Adhyaya 140

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज नन्दाह्रदमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा नन्दा देवी वरप्रदा

માર્કંડેયે કહ્યું— ત્યારબાદ, હે મહારાજ, અનુત્તમ નંદા-હ્રદ તરફ જવું જોઈએ; જ્યાં મહાભાગા વરપ્રદા દેવી નંદા સિદ્ધરૂપે સ્થાપિત છે.

Verse 2

महिषासुरे महाकाये पुरा देवभयंकरे । शूलिन्या शूलभिन्नाङ्गे कृते दानवसत्तमे

પૂર્વકાળે દેવભયંકર મહાકાય મહિષાસુર—દાનવશ્રેષ્ઠ—જ્યારે શૂલધારિણિ દેવીએ શૂળથી તેના અંગો વિદારી દીધા, ત્યારે તે નિપાતિત થયો.

Verse 3

येनैकादशरुद्राश्च ह्यादित्याः समरुद्गणाः । वसवो वायुना सार्द्धं चन्द्रादित्यौ सुरेश्वर

હે સુરેશ્વર! જેના દ્વારા એકાદશ રુદ્રો, મરુદ્ગણો સહિત આદિત્યો, વાયુ સહિત વસુઓ, તેમજ ચંદ્ર અને સૂર્ય પણ—બધા જ પરાજિત થયા.

Verse 4

बलिना निर्जिता येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सङ्ग्रामे सुमहाघोरे कृते देवभयंकरे

જેનાં બળથી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર પણ પરાજિત થયા, જ્યારે દેવોને ભયંકર એવો અતિ ઘોર સંગ્રામ થયો.

Verse 5

कृत्वा तत्कदनं घोरं नन्दा देवी सुरेश्वरी । यस्मात्स्नाता विशालाक्षी तेन नन्दाह्रदः स्मृतः

તે ઘોર સંહાર કરીને દેવેશ્વરી નંદા દેવી ત્યાં જ સ્નાન કરી. જ્યાં વિશાલાક્ષી દેવી સ્નાત થઈ, તે સ્થાન ‘નંદાહ્રદ’ તરીકે સ્મરાય છે.

Verse 6

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दामुद्दिश्य भारत । ददाति दानं विप्रेभ्यः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

હે ભારત! જે તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને નંદા દેવીના નિમિત્તે બ્રાહ્મણોને દાન આપે છે, તે અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.

Verse 7

भैरवं चैव केदारं तथा रुद्रं महालयम् । नन्दाह्रदश्चतुर्थः स्यात्पञ्चमं भुवि दुर्लभम्

ભૈરવ, કેદાર, રુદ્ર અને મહાલય—આ મુખ્ય તીર્થો કહેવાય છે; નંદાહ્રદ ચોથું ગણાય છે, અને પાંચમું ભૂમિ પર દુર્લભ છે.

Verse 8

बहवस्तं न जानन्ति कामरागसमन्विताः । नर्मदाया ह्रदं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्

કામ અને રાગથી યુક્ત ઘણા લોકો તેને જાણતા નથી. નર્મદાનું આ પુણ્ય હ્રદ સર્વ પાપોનો નાશ કરનાર છે.

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दां देवीं प्रपूजयेत् । किं तस्य हिमवन्मध्यगमनेन प्रयोजनम्

જે તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને નંદા દેવીની વિધિવત પૂજા કરે છે, તેને પછી હિમાલયના મધ્યમાં જવાની શું જરૂર?

Verse 10

परमार्थमविज्ञाय पर्यटन्ति तमोवृताः । तेषां समागमे पार्थ श्रम एव हि केवलम्

પરમાર્થને ન જાણીને, તમસથી ઢંકાયેલા લોકો ભટકતા રહે છે. હે પાર્થ, એવા લોકોની સંગતમાં માત્ર શ્રમ જ થાય છે; બીજું કશું નહીં.

Verse 11

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्नात्वा नन्दाह्रदे नृप

સમુદ્રથી સીમિત આ સમગ્ર પૃથ્વી પર સ્નાન અને દાનથી જે પુણ્યફળ મળે છે, હે નૃપ, નંદા-હ્રદમાં સ્નાન કરવાથી એ જ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 140

। अध्याय

ઇતિ અધ્યાય સમાપ્ત.