Adhyaya 116
આ અધ્યાયમાં મārkaṇḍeya ઋષિ રાજાને ઉદ્દેશીને પાંડુ-તીર્થનું સંક્ષિપ્ત તીર્થ-માહાત્મ્ય કહે છે. પાંડુ-તીર્થ સર્વપાવન ગણાય છે; ત્યાં સ્નાન કરવાથી ‘સર્વ-કિલ્બિષ’—બધી અશુદ્ધિ/અપરાધો દૂર થઈ મુક્તિ મળે—એવો વિધાન છે। સ્નાન પછી શુદ્ધ બની કાઞ્ચન-દાન (સુવર્ણદાન) કરવાનું નૈતિક-આચારાત્મક સૂચન આપવામાં આવ્યું છે; તેનાથી ભ્રૂણહત્યા જેવા ઘોર પાપો પણ નાશ પામે—એવી દૃઢ ફલશ્રુતિ છે। આગળ પિંડ અને જળ અર્પણ (પિંડોદક-પ્રદાન) કરવાથી વાજપેય યજ્ઞ સમાન ફળ મળે અને પિતૃઓ તથા પિતામહો પ્રસન્ન થાય છે। આમ યાત્રા, દાન અને પિતૃકર્મને એક જ પુણ્યમાર્ગમાં પાંડુ-તીર્થ સાથે જોડીને ઉપદેશ આપવામાં આવ્યો છે।
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । पाण्डुतीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपापविनाशनम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
માર્કંડેયે કહ્યું—ત્યારબાદ સર્વપાપવિનાશક પાંડુતીર્થમાં જવું જોઈએ. હે રાજન, ત્યાં સ્નાન કરવાથી મનુષ્ય સર્વ કલ્મષોથી મુક્ત થાય છે।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दापयेत्काञ्चनं शुचिः । भ्रूणहत्यादिपापानि नश्यन्ते नात्र संशयः
તે તીર્થમાં જે શુદ્ધ બની સ્નાન કરીને કાંચન (સુવર્ણ) દાન કરાવે, તેના ભ્રૂણહત્યાદિ પાપો નાશ પામે છે—એમાં સંશય નથી।
Verse 3
पिण्डोदकप्रदानेन वाजपेयफलं लभेत् । पितरः पितामहाश्च नृत्यन्ते च प्रहर्षिताः
પિંડ અને તર્પણ-જળ અર્પણ કરવાથી વાજપેય યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પિતૃઓ અને પિતામહો પ્રસન્ન થઈ હર્ષથી નૃત્ય કરે છે।
Verse 116
। अध्याय
અહીં અધ્યાયની સમાપ્તિ.