગેશ્વર; તેમજ પવિત્ર મૃગવન, અને ત્યાં ‘મનોરથ’ નામનું તીર્થ પણ છે।

Verse 35

सङ्गमोऽङ्गारगर्ताया अङ्गारेश्वरमुत्तमम् । तथा मेघवनं तीर्थं देव्या नामानुकीर्तनम्

અંગારગર્તાનો સંગમ અને ઉત્તમ અંગારેશ્વર; તેમજ ‘મેઘવન’ નામનું તીર્થ, અને દેવીના નામોનું ભક્તિપૂર્વક અનુકીર્તન પણ છે।

Verse 36

सङ्गमश्चापि कुब्जायास्तीर्थं कुब्जेश्वरं तथा । बिल्वाम्रकं तथा तीर्थं पूर्णद्वीपमतः परम्

કુબ્જાનો સંગમ, તેમજ ‘કુબ્જેશ્વર’ તીર્થ; અને ‘બિલ્વામ્રક’ નામનું તીર્થ, ત્યારબાદ પૂર્ણદ્વીપ આવે છે।

Verse 37

तथा हिरण्यगर्भायाः सङ्गमः पुण्यकीर्तनः । द्वीपेश्वरं नाम तीर्थं पुण्यं यज्ञेश्वरं तथा

તેમજ હિરણ્યગર્ભાનો સંગમ—પુણ્યકીર્તિથી પ્રસિદ્ધ; ‘દ્વીપેશ્વર’ નામનું પવિત્ર તીર્થ, અને ‘યજ્ઞેશ્વર’ પણ પુણ્યમય છે।

Verse 38

माण्डव्याश्रमतीर्थं च विशोकासङ्गमस्तथा । वागीश्वरं नाम तीर्थं पुण्यो वै वागुसङ्गमः

ત્યાં માંડવ્ય-આશ્રમનું તીર્થ છે અને તેમ જ વિશોકા-સંગમ; ‘વાગીશ્વર’ નામનું તીર્થ તથા પવિત્ર ‘વાગુ-સંગમ’ પણ છે.

Verse 39

सहस्रावर्तकं तत्र तीर्थं सौगन्धिकं तथा । सङ्गमश्च सरस्वत्या ईशानं तीर्थमुत्तमम्

ત્યાં સહસ્રાવર્તક તીર્થ અને સૌગંધિક તીર્થ છે; સરસ્વતી-સંગમ તથા ‘ઈશાન’ નામનું ઉત્તમ તીર્થ પણ છે.

Verse 40

देवतात्रयतीर्थं च शूलखातं ततः परम् । ब्रह्मोदं शाङ्करं सौम्यं सारस्वतमतः परम्

પછી દેવતા-ત્રય તીર્થ અને ત્યારબાદ શૂલખાત; તેના આગળ બ્રહ્મોદ, શાંકર, સૌમ્ય અને પછી સારસ્વત તીર્થ છે.

Verse 41

सहस्रयज्ञतीर्थं च कपालमोचनं तथा । आग्नेयमदितीशं च वाराहं तीर्थमुत्तमम्

સહસ્ર-યજ્ઞ તીર્થ અને કપાલમોચન પણ છે; ત્યારપછી આગ્નેય, અદિતીશ અને ઉત્તમ વારાહ તીર્થ છે.

Verse 42

तथा देवपथं तीर्थं तीर्थं यज्ञसहस्रकम् । शुक्लतीर्थं दीप्तिकेशं विष्णुतीर्थं च योधनम्

તેમ જ દેવપથ તીર્થ અને ‘યજ્ઞ-સહસ્રક’ નામનું તીર્થ છે; પછી શુક્લ તીર્થ, દીપ્તિકેશ અને ‘યોધન’ કહેવાતું વિષ્ણુ તીર્થ પણ છે.

Verse 43

नर्मदेश्वरतीर्थं च वरुणेशं च मारुतम् । योगेशं रोहिणीतीर्थं दारुतीर्थं च सत्तमाः

હે સત્તમો! ત્યાં નર્મદેશ્વર તીર્થ, વરુણેશ અને મારુત; તેમજ યોગેશ, રોહિણી-તીર્થ અને દારુ-તીર્થ પણ છે.

Verse 44

ब्रह्मावर्तं च पत्त्रेशं वाह्नं सौरं च कीर्त्यते । मेघनादं दारुतीर्थं देवतीर्थं गुहाश्रयम्

બ્રહ્માવર્ત, પત્ત્રેશ, વાહ્ન અને સૌર પણ કીર્તિત છે; તેમજ મેઘનાદ, દારુ-તીર્થ અને ગુહાશ્રય દેવતીર્થ પણ પ્રશંસિત છે.

Verse 45

नर्मदेश्वरसंज्ञं तत्कपिलातीर्थमुत्तमम् । करञ्जेशं कुण्डलेशं पिप्पलादमतः परम्

તે ઉત્તમ કપિલા-તીર્થ ‘નર્મદેશ્વર’ નામે ઓળખાય છે. તેના આગળ કરંજેશ, કુંડલેશ અને પછી પિપ્પલાદ છે.

Verse 46

विमलेश्वरतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः । प्रशंसा शूलभेदस्य तत्रैवान्धकविक्रमः

વિમલેશ્વર તીર્થ અને પવિત્ર પુષ્કરિણીનો સંગમ પણ છે. ત્યાં જ શૂલભેદની પ્રશંસા આરંભે છે અને ત્યાં જ અંધકનું પરાક્રમ વર્ણવાય છે.

Verse 47

देवाश्वासनदानं च तथैवान्धकनिग्रहः । शूलभेदस्य चोत्पत्तिस्तथा पात्रपरीक्षणम्

દેવોને આશ્વાસન આપનાર દાન, તેમજ અંધકનો નિગ્રહ; શૂલભેદની ઉત્પત્તિ અને પાત્ર-પરીક્ષણ પણ (અહીં) વર્ણિત છે.

Verse 48

प्रशंसा दानधर्मस्य ऋषिशृङ्गानुभावनम् । स्वर्गतिं दीर्घतपसो भानुमत्यास्तथेङ्गितम्

અહીં દાનધર્મની પ્રશંસા, ઋષિશૃંગના તપોબળનો પ્રભાવવર્ણન, દીર્ઘ તપથી પ્રાપ્ત સ્વર્ગગતિ, તેમજ ભાનુમતીનો પ્રસંગ પણ નિરૂપિત છે।

Verse 49

शबरस्वर्गगमनं माहात्म्यं शूलभेदजम् । कपिलेश्वरतीर्थं च मोक्षतीर्थमतः परम्

શબરનું સ્વર્ગગમન શૂલભેદથી ઉત્પન્ન થયેલ મહાત્મ્યરૂપે વર્ણિત છે. કપિલેશ્વર તીર્થ છે; અને તેનાથી પરે મોક્ષતીર્થ છે।

Verse 50

सङ्गमो मोक्षनद्याश्च तीर्थं च विमलेश्वरम् । तथैवोलूकतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः

અહીં મોક્ષનદીનો સંગમ, વિમલેશ્વર તીર્થ; તેમજ ઓલૂક તીર્થ, અને પુષ્કરિણીનો સંગમ પણ વર્ણિત છે।

Verse 51

आदित्येश्वरतीर्थं च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम् । सङ्गमो भीमकुल्यायास्तीर्थं भीमेश्वरं शुभम्

આદિત્યેશ્વર તીર્થ અને સંગમેશ્વર તીર્થ છે. ભીમકુલ્યાનો સંગમ, તથા શુભ ભીમેશ્વર તીર્થ પણ વર્ણિત છે।

Verse 52

मार्कण्डेश्वरतीर्थं च तथा वै पिप्पलेश्वरम् । करोटीश्वरतीर्थं च तीर्थमिन्द्रेश्वरं शुभम्

માર્કંડેશ્વર તીર્થ, તેમજ પિપ્પલેશ્વરનું સ્થાન; કરોટીેશ્વર તીર્થ અને શુભ ઇન્દ્રેશ્વર તીર્થ પણ વર્ણિત છે।

Verse 53

अगस्त्येशं कुमारेशं व्यासेश्वरमनुत्तमम् । वैद्यनाथं च केदारमानन्देश्वरसंज्ञितम्

અગસ્ત્યેશ, કુમારેશ અને અનુત્તમ વ્યાસેશ્વર; તેમજ વૈદ્યનાથ, કેદાર અને ‘આનંદેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ ધામ છે.

Verse 54

मातृतीर्थं च मुण्डेशं चौरं कामेश्वरं तथा । सङ्गमश्चानुदुह्या वै तीर्थे भीमार्जुनाह्वये । तीर्थं धर्मेश्वरं नाम लुङ्केश्वरमतः परम्

માતૃતીર્થ, મુંડેશ, ચૌર અને કામેશ્વર છે; તેમજ ભીમાર્જુન નામના તીર્થમાં અનુદુહ્યા નદીનો સંગમ છે. ત્યારબાદ ‘ધર્મેશ્વર’ નામનું તીર્થ, પછી લુંકેશ્વર છે.

