Adhyaya 23 Mantra 49 - Shukla Yajurveda | Gujarati | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 49

Rishi: Brahmodya tradition (Vājasaneyin); often transmitted under Yājñavalkya’s authority

Devata: Viṣṇu (trivikrama / three strides)

Chandas: Jagatī/triṣṭubh interface (longer pādas; requires scansion)

Samhita Patha (Devanagari)

पृ॒च्छामि॑ त्वा चि॒तये॑ देवसख॒ यदि॒ त्वमत्र॒ मन॑सा ज॒गन्थ॑ । येषु॒ विष्णु॑स्त्रि॒षु प॒देष्वेष्ट॒स्तेषु॒ विश्वं॒ भुव॑न॒मा वि॑वेशा३

Transliteration

pṛcchā́mi tvā citáye deva-sakha yádi tvám átra mánasā jagántha | yéṣu víṣṇus tríṣu padéṣv éṣṭas téṣu víśvaṃ bhúvanam ā́ vivéśa ||

Translation

હે દેવસખા, હું તને ચિત્તિ (સમજ) માટે પૂછું છું—જો તું અહીં મનથી તેને પ્રાપ્ત કર્યો હોય. વિષ્ણુ જે ત્રણ પદોમાં ઇષ્ટ (પૂજિત) છે, તે પદોમાં સમગ્ર વિશ્વ-ભુવન પ્રવેશ્યું છે.

Padapatha (Word Analysis)

पृच्छामि । त्वा । चितये । देव-सखः । यदि । त्वम् । अत्र । मनसा । जगन्थ । येषु । विष्णुः । त्रिषु । पदेषु । एष्टः । तेषु । विश्वम् । भुवनम् । आ । विवेश ।

Word by Word

पृच्छामिI ask

त्वाyou (as object)

चितयेfor understanding / for discernment

देवसखःO friend of the gods

यदिif

त्वम्you

अत्रhere

मनसाwith (your) mind

जगन्थyou have gone / you have reached

येषुin which

विष्णुःViṣṇu

त्रिषुin three

पदेषुsteps/places

एष्टःdesired / sought

तेषुin those

विश्वम्all / the whole

भुवनम्world / being / realm

आinto, unto

विवेशentered / pervaded

Entities Mentioned

Viṣṇu (Trivikrama)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes