
આ અધ્યાયમાં શ્રી માર્કંડેય રાજેન્દ્રને ત્રિલોચન તીર્થનું માહાત્મ્ય કહે છે. આ તીર્થ પરમ પુણ્યદાયક છે અને સર્વ લોકોથી પૂજિત દેવેશ ભગવાનની વિશેષ સાન્નિધ્યભૂમિ તરીકે વર્ણવાયું છે. અહીં વિધાન સરળ છે—તીર્થમાં સ્નાન કરીને ભક્તિપૂર્વક શંકરનું પૂજન કરવું. આવું કરીને જે ભક્ત દેહત્યાગ કરે છે તે નિઃસંદેહ રુદ્રલોકને પામે છે—આ સ્પષ્ટ ફલશ્રુતિ છે. આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે કલ્પક્ષય પછી તે ફરી પ્રગટ થઈ અવિયોગભાવથી રહે છે અને સો વર્ષ સુધી સન્માનિત થાય છે. આ રીતે તીર્થ, અલ્પવિધિ અને મુક્તિફળનો સંક્ષિપ્ત ઉપદેશ અહીં મળે છે.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पुण्यं तीर्थं त्रिलोचनम् । तत्र तिष्ठति देवेशः सर्वलोकनमस्कृतः
શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—હે રાજેન્દ્ર! ત્યારબાદ ‘ત્રિલોચન’ નામના પુણ્ય તીર્થમાં જવું જોઈએ. ત્યાં દેવેશ્વર નિવાસ કરે છે; સર્વ લોક તેમને નમસ્કાર કરે છે.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्यार्चयति शङ्करम् । रुद्रस्य भवनं याति मृतो नास्त्यत्र संशयः
તે તીર્થમાં સ્નાન કરીને જે ભક્તિપૂર્વક શંકરની પૂજા કરે છે, તે મૃત્યુ પછી રુદ્રના ધામે જાય છે—એમાં કોઈ સંશય નથી.
Verse 3
कल्पक्षये ततः पूर्णे क्रीडित्वा च इहागतः । आवियोगेन तिष्ठेत पूज्यमानः शतं समाः
કલ્પક્ષય પૂર્ણ થયા પછી તે ત્યાં ક્રીડા કરીને ફરી અહીં આવે છે; અને શુભ સંગથી વિયોગ વિના સો વર્ષ સુધી સર્વે દ્વારા પૂજિત થઈને નિવાસ કરે છે.
Verse 117
। अध्याय
અહીં અધ્યાયની સમાપ્તિ.