Verse 55

ततो धनदतीर्थं च जटेशं मङ्गलेश्वरम् । कपिलेश्वरतीर्थं च गोपारेश्वरमुत्तमम्

ત્યારબાદ ધનદ-તીર્થ, જટેશ અને મંગલેશ્વર; તેમજ કપિલેશ્વર-તીર્થ અને ઉત્તમ ગોપારેશ્વર (છે)।

Verse 56

मणिनागेश्वरं नाम मणिनद्याश्च सङ्गमः । तिलकेश्वरतीर्थं च गौतमेशमतः परम्

‘મણિનાગેશ્વર’ નામનું (ધામ) છે અને મણિ નદીનો સંગમ છે; તેમજ તિલકેશ્વર-તીર્થ, ત્યારપછી ગૌતમેશ (છે)।

Verse 57

तत्रैव मातृतीर्थं च मुनिनोक्तं मुनीश्वराः । शङ्खचूडं च केदारं पाराशरमतः परम्

ત્યાં જ માતૃતીર્થ પણ છે, જે મુનિઓએ કહેલું છે, હે મુનીશ્વરો; તેમજ શંખચૂડ અને કેદાર, ત્યારબાદ પારાશર (છે)।

Verse 58

भीमेश्वरं च चन्द्रेशमश्ववत्याश्च सङ्गमः । बह्वीश्वरं नारदेशं वैद्यनाथं कपीश्वरम्

ભીમેશ્વર અને ચન્દ્રેશ્વર, તેમજ અશ્વવતી નદીનો સંગમ; ઉપરાંત બહ્વીશ્વર, નારદેશ, વૈદ્યનાથ અને કપીઈશ્વર (સ્થાનો) છે।

Verse 59

कुम्भेश्वरं च मार्कण्डं रामेशं लक्ष्मणेश्वरम् । मेघेश्वरं मत्स्यकेशमप्सराह्रदसंज्ञकम्

કુંભેશ્વર અને માર્કંડેયનું સ્થાન; રામેશ અને લક્ષ્મણેશ્વર; મેઘેશ્વર અને મત્સ્યકેશ; તેમજ ‘અપ્સરાહ્રદ’ નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ।

Verse 60

दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं नन्दिकेशं च वारुणम् । पावकेश्वरतीर्थं च तथैव कपिलेश्वरम्

દધિસ્કંદ અને મધુસ્કંદ નામનાં તીર્થ, તેમજ નંદિકેશ અને વારુણ; એ જ રીતે પાવકેશ્વર-તીર્થ અને કપિલેશ્વર।

Verse 61

नारायणाह्वयं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । चण्डादित्यं परं तीर्थं चण्डिकातीर्थमुत्तमम्

નારાયણ નામનું તીર્થ અને અનુત્તમ ચક્રતીર્થ; ચંડાદિત્યનું પરમ તીર્થ તથા ઉત્તમ ચંડિકાતીર્થ।

Verse 62

यमहासाह्वयं तीर्थं तथा गङ्गेश्वरं शुभम् । नन्दिकेश्वरसंज्ञं च नरनारायणाह्वयम्

યમહાસ નામનું તીર્થ, તેમજ શુભ ગંગેશ્વર; નંદિકેશ્વર સંજ્ઞક સ્થાન અને નર-નારાયણ નામનું તીર્થ।

Verse 63

नलेश्वरं च मार्कण्डं शुक्लतीर्थमतः परम् । व्यासेश्वरं परं तीर्थं तत्र सिद्धेश्वरं तथा

ત્યાં નલેશ્વર અને માર્કંડ છે; તેમના પછી શુક્લતીર્થ છે. વ્યાસેશ્વર પરમ તીર્થ છે, અને ત્યાં જ સિદ્ધેશ્વર પણ છે.

Verse 64

कोटितीर्थं प्रभातीर्थं वासुकीश्वरमुत्तमम् । सङ्गमश्च करञ्जाया मार्कण्डेश्वरमुत्तमम्

કોટિતીર્થ, પ્રભાતીર્થ અને ઉત્તમ વાસુકીશ્વર છે; કરંજાનો સંગમ પણ છે, તેમજ ઉત્તમ માર્કંડેશ્વર પણ છે.

