Adhyaya 157

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजञ्छुक्लतीर्थसमीपतः । वासुदेवस्य तीर्थं तु सर्वलोकेषु पूजितम्

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજન, તેના તરત પછી શુક્લતીર્થની નજીક વાસુદેવનું તીર્થ છે, જે સર્વ લોકોમાં પૂજિત છે.

Verse 2

तद्धि पुण्यं सुविख्यातं नर्मदायां पुरातनम् । यत्र हुङ्कारमात्रेण रेवा क्रोशं जगाम सा

તે પવિત્ર સ્થાન નર્મદામાં પ્રાચીન અને સુપ્રસિદ્ધ છે; જ્યાં માત્ર ‘હું’ એવા હુંકારમાત્રથી રેવા એક ક્રોશ દૂર ગઈ હતી.

Verse 3

यदा प्रभृति राजेन्द्र हुङ्कारेण गता सरित् । तदाप्रभृति स स्वामी हुङ्कारः शब्दितो बुधैः

હે રાજેન્દ્ર! ‘હું’ ઉચ્ચારના પ્રભાવથી જે સમયથી તે નદી ચાલી ગઈ, તે સમયથી ત્યાંના સ્વામી વિદ્વાનો દ્વારા ‘હુંકાર’ નામે પ્રસિદ્ધ થયા।

Verse 4

हुङ्कारतीर्थे यः स्नात्वा पश्यत्यव्ययमच्युतम् । स मुच्यते नरः पापैः सप्तजन्म कृतैरपि

હુંકાર-તીર્થમાં સ્નાન કરીને અવ્યય અચ્યુત (વિષ્ણુ)નું દર્શન કરનાર મનુષ્ય, સાત જન્મોમાં કરેલા પાપોથી પણ મુક્ત થાય છે।

Verse 5

संसारार्णवमग्नानां नराणां पापकर्मिणाम् । नैवोद्धर्ता जगन्नाथं विना नारायणं परः

સંસાર-સમુદ્રમાં ડૂબેલા અને પાપકર્મોથી ભારિત મનુષ્યો માટે જગન્નાથ નારાયણ સિવાય બીજો કોઈ પરમ ઉદ્ધારક નથી।

Verse 6

सा जिह्वा या हरिं स्तौति तच्चित्तं यत्तदर्पितम् । तावेव केवलौ श्लाघ्यौ यौ तत्पूजाकरौ करौ

જે જીભ હરિની સ્તુતિ કરે તે જ ધન્ય; જે ચિત્ત તેમને અર્પિત છે તે જ ધન્ય. અને જે બે હાથ તેમની પૂજા કરે તે જ ખરેખર પ્રશંસનીય।

Verse 7

सर्वदा सर्वकार्येषु नास्ति तेषाममङ्गलम् । येषां हृदिस्थो भगवान्मङ्गलायतनो हरिः

જેનાં હૃદયમાં મંગલનું ધામ એવા ભગવાન હરિ વસે છે, તેમને સદા અને સર્વ કાર્યોમાં કોઈ અમંગળ થતું નથી।

Verse 8

यदन्यद्देवतार्चायाः फलं प्राप्नोति मानवः । साष्टाङ्गप्रणिपातेन तत्फलं लभते हरेः

અન્ય દેવતાઓની આરાધનાથી મનુષ્ય જે ફળ પામે છે, તે જ ફળ હરિને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરવાથી પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 9

रेणुगुण्ठितगात्रस्य यावन्तोऽस्य रजःकणाः । तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते

જેનું શરીર પવિત્ર ધૂળથી ઢંકાયેલું છે, તેના પર જેટલા ધૂળકણ ચોંટે છે, તેટલા સહસ્ર વર્ષો સુધી તે વિષ್ಣુલોકે મહિમાવાન થાય છે।

Verse 10

सम्मार्जनाभ्युक्षणलेपनेन तदालये नश्यति सर्वपापम् । नारी नराणां परया तु भक्त्या दृष्ट्वा तु रेवां नरसत्तमस्य

તે ધામમાં ઝાડૂ મારવું, પવિત્ર જળ છાંટવું અને લેપન કરવાથી સર્વ પાપ નાશ પામે છે। અને હે નરશ્રેષ્ઠ, સ્ત્રી પણ પરમ ભક્તિથી રેવાનાં દર્શન કરીને પાવન પુણ્ય પામે છે।

Verse 11

येनार्चितो भगवान्वासुदेवो जन्मार्जितं नश्यति तस्य पापम् । स याति लोकं गरुडध्वजस्य विधूतपापः सुरसङ्घपूज्यताम्

જેણે ભગવાન વાસુદેવની આરાધના કરી, તેના જન્મજન્માંતરના સંચિત પાપ નાશ પામે છે। પાપમુક્ત થઈ તે ગરુડધ્વજ પ્રભુના લોકમાં જાય છે અને દેવસમૂહમાં પૂજ્ય બને છે।

Verse 12

शाठ्येनापि नमस्कारं प्रयुञ्जंश्चक्रपाणिनः । सप्तजन्मार्जितं पापं गच्छत्याशु न संशयः

કપટથી પણ જો કોઈ ચક્રપાણિ પ્રભુને નમસ્કાર કરે, તો પણ તેના સાત જન્મોના સંચિત પાપ ત્વરિત નાશ પામે છે—એમાં સંશય નથી।

Verse 13

पूजायां प्रीयते रुद्रो जपहोमैर्दिवाकरः । शङ्खचक्रगदापाणिः प्रणिपातेन तुष्यति

પૂજાથી રુદ્ર પ્રસન્ન થાય છે; જપ અને હોમથી દિવાકર પ્રસન્ન થાય છે. શંખ-ચક્ર-ગદા ધારણ કરનાર પ્રભુ પ્રણામથી તૃપ્ત થાય છે.

Verse 14

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्

સંસાર-સમુદ્રમાં પડેલા, દ્વંદ્વોના પવનોથી આઘાત પામેલા, પુત્ર-પુત્રી અને પત્નીના રક્ષણના ભારથી પીડિત—વિષય-રૂપ કઠિન જળમાં નાવ વિના ડૂબતા મનુષ્યો માટે એકમાત્ર શરણ વિષ્ણુ-રૂપ નૌકાજ છે.

Verse 15

हुङ्कारतीर्थे राजेन्द्र शुभं वा यदि वाशुभम् । यत्कृतं पुरुषव्याघ्र तन्नश्यति न कर्हिचित्

હે રાજેન્દ્ર! હુંકાર તીર્થમાં—શુભ હોય કે અશુભ—હે પુરુષવ્યાઘ્ર! જે કર્મ થાય છે તેનું ફળ ક્યારેય નષ્ટ થતું નથી.

Verse 157

। अध्याय

આ અધ્યાય સમાપ્ત થયો.