Adhyaya 127
આ અધ્યાયમાં રેવાખંડના યાત્રા-ઉપદેશરૂપે માર્કંડેય રાજાને કહે છે—અનુપમ અને પરમ પવિત્ર એવા અગ્નિતીર્થમાં જાઓ. પક્ષના આરંભે ત્યાં તીર્થસ્નાન કરવાની વિધિ જણાવાઈ છે; તે સ્નાનથી સર્વ કિલ્બિષ, પાપ અને આચાર-અશુદ્ધિ નાશ પામે છે એમ કહેવામાં આવ્યું છે. પછી કન્યાદાન-ધર્મનું મહાત્મ્ય વર્ણવાયું છે—યથાશક્તિ અલંકૃત કન્યાનું દાન કરવાથી મહાપુણ્ય મળે છે. તેના ફળની તુલના અગ્નીષ્ટોમ અને અતિરાત્ર જેવા સોમયાગોના ફળ સાથે કરીને, તેને અસાધારણ રીતે અનેકગણું વધુ બતાવવામાં આવ્યું છે. અંતે દાતાનું પુણ્ય વંશપરંપરાથી વિસ્તરે છે—સંતાનની અવિચ્છિન્નતા મુજબ (કેશ-ગણનાની ઉપમા દ્વારા) દાતા શિવલોકને પ્રાપ્ત થાય છે એમ શૈવ ભાવથી જણાવાયું છે. આમ સામાજિક સતતતા, દાનકર્તવ્ય અને મોક્ષપ્રતિજ્ઞા એકત્ર જોડાય છે.
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र अग्नितीर्थमनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा तु पक्षादौ मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજેન્દ્ર! ત્યારબાદ અનુત્તમ અગ્નિતીર્થમાં જા. ત્યાં પક્ષના આરંભે સ્નાન કરવાથી મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः कन्यां दद्यात्स्वयमलंकृताम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नरोत्तम
તે તીર્થમાં જે કોઈ પોતે શણગારેલી કન્યાનું (વિવાહાર્થે) દાન કરે છે, તેના માટે જણાવાયેલું ફળ સાંભળ, હે નરોત્તમ।
Verse 3
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां शतं शतगुणीकृतम् । प्राप्नोति पुरुषो दत्त्वा यथाशक्त्या ह्यलंकृताम्
યથાશક્તિ શણગારેલી કન્યાનું દાન કરવાથી પુરુષને અગ્નિષ્ટોમ અને અતિરાત્ર યજ્ઞોના પુણ્યથી પણ વધીને સો પર સો ગણું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
Verse 4
तस्याः पुत्रप्रपौत्राणां या भवेद्रोमसंगतिः । स याति तेन मानेन शिवलोके परां गतिम्
તે કન્યાના પુત્ર-પ્રપૌત્રો જેટલા થશે—દેહના રોમ જેટલા અસંખ્ય—એટલા પ્રમાણમાં દાતા શિવલોકમાં પરમ ગતિને પામે છે.
Verse 127
। अध्याय
ઇતિ અધ્યાયસમાપ્તિ.