Verse 65

तीर्थं कोटीश्वरं नाम तथा संकर्षणाह्वयम् । कनकेशं मन्मथेशं तीर्थं चैवानसूयकम्

કોટીશ્વર નામનું તીર્થ છે, તેમજ સંકર્ષણ નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ પણ છે. કનકેશ, મન્મથેશ અને અનસૂયા-તીર્થ પણ છે.

Verse 66

एरण्डीसङ्गमः पुण्यो मातृतीर्थं च शोभनम् । तीर्थं स्वर्णशलाकाख्यं तथा चैवाम्बिकेश्वरम्

એરણ્ડીનો સંગમ પુણ્યદાયક છે અને શોભન માતૃતીર્થ પણ છે. સ્વર્ણશલાકા નામનું તીર્થ તથા અંબિકેશ્વર પણ છે.

Verse 67

करञ्जेशं भारतेशं नागेशं मुकुटेश्वरम् । सौभाग्यसुन्दरी तीर्थं धनदेश्वरमुत्तमम्

કરંજેશ, ભારतेશ, નાગેશ અને મુકુટેશ્વર છે; સૌભાગ્યસુંદરીનું તીર્થ અને ઉત્તમ ધનદેશ્વર પણ છે.

Verse 68

रोहिण्यं चक्रतीर्थं च उत्तरेश्वरसंज्ञितम् । भोगेश्वरं च केदारं निष्कलङ्कमतः परम्

(અહીં) રોહિણી-તીર્થ, ચક્ર-તીર્થ અને ‘ઉત્તરેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન છે. ભોગેશ્વર અને કેદાર પણ છે; એના પરે નિષ્કલંક તીર્થ છે.

Verse 69

मार्कण्डं धौतपापं च तीर्थमाङ्गिरसेश्वरम् । कोटवीसङ्गमः पुण्यं कोटितीर्थं च तत्र वै

(અહીં) માર્કંડ-તીર્થ, ધૌતપાપ-તીર્થ અને આંગિરસેશ્વરનું તીર્થ છે. કોટવી-સંગમ પુણ્યમય છે; અને ત્યાં જ કોટિ-તીર્થ પણ છે.

Verse 70

अयोनिजं परं तीर्थमङ्गारेश्वरमुत्तमम् । स्कान्दं च नार्मदं ब्राह्मं वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम्

પરમ, અયોનિજ અને સ્વયંપ્રકટ એવા ઉત્તમ અંગારેશ્વરનું તીર્થ સર્વશ્રેષ્ઠ છે. (અહીં) સ્કાન્દ-તીર્થ, નાર્મદ-તીર્થ, બ્રાહ્મ-તીર્થ અને વાલ્મીકેશ્વર નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ પણ છે.

Verse 71

कोटितीर्थं कपालेशं पाण्डुतीर्थं त्रिलोचनम् । कपिलेशं कम्बुकेशं प्रभासं कोहनेश्वरम्

(અહીં) કોટિ-તીર્થ, કપાલેશ, પાંડુ-તીર્થ, ત્રિલોચન (ત્રિનેત્રધારી પ્રભુ), કપિલેશ, કમ્બુકેશ, પ્રભાસ અને કોહનેશ્વર છે.

Verse 72

इन्द्रेशं वालुकेशं च देवेशं शक्रमेव च । नागेश्वरं गौतमेशमहल्यातीर्थमुत्तमम्

(અહીં) ઇન્દ્રેશ અને વાલુકેશ, દેવેશ અને શક્ર (ઇન્દ્ર) પણ છે. નાગેશ્વર, ગૌતમેશ અને ઉત્તમ અહલ્યા-તીર્થ પણ છે.

Verse 73

रामेश्वरं मोक्षतीर्थं तथा कुशलवेश्वरौ । नर्मदेशं कपर्दीशं सागरेशमतः परम्

(ત્યાં) રામેશ્વર, મોક્ષતીર્થ તથા કુશલેશ્વર અને લવેશ્વર છે. (ત્યાં) નર્મદેશ, કપર્દીશ અને એથી પરે સાગરેશ પણ છે.

Verse 74

धौरादित्यं परं तीर्थं तीर्थं चापरयोनिजम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थ च भृग्वीश्वरमनुत्तमम्

(ત્યાં) ધૌરાદિત્ય પરમ તીર્થ છે, તેમજ બીજું એક સ્વયંભૂ તીર્થ પણ છે. (ત્યાં) પિંગલેશ્વર-તીર્થ અને અનુત્તમ ભૃગ્વીશ્વર છે.

