Adhyaya 126

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र परं तीर्थमयोनिजम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र न पश्येद्योनिसङ्कटम्

માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજેન્દ્ર! ત્યારબાદ ‘અયોનિજ’ નામના પરમ તીર્થમાં જવું જોઈએ. ત્યાં માત્ર સ્નાન કરવાથી જ મનુષ્ય ફરી યોનિજન્ય દુઃખ-સંકટને નથી જોતો।

Verse 2

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर

તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને મનુષ્ય ઈશ્વર દેવનું પૂજન કરે અને પ્રાર્થના કરે— “હે અયોનિજ મહાદેવ! જેમ તમે પરમેશ્વર છો…”

Verse 3

तथा मोचय मां देव सम्भवाद्योनिसङ्कटात् । गन्धपुष्पादिधूपैश्च स मुच्येत्सर्वपातकैः

એ જ રીતે, હે દેવ! મને જન્મ-યોનિના સંકટમાંથી મુક્ત કરો. સુગંધ, પુષ્પ વગેરે અને ધૂપ અર્પણ કરવાથી તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 4

तस्य देवस्य यो भक्त्या कुरुते लिङ्गपूरणम् । स वसेद्देवदेवस्य यावत्सिक्थस्य संख्यया

જે ભક્તિપૂર્વક તે દેવ માટે લિંગ-પૂરણ વિધિ કરે છે, તે દેવોના દેવના લોકમાં સિક્થના કણોની સંખ્યાના પ્રમાણ જેટલા (વર્ષ) વસે છે.

Verse 5

अयोनिजे महादेवं स्नापयेद्गन्धवारिणा । मधुक्षीरेण दध्ना वा स लभेद्विपुलां श्रियम्

અયોનિજ મહાદેવને સુગંધિત જળથી, અથવા મધ, દૂધ કે દહીંથી સ્નાન કરાવવાથી તે વિશાળ શ્રી અને મંગલસમૃદ્ધિ મેળવે છે.

Verse 6

अष्टभ्यां च सिते पक्षे असितां वा चतुर्दशीम् । पूजयित्वा महादेवं प्रीणयेद्गीतवाद्यकैः

શુક્લ પક્ષની અષ્ટમી અથવા કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશીએ મહાદેવનું પૂજન કરીને, ગીત અને વાદ્યથી તેમને પ્રસન્ન કરવો.

Verse 7

वसेत्स च शिवे लोके ये कुर्वन्ति मनोहरम् । ते वसन्ति शिवे लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

જે મનોહર શિવપૂજન કરે છે, તેઓ શિવલોકમાં વસે છે; સૃષ્ટિના પ્રલય સુધી તેઓ શિવલોકમાં જ નિવાસ કરે છે।

Verse 8

तस्य देवस्य भक्त्या तु यः करोति प्रदक्षिणाम् । विज्ञापयंश्च सततं मन्त्रेणानेन भारत

હે ભારત! જે તે દેવની ભક્તિથી પ્રદક્ષિણા કરે છે અને આ મંત્રથી સતત વિનંતી કરે છે—

Verse 9

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं पारम्पर्येण मानवैः । सकाशाद्देवदेवस्य तच्छृणुष्व समाधिना

તે સાધનાનું જે ફળ માનવ પરંપરાથી જણાવાયું છે—દેવોના દેવના સાન્નિધ્યમાંથી પ્રાપ્ત—તેને એકાગ્રતાથી સાંભળ।

Verse 10

अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर । तथा मोचय मां शर्व सम्भवाद्योनिसङ्कटात्

હે અયોનિજ મહાદેવ! તમે પરમેશ્વર છો; તેથી હે શર્વ! જન્મથી શરૂ થતા યોનિ-સંકટમાંથી મને મુક્ત કરો।

Verse 11

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैः कंठशोषणतत्परैः । येनौंनमः शिवायेति प्रोक्तं देवस्य संनिधौ

માત્ર કંઠને સુકાવનારા અનેક મંત્રોનું તેને શું કામ, જો દેવના સાન્નિધ્યમાં તેણે ‘ૐ નમઃ શિવાય’ ઉચ્ચાર્યું હોય?

Verse 12

तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । येनौंनमः शिवायेति मन्त्राभ्यासः स्थिरीकृतः

જેણે ‘ૐ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો દૃઢ અભ્યાસ સ્થિર કર્યો છે, તેણે જ સર્વ અધ્યયન કર્યું, સર્વ શ્રવણ કર્યું અને સર્વ અનુષ્ઠાન પૂર્ણ કર્યા છે.

Verse 13

न तत्फलमवाप्नोति सर्वदेवेषु वै द्विजः । यत्फलं समवाप्नोति षडक्षर उदीरणात्

હે દ્વિજ! સર્વ દેવોમાં પણ જે ફળ પ્રાપ્ત થતું નથી, તે ષડક્ષર (ૐ નમઃ શિવાય)ના ઉચ્ચારથી પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेच्छिवयोगिनम् । द्विजानामयुतं साग्रं स लभेत्फलमुत्तमम्

જે તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને શૈવયોગીની પૂજા કરે છે, તે દસ હજારથી વધુ બ્રાહ્મણોના સન્માન સમાન પરમ ફળ પામે છે.

Verse 15

अथवा भक्तियुक्तस्तु तेषां दान्ते जितेन्द्रिये । संस्कृत्य ददते भिक्षां फलं तस्य ततोऽधिकम्

અથવા ભક્તિયુક્ત થઈ, દાંત અને જિતેન્દ્રિય એવા તપસ્વીઓને વિધિપૂર્વક સુસંસ્કૃત ભિક્ષા આપે તો તેનું ફળ અગાઉના કરતાં પણ વધુ થાય છે.

Verse 16

यतिहस्ते जलं दद्याद्भिक्षां दत्त्वा पुनर्जलम् । सा भिक्षा मेरुणा तुल्या तज्जलं सागरोपमम्

યતિના હાથમાં જળ આપવું; ભિક્ષા આપ્યા પછી ફરી જળ અર્પવું. તે ભિક્ષા મેરુ સમાન અને તે જળ સાગર સમાન કહેવાયું છે.

Verse 126

। अध्याय

॥ ઇતિ અધ્યાય સમાપ્ત ॥