Adhyaya 179

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गौतमेश्वरमुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજેન્દ્ર! ત્યારબાદ ઉત્તમ ગૌતમેશ્વર પાસે જવું જોઈએ; તે તીર્થ ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે અને સર્વ પાપો હરે છે।

Verse 2

गौतमेन तपस्तप्तं तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । दिव्यं वर्षसहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः

હે યુધિષ્ઠિર! તે તીર્થમાં ગૌતમે સહસ્ર દિવ્ય વર્ષો સુધી તપ કર્યું; ત્યારબાદ મહેશ્વર પ્રસન્ન થયા।

Verse 3

प्रणम्य शिरसा तत्र स्थापितः परमेश्वरः । स्थापितो गौतमेनेशो गौतमेश्वर उच्यते

ત્યાં ગૌતમે શિર નમાવી પરમેશ્વરની પ્રતિષ્ઠા કરી; ગૌતમ દ્વારા સ્થાપિત હોવાથી તે ઈશ્વર ‘ગૌતમેશ્વર’ કહેવાય છે।

Verse 4

तत्र देवैश्च गन्धर्वैरृषिभिः पितृदैवतैः । सम्प्राप्ता ह्युत्तमा सिद्धिराराध्य परमेश्वरम्

ત્યાં દેવો, ગંધર્વો, ઋષિઓ અને પિતૃદેવતાઓએ પરમેશ્વરની આરાધના કરીને ઉત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી।

Verse 5

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । पूजयेत्परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

જે તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને પિતૃદેવતાઓની પૂજા કરે અને પરમેશાન શિવનું પણ પૂજન કરે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 6

बहवस्तन्न जानन्ति विष्णुमायाविमोहिताः । तत्र संनिहितं देवं शूलपाणिं महेश्वरम्

વિષ્ણુની માયાથી મોહિત ઘણા લોકો આ જાણતા નથી કે ત્યાં જ નજીક શૂલપાણિ મહેશ્વર દેવ સન્નિહિત છે.

Verse 7

ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तत्र तीर्थे नरेश्वर । स्नात्वार्चयेन्महादेवं सोऽश्वमेधफलं लभेत्

હે નરેશ્વર! જે બ્રહ્મચારી બની તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને ત્યાં મહાદેવની અર્ચના કરે, તે અશ્વમેધ યજ્ઞ સમાન ફળ પામે છે.

Verse 8

ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पूजयेत्परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

જે બ્રહ્મચર્ય પાળી પિતૃદેવતાઓને તર્પણ આપે અને પરમેશાનનું પૂજન કરે, તે સર્વ પાપોથી સંપૂર્ણ મુક્ત થાય છે.

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यो दानं भक्त्या दद्याद्द्विजातये । तदक्षयफलं सर्वं नात्र कार्या विचारणा

તે તીર્થમાં ભક્તિપૂર્વક દ્વિજાતિને જે દાન આપવામાં આવે, તેનું ફળ સર્વથા અક્ષય થાય છે; તેમાં વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

Verse 10

मासे चाश्वयुजे राजन् कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । स्नात्वा तत्र विधानेन दीपकानां शतं ददेत्

હે રાજન, આશ્વયુજ માસના કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશીએ ત્યાં વિધિપૂર્વક સ્નાન કરીને સો દીપક અર્પણ કરવો જોઈએ.

Verse 11

पूजयित्वा महादेवं गन्धपुष्पादिभिर्नरः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो मृतः शिवपुरं व्रजेत्

ગંધ, પુષ્પ વગેરે દ્વારા મહાદેવની પૂજા કરનાર મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે અને મૃત્યુ પછી શિવપુરને પામે છે.

Verse 12

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । उपोष्य प्रयतो भूत्वा घृतेन स्नापयेच्छिवम्

અષ્ટમી અને ચતુર્દશીએ—વિશેષ કરીને કાર્તિક માસમાં—ઉપવાસ કરીને સંયમી અને શુદ્ધ બની ઘીથી શિવનો અભિષેક કરવો જોઈએ.

Verse 13

पञ्चगव्येन मधुना दध्ना वा शीतवारिणा । स च सर्वस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

પંચગવ્ય, મધ, દહીં અથવા ઠંડા પાણીથી (શિવનું) અભિષેક કરનાર મનુષ્ય સર્વ યજ્ઞોનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 14

भक्त्या तु पूजयेत्पश्चात्स लभेत्फलमुत्तमम् । बिल्वपत्रैरखण्डैश्च पुष्पैरुन्मत्तकोद्भवैः

પછી ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી; તે ઉત્તમ ફળ પામે છે—અખંડ બિલ્વપત્રો અને ધતૂરા (ઉન્મત્ત)ના પુષ્પો વડે।

Verse 15

कुशापामार्गसहितैः कदम्बद्रोणजैरपि । मल्लिकाकरवीरैश्च रक्तपीतैः सितासितैः

કુશ અને અપામાર્ગ સહિત, તેમજ કદંબ અને દ્રોણનાં પુષ્પોથી પણ; અને મલ્લિકા (ચમેલી) તથા કરવીર (કનેર)નાં લાલ-પીળા, શ્વેત અને શ્યામ પુષ્પોથી શિવનું પૂજન કરવું જોઈએ।

Verse 16

पुष्पैरन्यैर्यथालाभं यो नरः पूजयेच्छिवम् । नैरन्तर्येण षण्मासं योऽर्चयेद्गौतमेश्वरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मृतः शिवपुरं व्रजेत्

જે મનુષ્ય ઉપલબ્ધ અન્ય પુષ્પોથી પણ શિવનું પૂજન કરે, અને જે અવિરત છ માસ સુધી ગૌતમેશ્વરનું અર્ચન કરે—તે સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે; અને મૃત્યુ પછી શિવપુરે જાય છે।

Verse 179

अध्याय

અધ્યાય. (અધ્યાય-શીર્ષક)