Verse 75

दशाश्वमेधिकं तीर्थं कोटितीर्थं च सत्तमाः । मार्कण्डं ब्रह्मतीर्थं च आदिवाराहमुत्तमम्

હે સત્તમો! (ત્યાં) દશાશ્વમેધિક-તીર્થ અને કોટિતીર્થ છે; (ત્યાં) માર્કંડ-તીર્થ, બ્રહ્મતીર્થ તથા ઉત્તમ આદિવરાહ (સ્થાન) પણ છે.

Verse 76

आशापूराभिधं तीर्थं कौबेरं मारुतं तथा । वरुणेशं यमेशं च रामेशं कर्कटेश्वरम्

(ત્યાં) આશાપૂરા નામનું તીર્થ, કૌબેર અને મારુત (તીર્થ) છે. (ત્યાં) વરુણેશ, યમેશ તથા રામેશ અને કર્કટેશ્વર પણ છે.

Verse 77

शक्रेशं सोमतीर्थं च नन्दाह्रदमनुत्तमम् । वैष्णवं चक्रतीर्थं च रामकेशवसंज्ञितम्

(ત્યાં) શક્રેશ, સોમતીર્થ અને અનુત્તમ નંદા-હ્રદ (સરવર) છે. (ત્યાં) વૈષ્ણવ ચક્રતીર્થ પણ છે, જે રામ-કેશવ નામે પ્રસિદ્ધ છે.

Verse 78

तथैव रुक्मिणीतीर्थं शिवतीर्थमनुत्तमम् । जयवाराहर्तीर्थं च तीर्थमस्माहकाह्वयम्

તેમ જ રુક્મિણી-તીર્થ અને અનુત્તમ શિવ-તીર્થ છે. તેમજ જય-વારાહ-તીર્થ તથા ‘અસ્માહક’ નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ પણ છે.

Verse 79

अङ्गारेशं च सिद्धेशं तपेश्वरमतः परम् । पुनः सिद्धेश्वरं नामतीर्थं च वरुणेश्वरम्

અંગારેશ, સિદ્ધેશ અને ત્યારબાદ તપેશ્વર છે. ફરી ‘સિદ્ધેશ્વર’ નામનું તીર્થ તથા વરુણેશ્વર પણ છે.

Verse 80

पराशरेश्वरं पुण्यं कुसुमेशमनुत्तमम् । कुण्डलेश्वरतीर्थं च तथा कलकलेश्वरम्

પવિત્ર પરાશરેશ્વર, અનુત્તમ કુસુમેશ, કુંડલેશ્વર-તીર્થ તથા તેમ જ કલકલેશ્વર પણ છે.

Verse 81

न्यङ्कुवाराहसंज्ञं च अङ्कोलं तीर्थमुत्तमम् । श्वेतवाराहतीर्थं च भार्गलं सौरमुत्तमम्

ન્યંકુવારાહ નામનું સ્થાન, ઉત્તમ અંકોલ-તીર્થ, શ્વેતવારાહ-તીર્થ અને ભાર్గલ નામનું પરમ શુભ સૌર-ધામ પણ છે.

Verse 82

हुङ्कारस्वामितीर्थं च शुक्लतीर्थं च शोभनम् । सङ्गमो मधुमत्याश्च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम्

હુંકારસ્વામી-તીર્થ અને શોભન શુક્લ-તીર્થ છે. તેમજ મધુમતી નદીનો સંગમ—એ જ નિશ્ચયે સંગમેશ્વર-તીર્થ છે.

Verse 83

नर्मदेश्वरसंज्ञं च नदीत्रितयसङ्गमः । अनेकेश्वरतीर्थं च शर्भेशं मोक्षसंज्ञितम्

નર્મદેશ્વર નામનું દેવાલય, ત્રણ નદીઓનો સંગમ, અનેકેશ્વર તીર્થ અને શર્ભેશ—મોક્ષપ્રદ તરીકે પ્રસિદ્ધ।

Verse 84

कावेरीसङ्गमः पुण्यस्तीर्थं गोपेश्वराह्वयम् । मार्कण्डेशं च नागेशमुदम्बर्याश्च सङ्गमः

કાવેરીનો સંગમ મહાપુણ્યદાયક; ગોપેશ્વર નામનું તીર્થ, તેમજ માર્કંડેશ અને નાગેશ; અને ઉદંબરીનો સંગમ પણ।

