Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 47
Rishi: Brahmodya tradition (Vājasaneyin)
Devata: Interrogative; resolved as Brahman/Dyauḥ/Indra/Go in the answer-mantra
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (verification needed)
Samhita Patha (Devanagari)
किᳪ स्वि॒त्सूर्य॑समं॒ ज्योति॒: किᳪ स॑मु॒द्रस॑म॒ᳪ सर॑: । किᳪ स्वि॑त्पृथि॒व्यै वर्षी॑य॒: कस्य॒ मात्रा॒ न वि॑द्यते
Transliteration
kíṃ svít sū́rya-samaṃ jyótiḥ kíṃ samudrá-samaṃ sáraḥ | kíṃ svít pṛthivyái varṣī́yaḥ kásya mā́trā ná vidyate ||
Translation
કયું પ્રકાશ, હે પ્રાર્થના, સૂર્ય સમાન છે? કયું સરોવર સમુદ્ર સમાન છે? પૃથ્વી કરતાં મહત્તર શું છે? અને કોનું માપ મળતું નથી?
Padapatha (Word Analysis)
किम् । स्वित् । सूर्य-समम् । ज्योतिः । किम् । समुद्र-समम् । सरः । किम् । स्वित् । पृथिव्यै । वर्षीयः । कस्य । मात्रा । न । विद्यते ।
Word by Word
किम्what?
किम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
सूर्य-समम्equal to the sun
सूर्य-समम्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Kartā (प्रश्न-वाक्ये विषयः)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
किम्what?
किम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समुद्र-समम्equal to the ocean
समुद्र-समम्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
सरःlake, pool, water-body
सरः:
Kartā (प्रश्न-वाक्ये विषयः)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
किम्what?
किम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
पृथिव्यैfor the earth
पृथिव्यै:
Sampradāna (यस्यै—‘for/unto the earth’)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
वर्षीयःgreater, more extensive
वर्षीयः:
Kartā/विशेष्य-सम्बन्ध (प्रश्न-वाक्ये ‘what is greater?’)
TypeAdjective
Rootवर्षीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक-विशेषण)
कस्यof whom/which
कस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मात्राmeasure, limit
मात्रा:
Kartā (न-विद्यते इत्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootमात्रा (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-निपात)
विद्यतेis found / exists
विद्यते:
— (अस्ति-अर्थक क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (विद् ज्ञाने) → विद्यते (आत्मनेपद)
Entities Mentioned
S
Sūrya (Sun)S
Samudra (Ocean) / Āpaḥ (Waters)P
Pṛthivī (Earth)B
Brahman (the immeasurable)D
Dyauḥ (Heaven)I
IndraG
Go (Cow)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes