Adhyaya 197

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं गच्छेत्सूर्यतीर्थमनुत्तमम् । मूलस्थानमिति ख्यातं पद्मजस्थापितं शुभम्

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—તેના પછી અનુત્તમ સૂર્યતીર્થમાં જવું જોઈએ; ‘મૂલસ્થાન’ તરીકે પ્રસિદ્ધ તે શુભ સ્થાનને પદ્મજ (બ્રહ્મા) એ સ્થાપિત કર્યું છે।

Verse 2

मूलश्रीपतिना देवी प्रोक्ता स्थापय भास्करम् । श्रुत्वा देवोदितं देवी स्थापयामास भास्करम्

મૂલશ્રીપતિ વિષ્ણુએ દેવીને કહ્યું— “ભાસ્કર (સૂર્ય)ની સ્થાપના કર.” દેવવાણી સાંભળી દેવીએ ભાસ્કરની વિધિવત્ સ્થાપના કરી.

Verse 3

प्रोच्यते नर्मदातीरे मूलस्थानाख्यभास्करः

નર્મદા તટે ભાસ્કર ‘મૂલસ્થાન’ નામે પ્રસિદ્ધ કહેવાય છે.

Verse 4

तत्र तीर्थे नरो यस्तु स्नात्वा नियतमानसः । संतर्प्य पितृदेवांश्च पिण्डेन सलिलेन च

તે તીર્થમાં જે મનુષ્ય નિયત મનથી સ્નાન કરીને પિંડદાન અને જળથી પિતૃઓ તથા દેવોને તૃપ્ત કરે છે—

Verse 5

मूलस्थानं ततः पश्येत्स गच्छेत्परमां गतिम् । गुह्याद्गुह्यतरस्तत्र विशेषस्तु श्रुतो मया

પછી ‘મૂલસ્થાન’નું દર્શન કરે તો તે પરમ ગતિને પામે છે. ત્યાં ગુપ્તથી પણ વધુ ગુપ્ત એવો એક વિશેષ રહસ્ય મેં સાંભળ્યો છે.

Verse 6

समागमे मुनीनां तु शङ्कराच्छशिशेखरात् । सदा वै शुक्लसप्तम्यां मूलमादित्यवासरः

મુનિઓની સભામાં શશિશેખર શંકર પાસેથી આ જાહેર થયું— દરેક શુક્લ સપ્તમીએ ‘મૂલ’ વ્રત સદા આદિત્યવારે (રવિવારે) આવે છે.

Verse 7

तदा रेवाजलं गत्वा स्नात्वा संतर्प्य देवताः । पित्ःंश्च भरतश्रेष्ठ दत्त्वा दानं स्वशक्तितः

ત્યારે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, રેવા (નર્મદા)ના જળમાં જઈ સ્નાન કરીને, દેવતાઓ તથા પિતૃઓને તૃપ્ત કરી, પોતાની શક્તિ મુજબ દાન આપવું.

Verse 8

करवीरैस्ततो गत्वा रक्तचन्दनवारिणा । संस्थाप्य भास्करं भक्त्या सम्पूज्य च यथाविधि

પછી કરવીરનાં પુષ્પો અને રક્તચંદનથી સુગંધિત જળ લઈને જઈ, ભક્તિપૂર્વક ભાસ્કરને સ્થાપિત કરી, નિયમ મુજબ સંપૂર્ણ પૂજા કરવી.

Verse 9

ततः सागुरुकैर्धूपैः कुन्दरैश्च विशेषतः । धूपयेद्देवदेवेशं दीपान् बोध्य दिशो दश

ત્યારબાદ અગુરુ તથા વિશેષ કરીને કુંદર વગેરે સુગંધિત ધૂપથી દેવદેવેશનું ધૂપન કરવું; પછી દીવા પ્રગટાવી દસેય દિશાઓ પ્રકાશિત કરવી.

Verse 10

उपोष्य जागरं कुर्याद्गीतवाद्यं विशेषतः । एवं कृते महीपाल न भवेदुग्रदुःखभाक्

ઉપવાસ કરીને રાત્રિ-જાગરણ કરવું, ખાસ કરીને ભજન-ગાન અને વાદ્યસેવા સાથે. આમ કરવાથી, હે મહીપાલ, ઉગ્ર દુઃખનો ભોગ બનતો નથી.

Verse 11

सूर्यलोके वसेत्तावद्यावत्कल्पशतत्रयम् । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सेव्यमानो नृपोत्तम

તે ત્રણસો કલ્પ સુધી સૂર્યલોકમાં નિવાસ કરે છે; ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ તેની સેવા તથા સન્માન કરે છે, હે નૃપોત્તમ.

Verse 197

अध्याय

અધ્યાય (ગ્રંથ-વિભાગ સૂચક)