Verse 85

साम्बादित्याह्वयं तीर्थमुदम्बर्याश्च सङ्गमः । सिद्धेश्वरं च मार्कण्डं तथा सिद्धेश्वरीकृतम्

સામ્બાદિત્ય નામનું તીર્થ, ઉદંબરીનો સંગમ, સિદ્ધેશ્વર અને માર્કંડ, તેમજ સિદ્ધેશ્વરી દ્વારા પાવન કરાયેલ સ્થાન।

Verse 86

गोपेशं कपिलेशं च वैद्यनाथमनुत्तमम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थं च सैन्धवायतनं महत्

ગોપેશ અને કપિલેશ, અનુત્તમ વૈદ્યનાથ, પિંગલેશ્વર તીર્થ અને સૈંધવાયતન નામનું મહાન ધામ।

Verse 87

भूतीश्वराह्वयं तीर्थं गङ्गावाहमतः परम् । गौतमेश्वरतीर्थं च दशाश्वमेधिकं तथा

ભૂતીઈશ્વર નામનું તીર્થ; ત્યારપછી ગંગાવાહ; ગૌતમેશ્વર તીર્થ અને દસ અશ્વમેધ યજ્ઞફળ સમાન પ્રસિદ્ધ સ્થાન।

Verse 88

भृगुतीर्थं तथा पुण्यं ख्याता सौभाग्यसुन्दरी । वृषखातं च तत्रैव केदारं धूतपातकम्

ત્યાં પુણ્ય ભૃગુતીર્થ છે, પ્રસિદ્ધ સૌભાગ્યસુંદરી છે; ત્યાં જ વૃષખાત અને પાપ ધોઈ નાંખનાર કેદાર પણ છે।

Verse 89

तीर्थं धूतेश्वरीसङ्गमेरण्डीसंज्ञकं तथा । तीर्थं च कनकेश्वर्या ज्वालेश्वरं ततः परम्

ધૂતેશ્વરીના સંગમે એરણ્ડી નામનું તીર્થ છે; કનકેશ્વરીનું તીર્થ પણ છે, અને તેનાથી આગળ જ્વાલેશ્વર છે।

Verse 90

शालग्रामाह्वयं तीर्थं सोमनाथमनुत्तमम् । तथैवोदीर्णवाराहं तीर्थं चन्द्रप्रभासकम्

શાલગ્રામ નામનું તીર્થ છે અને અનુત્તમ સોમનાથ છે; તેમજ ઉદીર્ણ-વારાહ નામનું પવિત્ર સ્થાન અને ચન્દ્રપ્રભાસક તીર્થ પણ છે।

Verse 91

द्वादशादित्यतीर्थं च तथा सिद्धेश्वराभिधम् । कपिलेश्वरतीर्थं च तथा त्रैविक्रमं शुभम्

દ્વાદશાદિત્ય તીર્થ પણ છે અને સિદ્ધેશ્વર નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન પણ છે; કપિલેશ્વર તીર્થ પણ છે તથા શુભ ત્રૈવિક્રમ પણ છે।

Verse 92

विश्वरूपाह्वयं तीर्थं नारायणकृतं तथा । मूलश्रीपतितीर्थं च चौलश्रीपतिसंज्ञकम्

વિશ્વરૂપ નામનું તીર્થ છે, જે નારાયણે સ્થાપ્યું છે; મૂળ-શ્રીપતિ તીર્થ પણ છે અને ચૌલ-શ્રીપતિ નામનું સ્થાન પણ છે।

Verse 93

देवतीर्थं हंसतीर्थ प्रभासं तीर्थमुत्तमम् । मूलस्थानं च कण्ठेशमट्टहासमतः परम्

ત્યાં દેવતીર્થ, હંસતીર્થ અને ઉત્તમ પ્રભાસતીર્થ છે; તેમજ મૂળસ્થાન, કણ્ઠેશ, અને ત્યારપછી પરમ ‘અટ્ટહાસ’ નામનું સ્થાન છે.

Verse 94

भूर्भुवेश्वरतीर्थं च ख्याता शूलेश्वरी तथा । सारस्वतं दारुकेशमश्विनोस्तीर्थमुत्तमम्

ત્યાં ભૂર્ભુવેશ્વરતીર્થ અને પ્રસિદ્ધ શૂલેશ્વરી છે; સારસ્વતતીર્થ, દારુકેશ તથા ઉત્તમ અશ્વિનોસ્તીર્થ પણ છે.

