Adhyaya 212

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथान्यत्सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनाशु सर्वपापैः प्रमुच्यते

શ્રી માર્કંડેય બોલ્યા—હવે હું દેવનું બીજું મહાન ચરિત્ર કહું છું; જેને માત્ર સાંભળવાથી જ મનુષ્ય शीઘ્ર સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 2

भिक्षुरूपं परं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः । एकशालां गतो ग्रामं भिक्षार्थी क्षुत्पिपासितः

દેવોના દેવ મહેશ્વરે પરમ ભિક્ષુકરૂપ ધારણ કર્યું. ભૂખ-તરસનો ભાવ દર્શાવી ભિક્ષા માટે ‘એકશાલા’ નામના ગામમાં ગયા.

Verse 3

अक्षसूत्रोद्यतकरो भस्मगुण्ठितविग्रहः । स्फुरत्त्रिशूलो विश्वेशो जटाकुण्डलभूषितः

હાથમાં ઊંચે ધરેલી અક્ષમાળા, દેહ ભસ્મથી આવૃત; ઝળહળતું ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર વિશ્વેશ્વર જટા અને કુંડળોથી શોભિત હતા.

Verse 4

कृत्तिवासा महाकायो महाहिकृतभूषणः । वादयन्वै डमरुकं डिण्डिमप्रतिमं शुभम्

તે કૃત્તિવસ્ત્રધારી, વિશાળ કાયાવાળા, મહાસર્પોથી બનેલા આભૂષણોથી શોભિત હતા. તેઓ શુભ ડમરુ વગાડતા; તેનો નાદ મહાન ડિણ્ડિમ-નગારા સમાન ગુંજતો હતો.

Verse 5

कपालपाणिर्भगवान्बालकैर्बहुभिर्वृतः । क्वचिद्गायन्हसंश्चैव नृत्यन्वदन् क्वचित्क्वचित्

ભગવાન હાથમાં કપાલપાત્ર ધારણ કરીને અનેક બાળકો વડે ઘેરાયેલા હતા. ક્યારેક ગાતા, ક્યારેક હસતા, ક્યારેક નૃત્ય કરતા, ક્યારેક બોલતા—ક્યાંક અહીં, ક્યાંક ત્યાં વિહરતા હતા.

Verse 6

यत्र यत्र गृहे देवो लीलया डिण्डमं न्यसेत् । भाराक्रान्तं गृहं पार्थ तत्रतत्र विनश्यति

હે પાર્થ! દેવ લીલાથી જે જે ઘરમાં તે ‘ડિણ્ડિમ’ મૂકે, તે ઘર તેના ભારથી દબાઈ ત્યાંને ત્યાં જ ધરાશાયી થઈ નષ્ટ થઈ જાય.

Verse 7

एवं सम्प्रचरन् देवो वेष्टितो बहुभिर्जनैः । दृश्यादृश्येन रूपेण निर्जगाम बहिः प्रभुः

આ રીતે વિચરતો દેવ અનેક લોકોથી ઘેરાયેલો હતો; દૃશ્ય-અદૃશ્ય એવા રૂપે પ્રગટ થઈ પ્રભુ બહાર નીકળી ગયા.

Verse 8

इतश्चेतश्च धावन्तं न पश्यन्ति यदा जनाः । विस्मितास्ते स्थिताः शम्भुर्भविष्यति ततोऽस्तुवन्

જ્યારે લોકો તેને અહીં-ત્યાં દોડતો જોઈ ન શક્યા, ત્યારે તેઓ આશ્ચર્યથી સ્થિર રહ્યા; પછી ‘આ તો શંભુ જ છે’ કહી સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.

Verse 9

तेषां तु स्तुवतां भक्त्या शङ्करं जगतां पतिम् । डिण्डिरूपो हि भगवांस्तदासौ प्रत्यदृश्यत

ભક્તિપૂર્વક જગત્પતિ શંકરનું સ્તવન કરનારાઓને ત્યારે ભગવાન ડિણ્ડિ (ઢોલ) રૂપે પ્રત્યક્ષ થયા.

Verse 10

तदाप्रभृति देवेशो डिण्डिमेश्वर उच्यते । दर्शनात्स्पर्शनाद्राजन् सर्वपापैः प्रमुच्यते

તે સમયથી દેવેશ ‘ડિણ્ડિમેશ્વર’ કહેવાયા. હે રાજન, તેમના દર્શનથી—અને સ્પર્શથી પણ—સર્વ પાપોથી મુક્તિ મળે છે.