Adhyaya 132

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र उत्तरे नर्मदातटे । सर्वपापहरं तीर्थं वाराहं नाम नामतः

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—પછી, હે રાજેન્દ્ર, નર્મદાના ઉત્તર કાંઠે જા. ત્યાં ‘વારાહ’ નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ છે, જે સર્વ પાપોનું હરણ કરનાર છે.

Verse 2

तत्र देवो जगद्धाता वाराहं रूपमास्थितः । स्थितो लोकहितार्थाय संसारार्णवतारकः

ત્યાં જગદ્ધાતા દેવ વારાહરૂપ ધારણ કરીને સ્થિત છે. તેઓ લોકહિતાર્થે સ્થિર રહી, સંસાર-સમુદ્રમાંથી પાર ઉતારનાર છે.

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्धरणीधरम् । गन्धमाल्यविशेषैश्च जयशब्दादिमङ्गलैः

તે તીર્થમાં જે સ્નાન કરીને ધરણીધર (વારાહ)ની પૂજા કરે, ઉત્તમ સુગંધ અને માળાઓ અર્પે, તથા ‘જય’ આદિ મંગલઘોષ સાથે—

Verse 4

उपवासपरो भूत्वा द्वादश्यां नृपसत्तम । वृषलाः पापकर्माणस्तथैवान्धपिशाचिनः

હે નૃપસત્તમ, દ્વાદશીએ ઉપવાસપરાયણ બની (મનુષ્યે) વૃષલ, પાપકર્મી તથા તેવી જ અંધ-પિશાચ સમ તામસિક સંગતિથી દૂર રહેવું જોઈએ.

Verse 5

आलापाद्गात्रसंपर्कान्निःश्वासात्सहभोजनात् । पापं संक्रमते यस्मात्तस्मात्तान् परिवर्जयेत्

વાતચીત, દેહસ્પર્શ, સાથે શ્વાસ લેવો અને સહભોજનથી પાપ સંક્રમિત થાય છે; તેથી એવા લોકોને પરિહરવા જોઈએ.

Verse 6

ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या यथाशक्त्या यथाविधि । रात्रौ जागरणं कार्यं कथायां तत्र भारत

બ્રાહ્મણોને ભક્તિપૂર્વક, પોતાની શક્તિ મુજબ અને વિધિ પ્રમાણે પૂજવા જોઈએ. હે ભારત, રાત્રે ત્યાં કથામાં લીન રહી જાગરણ કરવું.

Verse 7

प्रभाते विमले स्नात्वा तत्र तीर्थे जगद्गुरुम् । ये पश्यन्ति जितक्रोधास्ते मुक्ताः सर्वपातकैः

નિર્મળ પ્રભાતે તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને, ક્રોધ જીતેલા જે ત્યાં જગદ્ગુરુનું દર્શન કરે છે, તેઓ સર્વ પાપ-પાતકોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 8

यथा तु दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं नश्यन्ति मुक्त्वा विषमुग्रतेजः । नश्यन्ति पापानि तथैव शीघ्रं दृष्ट्वा मुखं शूकररूपिणस्तु

જેમ સર્પો સુપર્ણ ગરુડને જોઈ ભયંકર વિષ અને ઉગ્ર તેજ ત્યજી નાશ પામે છે, તેમ વરાહરૂપ ધારણ કરનાર ભગવાનના મુખદર્શનથી પાપો તત્કાળ નાશ પામે છે.

Verse 9

नभोगतं नश्यति चान्धकारं दृष्ट्वा रविं देववरं तथैव । नश्यन्ति पापानि सुदुस्तराणि दृष्ट्वा मुखं पार्थ धराधरस्य

જેમ આકાશમાં દેવશ્રેષ્ઠ સૂર્યને જોતા અંધકાર નાશ પામે છે, તેમ હે પાર્થ, ધરાધર (વિષ્ણુ)ના મુખદર્શનથી અતિ દુસ્તર પાપો પણ નાશ પામે છે.

Verse 10

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने । नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः

જેની જનાર્દનમાં ભક્તિ છે તેને અનેક મંત્રોની શું જરૂર? “નમો નારાયણાય” એ મંત્ર સર્વાર્થસાધક છે.

Verse 11

एकोऽपि कृष्णस्य कृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म कृष्णप्रणामी न पुनर्भवाय

કૃષ્ણને કરેલો એક પણ પ્રણામ દસ અશ્વમેધોના અવભૃથ-સ્નાન સમાન છે. દસ અશ્વમેધ કરનાર ફરી જન્મે છે, પરંતુ કૃષ્ણપ્રણામી પુનર્જન્મ પામતો નથી.

Verse 12

ध्यायमाना महात्मानो रूपं नारायणं हरेः । ये त्यजन्ति स्वकं देहं तत्र तीर्थे जितेन्द्रियाः

ઇન્દ્રિયજિત મહાત્માઓ તે તીર્થમાં હરિના નારાયણરૂપનું ધ્યાન કરતાં કરતાં પોતાનું દેહત્યાગ કરે છે,

Verse 13

ते गच्छन्त्यमलं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । क्षराक्षरविनिर्मुक्तं तद्विष्णोः परमं पदम्

તેઓ નિર્મળ ધામને પામે છે, જે દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે; ક્ષર-અક્ષર બંનેથી પરે તે જ વિષ્ણુનું પરમ પદ છે.

Verse 132

अध्याय

“અધ્યાય”—ગ્રંથમાં અધ્યાય-શીર્ષક દર્શાવતું સૂચક ચિહ્ન.