Verse 95

सावित्रीतीर्थमतुलं वालखिल्येश्वरं तथा । नर्मदेशं मातृतीर्थं देवतीर्थमनुत्तमम्

ત્યાં અતુલ સાવિત્રીતીર્થ છે અને તેમ જ વાલખિલ્યેશ્વર; નર્મદેશ, માતૃતીર્થ તથા અનુત્તમ દેવતીર્થ પણ છે.

Verse 96

मच्छकेश्वरतीर्थं च शिखितीर्थं च शोभनम् । कोटितीर्थं मुनिश्रेष्ठास्तत्र कोटीश्वरी मृडा

ત્યાં મચ્છકેશ્વરતીર્થ અને શોભન શિખિતીર્થ છે; તેમજ કોટિતીર્થ પણ છે, હે મુનિશ્રેષ્ઠ—ત્યાં કૃપામયી કોટીશ્વરી દેવી વિરાજે છે.

Verse 97

तीर्थं पैतामहं नाम माण्डव्ये श्वरसंज्ञितम् । तत्र नारायणेशं च अक्रूरेशमतः परम्

ત્યાં ‘પૈતામહ’ નામનું તીર્થ છે, જે મाण्डવ્યેશ્વર નામે પણ પ્રસિદ્ધ છે; ત્યાં નારાયણેશ પણ છે, અને ત્યારપછી અક્રૂરેશ નામનું ધામ છે.

Verse 98

देवखातं सिद्धरुद्रं वैद्यनाथमनुत्तमम् । तथैव मातृतीर्थं च उत्तरेशमतः परम्

ત્યાં દેવખાત, સિદ્ધરુદ્ર અને અનુત્તમ વૈદ્યનાથ છે; તેમજ માતૃતીર્થ છે, અને ત્યાર પછી ઉત્તરેશનું સ્થાન છે.

Verse 99

तथैव नर्मदेशां च मातृतीर्थं तथा पुनः । तथा च कुररीतीर्थं ढौण्ढेशं दशकन्यकम्

તેમજ નર્મદેશા છે, અને ફરી માતૃતીર્થ પણ છે; તેમજ કુરરીતીર્થ, ઢૌણ્ઢેશ અને દશકન્યકાનું ધામ પણ છે.

Verse 100

सुवर्णबिन्दुतीर्थं च ऋणपापप्रमोचनम् । भारभूतेश्वरं तीर्थं तथा मुण्डीश्वरं विदुः

સુવર્ણબિંદુ નામનું તીર્થ છે, જે ઋણજન્ય પાપોનું પ્રાયશ્ચિત્ત કરે છે; ભારભૂતેશ્વરનું તીર્થ અને મુંડીશ્વરનું તીર્થ પણ પ્રસિદ્ધ છે.

Verse 101

एकशालं डिण्डिपाणिं तीर्थं चाप्सरसं परम् । मुन्यालयं च मार्कण्डं गणितादेवताह्वयम्

એકશાલ, ડિણ્ડિપાણિ અને પરમ અપ્સરસા-તીર્થનું પણ વર્ણન છે; તેમજ મુન્યાલય, માર્કંડ અને ગણિતાદેવતા નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન પણ છે.

Verse 102

आमलेश्वरतीर्थं च तीर्थं कन्थेश्वरं तथा । आषाढीतीर्थमित्याहुः शृङ्गीतीर्थं तथैव च

આમલેશ્વર-તીર્થ છે અને કન્થેશ્વરનું તીર્થ પણ છે; એક સ્થાનને આષાઢી-તીર્થ કહે છે, તેમજ શૃંગી-તીર્થ પણ છે.

Verse 103

बकेश्वरतीर्थं च कपालेशं तथैव च । मार्कण्डं कपिलेशं च एरण्डीसङ्गमस्तथा

ત્યાં બકેશ્વર-તીર્થ છે અને તેમ જ કપાલેશ; તેમજ માર્કંડ અને કપિલેશ પણ છે; અને એ જ રીતે એરણ્ડી-સંગમ નામનું સંગમ-તીર્થ છે.

Verse 104

एरण्डीदेवतातीर्थं रामतीर्थमतःपरम् । जमदग्नेः परं तीर्थं रेवासागरसङ्गमः

પછી એરણ્ડીદેવતા-તીર્થ છે અને ત્યારબાદ રામ-તીર્થ. તેનાથી આગળ જમદગ્નિનું તીર્થ; અને પછી રેવા-સાગર-સંગમ, એટલે રેવા નદીનો સમુદ્ર સાથેનો સંગમ.

Verse 105

लोटनेश्वरतीर्थ तल्लुङ्केशनामकं तथा । वृषरखातं तत्र कुण्डं तथैव ऋषिसत्तमाः

ત્યાં લોટનેશ્વરનું તીર્થ છે, જે તલ્લુંકેશ નામે પણ પ્રસિદ્ધ છે. હે ઋષિશ્રેષ્ઠો, ત્યાં વೃಷરખાત નામનું એક કુંડ પણ છે.

Verse 106

तथा हंसेश्वरंनाम तिलादं वासवेश्वरम् । तथा कोटीश्वरं तीर्थमलिकातीर्थमुत्तमम् । विमलेश्वरतीर्थं च रेवासागरसङ्गमे

તેમ જ હંસેશ્વર, તિલાદ અને વાસવેશ્વર; તેમજ કોટીશ્વરનું તીર્થ, ઉત્તમ અલિકા-તીર્થ; અને રેવા-સાગર-સંગમ ખાતે વિમલેશ્વર-તીર્થ પણ છે.

Verse 107

एवं तीर्थावलिः पुण्या मया प्रोक्ता महर्षयः । तीर्थसुक्तावलिः पुण्या ग्रथिता तटरज्जुना

હે મહર્ષિઓ, આ રીતે મેં પુણ્યમય તીર્થમાળા કહી છે; પુણ્યમય તીર્થ-સૂક્તોની આ માળા તટની રજ્જુ સમ ગૂંથાઈ છે.

Verse 108

नर्मदानीरनिर्णिक्ता मार्कण्डेयविनिर्मिता । मण्डनायेह साधूनां सर्वलोकहिताय च

નર્મદાના જળથી સુશુદ્ધ ધોવાયેલું અને માર્કંડેયે રચેલું આ અહીં સાધુજનનું ભૂષણ બની સર્વ લોકના હિતાર્થે સ્થિત છે.

Verse 109

दरितध्वान्तशमनीधार्या धर्मार्थिभिः सदा । अहोरात्रकृतं पापं सकृज्जप्त्वाशु नाशयेत्

આ ભંગાયેલ અંધકારને શમાવનારી છે; ધર્માર્થીઓએ તેને સદા ધારણ કરવી. એકવાર જપતાં જ દિવસ-રાતમાં કરેલું પાપ તત્કાળ નાશ પામે છે.

Verse 110

त्रिकालं जप्त्वा मासोत्थं शिवाग्रे च त्रिमासिकम् । मासं जप्त्वाथ वर्षोत्थं वर्षं जप्त्वा शताब्दिकम्

ત્રિકાળ જપ કરવાથી માસજન્ય પુણ્ય મળે છે; અને શિવના સમક્ષ ત્રણ માસ જપ કરવાથી ત્રૈમાસિક વ્રતનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. એક માસ જપે વાર્ષિક પુણ્ય, અને એક વર્ષ જપે શતાબ્દિક કર્મનું ફળ મળે છે.

Verse 111

श्राद्धकाले च विप्राणां भुञ्जतां पुरतः स्थितः । पठंस्तीर्थावलिं पुण्यां गयाश्राद्धप्रदो भवेत्

શ્રાદ્ધકાળે ભોજન કરતા બ્રાહ્મણોના સમક્ષ ઊભા રહી જે આ પુણ્ય ‘તીર્થાવળી’નું પાઠ કરે છે, તે ગયા-શ્રાદ્ધનું ફળ આપનાર બને છે.

Verse 112

पूजाकाले च देवानां श्रद्धया पुरतः पठन् । प्रीणयेत्सर्वदेवांश्च पुनाति सकलं कुलम्

દેવપૂજાના સમયે શ્રદ્ધાથી તેમની સમક્ષ તેનો પાઠ કરનાર સર્વ દેવોને પ્રસન્ન કરે છે અને પોતાના સમગ્ર કુળને પવિત્ર કરે છે.

Verse 113

एवं तीर्थावलिः पुण्या रेवातीरद्वयाश्रिता । मया प्रोक्ता मुनिश्रेष्ठास्तथैवशृणुतानघाः

આ રીતે રેવા નદીના બંને કાંઠે આશ્રિત આ પુણ્ય તીર્થાવળી મેં કહી. હે મુનિશ્રેષ્ઠો, હે નિષ્પાપો, એ જ રીતે આગળ પણ સાંભળો.