
આ સંક્ષિપ્ત ધાર્મિક નોંધમાં માર્કંડેય યાત્રિકને મહિમાવંત ભાર્ગલેશ્વર ધામ તરફ આગળ વધવા કહે છે. તેઓ શંકરને “જગતનો પ્રાણ” કહી ઓળખાવે છે અને કહે છે કે તેમનું માત્ર સ્મરણ પણ પાપનો નાશ કરે છે (સ્મૃતમાત્ર-અઘનાશન)। પછી આ તીર્થના બે ફળ જણાવાય છે—(૧) જે ત્યાં સ્નાન કરીને પરમેશ્વરની પૂજા કરે, તેને અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે; (૨) જે એ જ તીર્થમાં પ્રાણત્યાગ કરે, તે “અનિવર્તિકા ગતિ” પામી નિઃસંદેહ રુદ્રલોકને પહોંચે. અધ્યાયનો ઉપદેશ એ છે કે શિવભક્તિ, પવિત્ર સ્થાન અને સ્મરણ—મોક્ષદાયક શક્તિશાળી સાધનો છે।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धरापाल भार्गलेश्वरमुत्तमम् । शङ्करं जगतः प्राणं स्मृतमात्राघनाशनम्
શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—હે ધરાપાલ! ત્યાર પછી ઉત્તમ ભાર્ગલેશ્વર પાસે જવું જોઈએ—જગતના પ્રાણસ્વરૂપ શંકર, જેમનું સ્મરણમાત્ર પાપનાશક છે.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
જે મનુષ્ય તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને પરમેશ્વરની પૂજા કરે છે, તે અશ્વમેધ યજ્ઞના ફલ સમાન પુણ્ય પામે છે.
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करिष्यति । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्
તે તીર્થમાં જે કોઈ પ્રાણત્યાગ કરે છે, તેની ગતિ અનાવર્ત્ય બને છે; રુદ્રલોકથી પાછા ફરવું નથી—નિઃસંદેહ.
Verse 152
। अध्याय
“અધ્યાય”—આ ગ્રંથમાં અધ્યાય-શીર્ષક/સમાપ્તિ સૂચક શબ્દ છે.