Adhyaya 15 Mantra 24 - Shukla Yajurveda | Gujarati | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 24

Rishi: Traditionally ascribed within Agni-hymn lineages (Āṅgirasa/Bhṛgu associations are prominent in this cluster); Śukla-Yajurveda transmission often leaves ṛṣi implicit for borrowed Ṛgvedic material

Devata: Agni (with Uṣas as the correlated cosmic partner in the imagery)

Chandas: Triṣṭubh (by structure and cadence typical of RV-style triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इव॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

Transliteration

ābó̄dhyāgníḥ samídhā́ janā́nām práti dhénum ivāyātím uṣā́sām | yahvā́ iva prá vayā́m ujjíhānāḥ prá bhā́navaḥ sisrate nā́kam áccha

Translation

માનવોની સમિધાથી અગ્નિ જાગૃત થયો છે; દૂધાળ ગાયને મળવા જેમ, તેમ ઉષાને મળવા આગળ વધે છે. ઉત્સાહી અશ્વો સમા, જીભો આગળ ધકેલી, તેની કિરણધારાઓ વહે છે અને આકાશીય ગુંબજ તરફ દોડી જાય છે.

Padapatha (Word Analysis)

अ-बो॑धि । अ॒ग्निः । स॒मिधा॑ । जना॑नाम् । प्रति॑ । धे॒नुम्-इ॑व । आ॒य॒तीम् । उ॒षास॑म् । य॒ह्वाः । इ॒व॒ । प्र । व॒याम् । उत्-जिहा॑नाः । प्र । भा॒नवः॑ । सि॒स्र॒ते॒ । नाक॑म् । अच्छ॑

Word by Word

अबोधिwas awakened / has arisen

अग्निःAgni (fire)

समिधाwith kindling-fuel

जनानाम्of the people

प्रतिtowards / in response to

धेनुम्a cow

इवlike

आयतीम्coming / approaching

उषासम्Dawn

यह्वाःswift / impetuous (ones)

इवlike

प्रforth

वयाम्birds

उज्जिहानाःrising up / springing forth

प्रforth

भानवःrays / beams

सिस्रतेflow / stream

नाकम्heaven / the celestial realm

अच्छtowards

Entities Mentioned

Agni

Uṣas (Dawn)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes