Adhyaya 218

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश तीर्थं परमशोभनम् । जमदग्निरिति ख्यातं यत्र सिद्धो जनार्दनः

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—પછી, હે ધરાધીશ, પરમ શોભન તીર્થમાં જવું જોઈએ; ‘જમદગ્નિ’ નામે પ્રસિદ્ધ, જ્યાં સિદ્ધરૂપે જનાર્દન વિરાજે છે.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धो द्विजश्रेष्ठ वासुदेवो जगद्गुरुः । मानुषं रूपमास्थाय लोकानां हितकाम्यया

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, જગદ્ગુરુ વાસુદેવે લોકહિતની ઇચ્છાથી માનવ રૂપ ધારણ કરીને કેવી રીતે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી?

Verse 3

एतत्सर्वं यथान्यायं देवदेवस्य चक्रिणः । चरितं श्रोतुमिच्छामि कथ्यमानं त्वयानघ

હે અનઘ, દેવદેવ ચક્રધારીનું સમગ્ર ચરિત યથાન્યાય, ક્રમસર અને પરંપરાનુસાર, તમે કહો તેમ હું સાંભળવા ઇચ્છું છું.

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । आसीत्पूर्वं महाराज हैहयाधिपतिर्महान् । कार्तवीर्य इति ख्यातो राजा बाहुसहस्रवान्

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—પૂર્વકાળમાં, હે મહારાજ, હૈહયોના એક મહાન અધિપતિ હતો; ‘કાર્તવીર્ય’ નામે પ્રસિદ્ધ, સહસ્ર ભુજાવાળો રાજા.

Verse 5

हस्त्यश्वरथसम्पन्नः सर्वशस्त्रभृतां वरः । वेदविद्याव्रतस्नातः सर्वभूताभयप्रदः

તે હાથી, ઘોડા અને રથોથી સમૃદ્ધ હતો; શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો; વેદવિદ્યા અને વ્રત-નિયમોથી પવિત્ર થયો હતો; અને સર્વ પ્રાણીઓને અભય આપનાર હતો।

Verse 6

माहिष्मत्याः पतिः श्रीमान्राजा ह्यक्षौहिणीपतिः । स कदाचिन्मृगान्हन्तुं निर्जगाम महाबलः

માહિષ્મતીનો તે શ્રીમાન રાજા, અક્ષૌહિણી સેનાનો અધિપતિ, એક વખત મહાબળવાન બની મૃગોનો શિકાર કરવા નીકળી પડ્યો।

Verse 7

बहुभिर्दिवसैः प्राप्तो भृगुकच्छमनुत्तमम् । जमदग्निर्महातेजा यत्र तिष्ठति तापसः

ઘણા દિવસો પછી તે અનુત્તમ ભૃગુકચ્છમાં પહોંચ્યો, જ્યાં મહાતેજસ્વી તપસ્વી જમદગ્નિ નિવાસ કરતા હતા।

Verse 8

रेणुकासहितः श्रीमान्सर्वभूताभयप्रदः । तस्य पुत्रोऽभवद्रामः साक्षान्नारायणः प्रभुः

ત્યાં રેણુકાસહિત તે શ્રીમાન ઋષિ, જે સર્વ પ્રાણીઓને અભય આપનાર હતો, તેના પુત્રરૂપે રામ જન્મ્યો—જે સాక్షાત્ પ્રભુ નારાયણ જ હતો।

Verse 9

सर्वक्षत्रगुणैर्युक्तो ब्रह्मविद्ब्राह्मणोत्तमः । तोषयन्परया भक्त्या पितरौ परमार्थवत्

તે સર્વ ક્ષત્રિય ગુણોથી યુક્ત હતો, છતાં બ્રહ્મવિદ્ અને બ્રાહ્મણોમાં ઉત્તમ હતો; પરમાર્થપરાયણ બની પરાભક્તિથી માતા-પિતાને પ્રસન્ન કરતો હતો।

Verse 10

तं तदा चार्जुनं दृष्ट्वा जमदग्निः प्रतापवान् । चरन्तं मृगयां गत्वा ह्यातिथ्येन न्यमन्त्रयत्

ત્યારે મહાતેજસ્વી જમદગ્નિએ શિકાર માટે ફરતા અર્જુનને જોઈ, અતિથિધર્મ મુજબ આદરપૂર્વક আতિથ્ય માટે આમંત્રિત કર્યો।

Verse 11

तथेति चोक्त्वा स नृपः सभृत्यबलवाहनः । जगाम चाश्रमं पुण्यमृषेस्तस्य महात्मनः

‘તથાસ્તુ’ કહી તે રાજા સેવકો, સૈન્ય અને વાહનો સહિત તે મહાત્મા ઋષિના પવિત્ર આશ્રમમાં ગયો।

Verse 12

तत्क्षणादेव सम्पन्नं श्रिया परमया वृतम् । विस्मयं परमं तत्र दृष्ट्वा राजा जगाम ह

એ જ ક્ષણે બધું સંપૂર્ણ રીતે સિદ્ધ થઈ પરમ શોભાથી આવૃત બન્યું. ત્યાં તે અતિઅદ્ભુત દૃશ્ય જોઈ રાજા આશ્ચર્યચકિત થયો।

Verse 13

गतमात्रस्तु सिद्धेन परमान्नेन भोजितः । सभृत्यबलवान्राजा ब्राह्मणेन यदृच्छया । किमेतदिति पप्रच्छ कारणं शक्तिमेव च

રાજા સેવકો અને સૈન્યসহ પહોંચતાં જ, તે બ્રાહ્મણ દ્વારા અનાયાસે સિદ્ધ થયેલા ઉત્તમ પરમાન્નથી ભોજન કરાવવામાં આવ્યો. તેણે પૂછ્યું—“આ શું છે? તેનું કારણ શું, અને કઈ શક્તિથી આ બને છે?”

Verse 14

कामधेनोः प्रभावं तं ज्ञात्वा प्राह ततो द्विजम् । दक्षिणां देहि मे विप्र कल्मषां धेनुमुत्तमाम्

કામધેનુના તે અદ્ભુત પ્રભાવને જાણી તેણે તે દ્વિજને કહ્યું—“હે વિપ્ર! દક્ષિણારૂપે મને ‘કલ્મષા’ નામની તે ઉત્તમ ધેનુ આપો.”

Verse 15

शतं शतसहस्राणामयुतं नियुतं परम् । भूषितानां च धेनूनां ददामि तव चार्बुदम्

હું તને સો, સો-હજાર, દસ-હજાર, લાખો સુધી—અતિ વિશાળ સંખ્યામાં—આભૂષણોથી શોભિત ધેનુઓ દાનમાં આપીશ; આ મારું પ્રતિદાન છે।

Verse 16

जमदग्निरुवाच । अयुतैः प्रयुतैर्नाहं शतकोटिभिरुत्तमाम् । कामधेनुमिमां तात न दद्मि प्रतिगम्यताम्

જમદગ્નિ બોલ્યા—હે તાત! અયુત, પ્રયુત, અહીં સુધી કે સો કરોડોના બદલે પણ હું આ પરમ કામધેનુ આપતો નથી; તેને પાછી મોકલો।

Verse 17

एवमुक्तः स राजेन्द्रस्तेन विप्रेण भारत । क्रोधसंरक्तनयन इदं वचनमब्रवीत्

તે વિપ્રે એમ કહ્યે પછી, હે ભારત, રાજેન્દ્ર—ક્રોધથી લાલ થયેલી આંખોવાળો—આ વચન બોલ્યો।

Verse 18

यस्येदृशः कामचारो मय्यपि द्विजपांसन । अहं ते पश्यतस्तस्मान्नयामि सुरभिं गृहात्

જો મારી સામે પણ આવો મનમાનો વર્તાવ કરો છો, હે દ્વિજપાંસન! તો તું જોઈ રહ્યો હશે ત્યારે જ હું સુરભીને તારા ઘરેથી લઈ જઈશ।

Verse 19

द्विज उवाच । कः क्रीडति सरोषेण निर्भयो हि महाहिना । मृत्युदृष्टोतरेणापि मम धेनुं नयेत यः

દ્વિજ બોલ્યા—મહાસર્પ સામે નિર્ભય રહી ક્રોધમાં કોણ ક્રીડા કરે? મૃત્યુની દૃષ્ટિથી ચિહ્નિત થઈને પણ જે મારી ધેનુ લઈ જાય, તે કોણ?

Verse 20

एवमुक्त्वा महादण्डं ब्रह्मदण्डमिवापरम् । गृहीत्वा परमक्रुद्धो जमदग्निरुवाच ह

આવું કહી પરમ ક્રોધિત જમદગ્નિએ બ્રહ્મદંડ સમાન બીજો મહાદંડ હાથમાં લઈ ફરી બોલ્યા.

Verse 21

यस्यास्ति शक्तिस्तेजो वा क्षत्रियस्य कुलाधमः । धेनुं नयतु मे सद्यः क्षीणायुः सपरिच्छदः

જે કોઈ ક્ષત્રિય—કુલાધમ—પોતામાં શક્તિ કે તેજ માને, તે મારી ધેનુને તરત લઈ જાય; પરંતુ તેની આયુષ્ય ક્ષીણ થશે અને તે પરિજનો તથા સામાનসহ નષ્ટ થશે.

Verse 22

एतच्छ्रुत्वा वचः क्रूरं हैहयः शतशो वृतः । धावमानः क्षितितले ब्रह्मदण्डहतोऽपतत्

આ ક્રૂર વચન સાંભળી સૈકડો લોકોથી ઘેરાયેલો હૈહય ધરતી પર દોડ્યો; પરંતુ બ્રાહ્મણના બ્રહ્મદંડના પ્રહારે ઘાયલ થઈ પડી ગયો.

Verse 23

हुंकृतेन ततो धेन्वाः खड्गपाशासिपाणयः । निर्गच्छन्तः प्रदृश्यन्ते कल्मषायाः सहस्रशः

ત્યારે ધેનુના ઘોર હુંકારથી, હાથમાં ખડ્ગ, પાશ અને અસિ ધારણ કરેલા કલ્મષાના સહસ્રો દળો બહાર નીકળતા દેખાયા.

Verse 24

नासापुटाग्राद्रोमाग्रात्किराता मागधा गुदात् । रन्ध्रान्तरेषु चोत्पन्नाः शतशोऽथ सहस्रशः

નાસાપુટના અગ્રભાગથી, રોમના છેડેથી અને ગુદાથી કિરાતો તથા માગધો ઉત્પન્ન થયા; તેમજ રોમકૂપોના રંધ્રાંતરોમાંથી પણ તેઓ સૈકડો અને સહસ્રો સંખ્યામાં પ્રગટ થયા.

Verse 25

एवमन्योऽन्यमाहत्य हैहयष्टङ्कणान्दहन् । विनाशं सह विप्रेण गता ह्यर्जुनतेजसा

આ રીતે પરસ્પર એકબીજાને આઘાત કરી અને હૈહય સેનાદળોને દહન કરતાં, તેઓ બ્રાહ્મણ સહિત વિનાશને પામ્યા—અર્જુનના પ્રચંડ તેજથી.

Verse 26

कार्तवीर्यो जयं लब्ध्वा संख्ये हत्वा द्विजोत्तमम् । जगाम स्वां पुरीं हृष्टः कृतान्तवशमोहितः

કાર્તવીર્યે યુદ્ધમાં જય મેળવી અને દ્વિજોત્તમને હણીને, હર્ષિત થઈ પોતાની નગરીમાં ગયો—પરંતુ કૃતાંત (મૃત્યુ-નિયતિ)ના વશથી મોહિત હતો।

Verse 27

ततस्त्वरान्वितः प्राप्तः पश्चाद्रामो गते रिपौ । आक्रन्दमानां जननीं ददर्श पितुरन्तिके

પછી શત્રુ ચાલ્યા ગયા બાદ, રામ ઉતાવળે આવી પહોંચ્યો અને પિતાની નજીક વિલાપ કરતી પોતાની માતાને જોયી।

Verse 28

राम उवाच । केनेदमात्मनाशाय ह्यज्ञानात्साहसं कृतम् । मम तातं जिघांसुर्यो द्रष्टुं मृत्युमिहेच्छति

રામ બોલ્યા—અજ્ઞાનવશ આત્મનાશ કરાવનારું આ સાહસ કોણે કર્યું? જે મારા પિતાને મારવા ઇચ્છે છે, તે અહીં મૃત્યુને જ જોવા ઇચ્છે છે।

Verse 29

ततः सा रामवाक्येन गतसत्त्वेव विह्वला । उदरं करयुग्मेन ताडयन्ती ह्युवाच तम्

ત્યારે રામના વચનોથી તે જાણે પ્રાણહીન થઈ વિહ્વળ બની; બંને હાથથી પોતાનું ઉદર પીટતી કંપતા સ્વરે તેને બોલી।

Verse 30

अर्जुनेन नृशंसेन क्षत्रियैरपरैः सह । इहागत्य पिता तेन निहतो बाहुशालिना

તે ક્રૂર અર્જુને અન્ય ક્ષત્રિયો સાથે અહીં આવીને તારા મહાબાહુ પિતાનો વધ કર્યો છે.

Verse 31

तं पश्य निहतं तातं गतासुं गतचेतसम् । संस्कृत्य विधिवत्पुत्र तर्पयस्व यथातथम्

તારા મૃત પિતાને જો, જેના પ્રાણ અને ચેતના ચાલ્યા ગયા છે. હે પુત્ર, વિધિપૂર્વક તેમનો સંસ્કાર કર અને યથોચિત તર્પણ કર.

Verse 32

एतच्छ्रुत्वा स वचनं जननीमभिवाद्य ताम् । प्रतिज्ञामकरोद्यां तां शृणुष्व च नराधिप

આ વચન સાંભળીને તેમણે પોતાની માતાને પ્રણામ કર્યા અને એક પ્રતિજ્ઞા કરી. હે રાજન, તે પ્રતિજ્ઞા સાંભળો.

Verse 33

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं निःक्षत्रियकुलान्वयाम् । स्नात्वा च तेषामसृजा तर्पयिष्यामि ते पतिम्

હું એકવીસ વાર પૃથ્વીને ક્ષત્રિય વંશથી મુક્ત કરીશ અને તેમના રક્તમાં સ્નાન કરીને તારા પતિનું તર્પણ કરીશ.

Verse 34

तस्यापि परशुना बाहून् कार्तवीर्यस्य दुर्मतेः । छित्त्वा पास्यामि रुधिरमिति सत्यं शृणुष्व मे

તે દુષ્ટ બુદ્ધિવાળા કાર્તવીર્યની ભુજાઓને પરશુથી કાપીને હું તેનું રક્ત પીશ, મારું આ સત્ય વચન સાંભળ.

Verse 35

एवं प्रतिज्ञां कृत्वासौ जामदग्न्यः प्रतापवान् । क्रोधेन महताविष्टः संस्कृत्य पितरं ततः

આ રીતે પ્રતિજ્ઞા કરીને પ્રતાપી જામદગ્ન્ય (પરશુરામ) મહાક્રોધથી આવિષ્ટ થઈ, ત્યારબાદ પિતાના અંત્યેષ્ટિ-સંસ્કાર કર્યા।

Verse 36

माहिष्मतीं पुरीं रामो जगाम क्रोधमूर्छितः । छित्त्वा बाहुवनं तस्य हत्वा तं क्षत्रियाधमम्

ક્રોધમૂર્ચ્છિત રામ (પરશુરામ) માહિષ્મતી નગરીમાં ગયો; તેની ભુજાઓના સમૂહને કાપી, તે ક્ષત્રિયાધમને સંહાર્યો।

Verse 37

जगाम क्षत्रियान्ताय पृथिवीमवलोकयन् । सप्तद्वीपार्णवयुतां सशैलवनकाननाम्

તે ક્ષત્રિયોના અંત માટે નીકળ્યો, પૃથ્વીનું અવલોકન કરતો—સાત દ્વીપો અને સમુદ્રો સહિત, પર્વતો, વનો અને કાનનોવાળી।

Verse 38

पूर्वतः पश्चिमामाशां दक्षिणोत्तरतः कुरून् । समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान्

પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશા સુધી અને દક્ષિણથી ઉત્તર સુધી—કુરુદેશમાં સમંતપંચક ખાતે તેણે રક્તના પાંચ હ્રદો રચ્યા।

Verse 39

स तेषु रुधिराम्भस्तु ह्रदेषु क्रोधमूर्छितः । पितॄन् संतर्पयामास रुधिरेणेति नः श्रुतम्

અને તે રક્તજળથી ભરેલા હ્રદોમાં તે—હજી પણ ક્રોધમૂર્ચ્છિત—રક્તથી પિતૃઓને તર્પણ કરીને તૃપ્ત કરતો રહ્યો; એમ અમે સાંભળ્યું છે।

Verse 40

अथर्चीकादय उपेत्य पितरो ब्राह्मणर्षभम् । तं क्षमस्वेति जगदुस्ततः स विरराम ह

ત્યારે અર્ચીકા વગેરે પિતૃગણ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ પાસે આવી બોલ્યા—“ક્ષમા કરો, નિવૃત્ત થાઓ.” ત્યારબાદ તે ખરેખર વિરમ્યો.

Verse 41

तेषां समीपे यो देशो ह्रदानां रुधिराम्भसाम् । समं तपं चक्रमिति पुण्यं तत्परिकीर्तितम्

રક્તજળવાળા તે સરોવરોની નજીકનો પ્રદેશ પવિત્ર તરીકે પ્રખ્યાત છે; કારણ કે ત્યાં તેણે સમભાવથી તપ કર્યું, તેથી તે ‘સમં તપઃ ચક્રમ્’ તરીકે કીર્તિત છે.

Verse 42

निवर्त्य कर्मणस्तस्मात्पित्ःन् प्रोवाच पाण्डव । रामः परमधर्मात्मा यदिदं रुधिरं मया

તે કર્મથી નિવૃત્ત થઈ, હે પાંડવ, તેણે પિતૃઓને કહ્યું—“રામ પરમ ધર્માત્મા છે; અને આ જે રક્ત મેં વહાવ્યું છે…”

Verse 43

क्षिप्तं पञ्चसु तीर्थेषु तद्भूयात्तीर्थमुत्तमम् । तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे पितरोऽदृश्यतां गताः

“આને પાંચ તીર્થોમાં અર્પણ કરશો તો તે ઉત્તમ તીર્થ બની જશે.” એમ કહી, “તથાસ્તુ” બોલીને તે બધા પિતૃઓ અદૃશ્ય થઈ ગયા.

Verse 44

एवं रामस्य संसर्गो देवमार्गे युधिष्ठिर । सर्वपापक्षयकरो दर्शनात्स्पर्शनान्नृणाम्

આ રીતે, હે યુધિષ્ઠિર, દેવમાર્ગમાં રામનો સંસર્ગ મનુષ્યો માટે માત્ર દર્શન અને સ્પર્શથી જ સર્વ પાપોનો ક્ષય કરનાર છે.

Verse 45

रेणुकाप्रत्ययार्थाय अद्यापि पितृदेवताः । दृश्यन्ते देवमार्गस्थाः सर्वपापक्षयंकराः

રેṇુકામાં શ્રદ્ધા દૃઢ થાય તે માટે આજેય પિતૃદેવતાઓ દેવમાર્ગ પર સ્થિત દેખાય છે; તેઓ સર્વ પાપનો ક્ષય કરનાર છે.

Verse 46

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र नर्मदोदधिसङ्गमे । स्थानं कृत्वा विधानेन मुच्यन्ते पातकैर्नराः

હે રાજેન્દ્ર! નર્મદા અને સમુદ્રના સંગમસ્થ તે તીર્થમાં વિધાનપૂર્વક નિવાસ અને આચરણ કરવાથી મનુષ્યો પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 47

कुशाग्रेणापि कौन्तेय न स्पृष्टव्यो महोदधिः । अनेन तत्र मन्त्रेण स्नातव्यं नृपसत्तम

હે કૌંતેય! મહાસમુદ્રને કુશાના અગ્રથી પણ સ્પર્શ ન કરવો. હે નૃપસત્તમ! ત્યાં આ મંત્રથી સ્નાન કરવું જોઈએ.

Verse 48

नमस्ते विष्णुरूपाय नमस्तुभ्यमपां पते । सान्निध्यं कुरु देवेश सागरे लवणाम्भसि । इति स्पर्शनमन्त्रः

“વિષ્ણુરূপ તમને નમસ્કાર; હે અપાં પતિ, તમને નમસ્કાર. હે દેવેશ! લવણજલના સાગરમાં તમારું સાન્નિધ્ય કરો.” આ સ્પર્શન-મંત્ર છે.

Verse 49

अग्निश्च तेजो मृडया च देहे रेतोऽथ विष्णुरमृतस्य नाभिः । एतद्ब्रुवन् पाण्डव सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम्

“દેહમાં અગ્નિ અને તેજ છે, તથા મૃડયા—શિવકૃપા પણ છે; અને રેતઃ—અમૃતની નાભિ સ્વરૂપ વિષ્ણુ છે.” હે પાંડવ! આ સત્યવચન કહી પછી નદીઓના પતિમાં અવગાહન કરવું.

Verse 50

पञ्चरत्नसमायुक्तं फलपुष्पाक्षतैर्युतम् । मन्त्रेणानेन राजेन्द्र दद्यादर्घं महोदधेः

હે રાજેન્દ્ર! પંચરત્નોથી યુક્ત, ફળ‑પુષ્પ અને અક્ષત સહિત, આ મંત્રથી મહોદધિને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ।

Verse 51

सर्वरत्ननिधानस्त्वं सर्वरत्नाकराकरः । सर्वामरप्रधानेश गृहाणार्घं नमोऽस्तु ते । इत्यर्घमन्त्रः

તમે સર્વ રત્નોના નિધાન છો, સર્વ રત્નોની ખાણ અને મૂળ સ્ત્રોત છો। હે અમરોના પ્રધાન ઈશ્વર! આ અર્ઘ્ય ગ્રહણ કરો—તમને નમસ્કાર। આ અર્ઘ્યમંત્ર છે।

Verse 52

आ जन्मजनितात्पापान्मामुद्धर महोदधे । याह्यर्चितो रत्ननिधे पर्वतान् पार्वणोत्तम । इति विसर्जनमन्त्रः

જન્મથી સચિત પાપોથી, હે મહોદધિ, મને ઉદ્ધર કરો। હે રત્નનિધિ! પૂજિત થઈ હવે પ્રસ્થાન કરો—હે પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ! આ વિસર્જનમંત્ર છે।

Verse 53

कोऽपरः सागराद्देवात्स्वर्गद्वारविपाटन । तत्र सागरपर्यन्तं महातीर्थमनुत्तमम्

સ્વર્ગદ્વાર ખોલનાર સાગરદેવ સમાન બીજો કયો દેવ છે? ત્યાં સાગરપર્યંત વિસ્તરેલું તે અનુત્તમ મહાતીર્થ છે।

Verse 54

जामदग्न्येन रामेण तत्र देवः प्रतिष्ठितः । यत्र देवाः सगन्धर्वा मुनयः सिद्धचारणाः

ત્યાં જામદગ્ન્ય રામે (પરશુરામે) દેવની પ્રતિષ્ઠા કરી; જ્યાં દેવગણ ગંધર્વો સહિત, મુનિઓ અને સિદ્ધ‑ચારણો હાજર રહે છે।

Verse 55

उपासते विरूपाक्षं जमदग्निमनुत्तमम् । रेणुकां चैव ये देवीं पश्यन्ति भुवि मानवाः

પૃથ્વી પર જે મનુષ્યો વિરূপાક્ષ અને અનુત્તમ જમદગ્નિની ઉપાસના કરે છે તથા દેવી રેણુકાના પણ દર્શન કરે છે, તેઓ ધન્ય બને છે।

Verse 56

प्रियवासे शिवे लोके वसन्ति कालमीप्सितम् । तत्र स्नात्वा नरो राजंस्तर्पयन्पितृदेवताः

તેઓ પ્રિયવાસ નામના શિવલોકમાં ઇચ્છિત સમય સુધી વસે છે। હે રાજન, ત્યાં સ્નાન કરીને મનુષ્યે પિતૃઓ અને દેવતાઓને તર્પણ કરવું જોઈએ।

Verse 57

तारयेन्नरकाद्घोरात्कुलानां शतमुत्तरम् । स्नात्वा दत्त्वात्र सहिताः श्रुत्वा वै भक्तिपूर्वकम्

તે ભયંકર નરકમાંથી પોતાના કુળની સોથી વધુ પેઢીઓનો ઉદ્ધાર કરે છે। ત્યાં સ્નાન કરીને દાન આપી અને ભક્તિપૂર્વક કથા સાંભળી, તેઓ સૌ સાથે આ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે।