मृत्युञ्जय-विद्या-प्रादुर्भावः (The Manifestation/Transmission of the Mṛtyuñjaya Vidyā)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास यथा प्राप्ता मृत्युप्रशमनी परा । विद्या काव्येन मुनिना शिवान्मृत्युञ्जयाभिधात्

સનત્કુમાર બોલ્યા—હે વ્યાસ, સાંભળો; મૃત્યુને શમાવનારી તે પરમ વિદ્યા કેવી રીતે પ્રાપ્ત થઈ. મુનિ કાવ્ય (શુક્ર) એ ‘મૃત્યુંજય’ તરીકે પ્રસિદ્ધ શિવ પાસેથી તેને પ્રાપ્ત કરી।

Verse 2

पुरासौ भृगुदायादो गत्वा वाराणसीं पुरीम् । बहुकालं तपस्तेपे ध्यायन्विश्वेश्वरं प्रभुम्

પ્રાચીન કાળે ભૃગુવંશનો એક વંશજ વારાણસી નગરીમાં ગયો અને વિશ્વેશ્વર પ્રભુનું ધ્યાન કરતાં લાંબા સમય સુધી તપશ્ચર્યા કરી.

Verse 3

स्थापयामास तत्रैव लिंगं शंभोः परात्मनः । कूपं चकार सद्रम्यं वेदव्यास तदग्रतः

ત્યાં જ તેણે પરમાત્મા શંભુનું લિંગ સ્થાપિત કર્યું. અને તેની સામે, હે વેદવ્યાસ, એક સુંદર તથા શુભ કૂવો બનાવડાવ્યો.

Verse 4

मृतसंजीवनी नाम विद्या या मम निर्मला । तपोबलेन महता मयैव परिनिर्मिता

‘મૃતસંજીવની’ નામની મારી એક નિર્મળ વિદ્યા છે. મહાન તપોબળથી તેને મેં જ સંપૂર્ણ રીતે રચી છે.

Verse 5

सहस्रकृत्वो देवेशं चन्दनैर्यक्षकर्दमैः । समालिलिंप सुप्रीत्या सुगन्धोद्वर्त्तनान्यनु

અતિ આનંદથી તેણે દેવેશ્વરને સહસ્ર વાર ચંદન અને યક્ષોના સુગંધિત લેપોથી અભ્યંગ કર્યો; પછી અન્ય મધુર-સુગંધિત ઉદ્વર્તન વગેરે અંગરાગોથી પણ તેમને શોભાવ્યા।

Verse 6

राजचंपकधत्तूरैः करवीरकुशेशयैः । मालतीकर्णिकारैश्च कदंबैर्बकुलोत्पलैः

તે રાજચંપક અને ધત્તૂરના પુષ્પોથી, કરવીર અને કમળોથી, તેમજ માલતી, કર્ણિકાર, કદંબ, બકુલ અને ઉત્પલના ફૂલોથી સુશોભિત હતું.

Verse 7

मल्लिकाशतपत्रीभिस्सिंधुवारैस्सकिंशुकः । बन्धूकपुष्पैः पुन्नागैर्नागकेशरकेशरैः

તે મલ્લિકા અને શતપત્રી, સિંધુવાર તથા કિન્શુકના પુષ્પોથી, તેમજ બંધૂક, પુન્નાગ અને નાગકેશરના સુગંધિત કેસરોથી શોભિત થઈ શિવપૂજાને યોગ્ય દિવ્ય પુષ્પાર્ઘ્ય બન્યું।

Verse 8

नवमल्लीचिबिलिकैः कुंदैस्समुचुकुन्दकैः । मन्दारैर्बिल्वपत्रैश्च द्रोणैर्मरुबकैर्वृकैः । ग्रन्थिपर्णैर्दमनकैः सुरम्यैश्चूतपल्लवैः

તેઓએ નવમલ્લિકા અને ચિબિલિકા, શ્વેત કુંદ અને સમુચુકુંદના પુષ્પોથી; દિવ્ય મંદાર અને બિલ્વપત્રોથી; દ્રોણ, મરુબક અને વૃકના પુષ્પોથી; તેમજ સુગંધિત ગ્રંથિપર્ણ, દમનક અને અતિ રમ્ય આમ્રપલ્લવોથી શિવની સમ્યક્ અર્ચના કરી।

Verse 9

तुलसीदेवगंधारीबृहत्पत्रीकुशांकुरैः । नद्यावर्तैरगस्त्यैश्च सशालैर्देवदारुभिः

તેઓએ તુલસી, દેવગંધારી, બૃહત્પત્રી, કોમળ કુશાંકુર, નદ્યાવર્ત અને અગસ્ત્યના પુષ્પોથી; તેમજ શાલપત્ર અને દેવદારુના અર્પણો સહિત—શુભ સામગ્રીથી ભગવાન શિવની પૂજા કરી।

Verse 10

कांचनारैः कुरबकैर्दूर्वांकुरकुरुंटकैः । प्रत्येकमेभिः कुसुमैः पल्लवैरपरैरपि

કાંચનાર, કુરબક, દૂર્વાના કોમળ અંકુર અને કુરુન્ટકના પુષ્પોથી—અને આ દરેક કুসુમ સાથે અન્ય અનેક તાજા પલ્લવો દ્વારા પણ—શિવપૂજા અત્યંત સમૃદ્ધ રીતે સંપન્ન થઈ।

Verse 11

पत्रैः सहस्रपत्रैश्च रम्यैर्नानाविधैश्शुभैः । सावधानेन सुप्रीत्या स समानर्च शंकरम्

તેણે અનેક પ્રકારના રમ્ય અને શુભ પત્રો તથા સહસ્રદળ (પદ્મ) પત્રો સાથે, સાવધાનીથી અને હર્ષભક્તિથી શંકરનું સમ્યક્ પૂજન કર્યું।

Verse 12

गीतनृत्योपहारैश्च संस्तुतः स्तुतिभिर्बहु । नाम्नां सहस्रैरन्यैश्च स्तोत्रैस्तुष्टाव शंकरम्

તેણે ગીત‑નૃત્યના ઉપહારોથી, બહુવિધ સ્તુતિઓથી, સહસ્રનામના પાઠથી તથા અન્ય સ્તોત્રોથી શંકરનું ભક્તિપૂર્વક સ્તવન કરી તેમને પ્રસન્ન કર્યા।

Verse 13

सहस्रं पञ्चशरदामित्थं शुक्रो महेश्वरम् । नानाप्रकारविधिना महेशं स समर्चयत्

આ રીતે શુક્રાચાર્યે પંદર સો વર્ષ સુધી અનેક વિધિ‑વિધાન અને વ્રત‑નિયમોથી મહેશ્વર મહાદેવની સતત આરાધના કરી।

Verse 14

यदा देवं नानुलोके मनागपि वरोन्मुखम् । तदान्यं नियमं घोरं जग्राहातीव दुस्सहम्

જ્યારે તેણે દેવને જરાય પણ વરદાન આપવા અનુકૂળ ન જોયો, ત્યારે તેણે બીજો એક ઘોર અને અત્યંત દુષ્કર નિયમ‑તપ સ્વીકાર્યો।

Verse 15

प्रक्षाल्य चेतसोऽत्यंतं चांचल्याख्यं महामलम् । भावनावार्भिरसकृदिंद्रियैस्सहितस्य च

તેણે ચિત્તની ‘ચાંચલ્ય’ નામની મહામલિનતાને ભાવના‑રૂપ જળથી વારંવાર ધોઈ, ઇન્દ્રિયો સહિત સંપૂર્ણ શુદ્ધ કરી।

Verse 16

निर्मलीकृत्य तच्चेतो रत्नं दत्त्वा पिनाकिने । प्रययौ कणधूमौघं सहस्रं शरदां कविः

ચિત્તને નિર્મળ કરીને તે કવિએ પિનાકી (ભગવાન શિવ)ને એક રત્ન અર્પણ કર્યું. ત્યારબાદ તે સૂક્ષ્મ ધુમ્રકણોના સમૂહમાં લીન થઈ સહસ્ર શરદો (હજાર વર્ષ) સુધી એવો જ રહ્યો.

Verse 17

काव्यमित्थं तपो घोरं कुर्वन्तं दृढमानसम् । प्रससाद स तं वीक्ष्य भार्गवाय महेश्वरः

આ રીતે ઘોર તપ કરતા દૃઢમન ધરાવતાં ભાર్గવને જોઈ મહેશ્વર તેના પર પ્રસન્ન થયા।

Verse 18

तस्माल्लिंगाद्विनिर्गत्य सहस्रार्काधिकद्युतिः । उवाच तं विरूपाक्षस्साक्षाद्दाक्षायणीपतिः

ત્યારે તે લિંગમાંથી સહસ્ર સૂર્યોથી પણ અધિક તેજસ્વી, ત્રિનેત્રધારી વિરূপાક્ષ—દાક્ષાયણી (સતી)ના સాక్షાત્ પતિ—પ્રગટ થઈ તેને કહ્યું।

Verse 19

महेश्वर उवाच । तपोनिधे महाभाग भृगुपुत्र महामुने । तपसानेन ते नित्यं प्रसन्नोऽहं विशेषतः

મહેશ્વરે કહ્યું—હે તપોનિધિ, હે મહાભાગ, હે ભૃગુપુત્ર મહામુને! તારા આ તપથી હું સદા પ્રસન્ન છું, અને વિશેષરૂપે અત્યંત પ્રસન્ન છું.

Verse 20

मनोभिलषितं सर्वं वरं वरय भार्गव । प्रीत्या दास्येऽखिलान्कामान्नादेयं विद्यते तव

હે ભાર్గવ! મનમાં જે ઇચ્છિત હોય તે સર્વ વર માગ. તારા પર પ્રસન્ન થઈ હું તારી સર્વ કામનાઓ અર્પીશ; તારા માટે અદેય એવું કશું નથી.

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । निशम्येति वचश्शंभोर्महासुखकरं वरम् । स बभूव कविस्तुष्टो निमग्नस्सुखवारिधौ

સનત્કુમાર બોલ્યા—શંભુના મહાસુખદાયક ઉત્તમ વચનો સાંભળી તે કવિ-ઋષિ તૃપ્ત થયો અને જાણે સુખના સાગરમાં નિમગ્ન થયો.

Verse 22

उद्यदानंदसंदोह रोमांचाचितविग्रहः । प्रणनाम मुदा शंभुमंभो जनयनो द्विजः

ઉદયમાન આનંદના પ્રવાહથી ભરાઈ, રોમાંચથી તેનું શરીર પુલકિત થયું; જળજન્મા તે દ્વિજ-ઋષિ હર્ષથી શંભુને પ્રણામ કર્યો.

Verse 23

तुष्टावाष्टतनुं तुष्टः प्रफुल्लनयनाचलः । मौलावंजलिमाधाय वदञ्जयजयेति च

પ્રસન્ન થઈ તેણે અષ્ટતનુ ભગવાન શિવની સ્તુતિ કરી. હર્ષથી ખીલેલા નેત્રો સાથે સ્થિર રહી, મસ્તક પર અંજલિ ધરી ઊંચે સ્વરે બોલ્યો—“જય! જય!”

Verse 24

भार्गव उवाच । त्वं भाभिराभिरभिभूय तमस्समस्तमस्तं नयस्यभिमतानि निशाचराणाम् । देदीप्यसे दिवमणे गगने हिताय लोकत्रयस्य जगदीश्वर तन्नमस्ते

ભાર్గવ બોલ્યા—હે પ્રભુ! તમારી કાંતિઓથી તમે સર્વ અંધકારને પરાજિત કરી તેને અસ્તમાં લઈ જાઓ છો, અને નિશાચરોના અભિમત ઉપાયો પણ નાશ કરો છો. હે દિવ્ય-મણિ! લોકત્રયના હિત માટે તમે આકાશમાં દીપ્તિમાન છો. હે જગદીશ્વર, તમને નમસ્કાર.

Verse 25

लोकेऽतिवेलमतिवेलमहामहोभिर्निर्भासि कौ च गगनेऽखिललोकनेत्रः । विद्राविताखिलतमास्सुतमो हिमांशो पीयूष पूरपरिपूरितः तन्नमस्ते

હે હિમાંશુ, સર્વ લોકોના નેત્ર! આકાશમાં તમે અતિશય મહાતેજથી કેવી રીતે દીપ્તિમાન છો! સર્વ અંધકારને હંકારીને, હે ઉત્તમ સুত, તમે અમૃતધારાઓથી પરિપૂર્ણ છો. તમને નમસ્કાર.

Verse 26

त्वं पावने पथि सदागतिरप्युपास्यः कस्त्वां विना भुवनजीवन जीवतीह । स्तब्धप्रभंजनविवर्द्धि तसर्वजंतोः संतोषिता हि कुलसर्वगः वै नमस्ते

હે પ્રભુ! પાવન માર્ગ પર તમે સદા હાજર આશ્રય છો અને નિત્ય ઉપાસ્ય છો. તમારા વિના—હે ભુવનજીવન—અહીં કોણ જીવી શકે? તમે પવનને સ્થિર પણ કરો છો અને સર્વ જીવો માટે તેની શક્તિ પણ વધારો છો; તમે સર્વ કુળો અને સમુદાયોનો સર્વવ્યાપી આધાર છો. તમને નમસ્કાર.

Verse 27

विश्वेकपावक न तावकपावकैकशक्तेरृते मृतवतामृतदिव्यकार्यम् । प्राणिष्यदो जगदहो जगदंतरात्मंस्त्वं पावकः प्रतिपदं शमदो नमस्ते

હે વિશ્વના એકમાત્ર પાવનકર્તા! તમારી પાવકશક્તિની એક કિરણ વિના મૃતપ્રાય જન અમૃતત્વદાયક દિવ્ય કાર્ય સિદ્ધ કરી શકતા નથી. તમે જ જગતોના પ્રાણદાતા, જગતના અંતરાત્મા છો; પ્રત્યેક પગલે શમ આપનાર નિત્ય અગ્નિરૂપ છો. તમને નમસ્કાર।

Verse 28

पानीयरूप परमेश जगत्पवित्र चित्रविचित्रसुचरित्रकरोऽसि नूनम् । विश्वं पवित्रममलं किल विश्वनाथ पानीयगाहनत एतदतो नतोऽस्मि

હે પરમેશ્વર! જલરૂપે તમે જગતને પવિત્ર કરનાર છો; તમે નિશ્ચયે અદ્ભુત અને અતિ મંગલમય કાર્યો સિદ્ધ કરો છો. હે વિશ્વનાથ! આ જલાવગાહનથી સમગ્ર વિશ્વ નિર્મળ અને પવિત્ર બને છે; તેથી આ કારણથી હું તમને પ્રણામ કરું છું।

Verse 29

आकाशरूपबहिरंतरुतावकाशदानाद्विकस्वरमिहेश्वर विश्वमेतत् । त्वत्तस्सदा सदय संश्वसिति स्वभावात्संकोचमेति भक्तोऽस्मि नतस्ततस्त्वाम्

હે ઈશ્વર! તમે આકાશરૂપ છો—બહાર પણ અને અંદર પણ; સર્વને અવકાશ આપવાથી આ સમગ્ર વિશ્વ વિસ્તરે છે અને પ્રકાશિત થાય છે. હે દયાળુ! તમારાથી જ આ સ્વભાવતઃ સતત શ્વાસ લે છે અને તમામાં જ ફરી સંકોચ પામે છે. તેથી હું તમારો ભક્ત છું; હું વારંવાર તમને પ્રણામ કરું છું।

Verse 30

विश्वंभरात्मक बिभर्षि विभोत्र विश्वं को विश्वनाथ भवतोऽन्यतमस्तमोरिः । स त्वं विनाशय तमो तम चाहिभूषस्तव्यात्परः परपरं प्रणतस्ततस्त्वाम्

હે વિભો, વિશ્વંભર-સ્વરૂપ! તમે જ અહીં સમગ્ર વિશ્વને ધારણ કરો છો. હે વિશ્વનાથ! તમારા સિવાય ઘોરતમ અંધકારનો નાશક બીજો કોણ હોઈ શકે? તેથી હે અહિભૂષણ! બાહ્ય અને આંતરિક તમસનો વિનાશ કરો. પરાત્પર, પરપર, સ્તુતિથી પણ પરે—હું તમને પ્રણામ કરું છું।

Verse 31

आत्मस्वरूप तव रूपपरंपराभिराभिस्ततं हर चराचररूपमेतत् । सर्वांतरात्मनिलयप्रतिरूपरूप नित्यं नतोऽस्मि परमात्मजनोऽष्टमूर्ते

હે હર! તમે આત્મસ્વરૂપ છો; તમારી રૂપપરંપરાથી આ સમગ્ર ચરાચર જગત વ્યાપ્ત છે. હે સર્વાંતરાત્માના નિવાસસ્વરૂપ, સર્વ રૂપોમાં પ્રતિબિંબિત આદિરૂપ! હે પરમાત્મજ અષ્ટમૂર્તે, હું તમને નિત્ય પ્રણામ કરું છું.

Verse 32

इत्यष्टमूर्तिभिरिमाभिरबंधबंधो युक्तौ करोषि खलु विश्वजनीनमूर्त्ते । एतत्ततं सुविततं प्रणतप्रणीत सर्वार्थसार्थपरमार्थ ततो नतोऽस्मि

હે વિશ્વજનીનમૂર્તે! તમે સ્વયં અબંધ હોવા છતાં આ અષ્ટમૂર્તિઓ સાથે યુક્તિ (સંબંધ) કરો છો. તમારી હાજરી સર્વત્ર સુવિસ્તૃત રીતે વ્યાપ્ત છે; તમે સર્વ પ્રયોજનોનો સાર અને પરમ અર્થ છો—એથી હું તમને પ્રણામ કરું છું.

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । अष्टमूर्त्यष्टकेनेत्थं परिष्टुत्येति भार्गवः । भर्गं भूमिमिलन्मौलिः प्रणनाम पुनःपुनः

સનત્કુમાર બોલ્યા—આ રીતે અષ્ટમૂર્તિ-અષ્ટક સ્તવથી ભર્ગ (શિવ)ની યોગ્ય સ્તુતિ કરીને, ભાર్గવ ઋષિ મસ્તક ભૂમિને સ્પર્શે તેમ કરી વારંવાર પ્રણામ કરવા લાગ્યા.

Verse 34

इति स्तुतो महादेवो भार्गवेणातितेजसा । उत्थाय भूमेर्बाहुभ्यां धृत्वा तं प्रणतं द्विजम्

અતિ તેજસ્વી ભાર્ગવ દ્વારા આ રીતે સ્તુતિ પામીને મહાદેવ ઊભા થયા અને પોતાની બે ભુજાઓથી ધરતી પર પ્રણત થયેલા તે દ્વિજને ઉઠાવી ઊભો કર્યો।

Verse 35

उवाच श्लक्ष्णया वाचा मेघनादगभीरया । सुप्रीत्या दशनज्योत्स्ना प्रद्योतितदिंगतरः

તેમણે મેઘનાદ જેવી ગંભીર અને મૃદુ વાણીથી કહ્યું; અને પરમ પ્રીતિથી તેમના દાંતની ચંદ્રજ્યોત્સ્નાએ સર્વ દિશાઓના અંતરાલને પ્રકાશિત કર્યું।

Verse 36

महादेव उवाच । विप्रवर्य कवे तात मम भक्तोऽसि पावनः । अनेनात्युग्रतपसा स्वजन्याचरितेन च

મહાદેવએ કહ્યું— હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, હે કવિ-મુનિ, પ્રિય વત્સ! તું મારો ભક્ત છે, પવિત્ર અને પાવન કરનાર. આ અત્યંત ઉગ્ર તપસ્યા અને પોતાના વંશોચિત આચરણથી (તું મારી કૃપા પામ્યો છે)।

Verse 37

लिंगस्थापनपुण्येन लिंगस्याराधनेन च । दत्तचित्तोपहारेण शुचिना निश्चलेन च

શિવલિંગ સ્થાપનના પુણ્યથી, લિંગની આરાધનાથી, અને શુદ્ધ તથા અચળ મનથી—સમર્પિત ચિત્તે—ઉપહાર/અર્પણ કરવાથી, એવી ભક્તિનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે।

Verse 38

अविमुक्तमहाक्षेत्रपवित्राचरणेन च । त्वां सुताभ्यां प्रपश्यामि तवादेयं न किंचन

અવિમુક્ત મહાક્ષેત્રની પવિત્રતાથી પવિત્ર થયેલા ચરણો સાથે હું તને તારા બે પુત્રો સહિત જોઈ રહ્યો છું. તારા માટે ખરેખર લેવાનું કંઈ જ નથી।

Verse 39

अनेनैव शरीरेण ममोदरदरीगतः । मद्वरेन्द्रियमार्गेण पुत्रजन्मत्वमेष्यसि

આ જ દેહથી મારી ગર્ભ-ગુહામાં પ્રવેશ કરીને, મારા શ્રેષ્ઠ જનનેન્દ્રિયના માર્ગે તું પુત્રરૂપે જન્મ પ્રાપ્ત કરશ।

Verse 40

यच्छाम्यहं वरं तेऽद्य दुष्प्राप्यं पार्षदैरपि । हरेर्हिरण्यगर्भाच्च प्रायशोहं जुगोप यम्

આજે હું તને એવો વર આપું છું, જે મારા પારષદોને પણ દુર્લભ છે; હરિ (વિષ્ણુ) અને હિરણ્યગર્ભ (બ્રહ્મા) પાસેથી પણ મેં તેને મોટાભાગે ગુપ્ત રાખ્યો છે।

Verse 42

त्वां तां तु प्रापयाम्यद्य मंत्ररूपां महाशुचे । योग्यता तेऽस्ति विद्यायास्तस्याश्शुचि तपोनिधे

હે મહાશુચિ! આજે હું તને મંત્રરૂપ એવી પવિત્ર વિદ્યાનું દાન કરું છું. હે નિર્મળ તપોનિધિ! તે વિદ્યાને ગ્રહણ કરવા તું સંપૂર્ણ યોગ્ય છે.

Verse 43

यंयमुद्दिश्य नियतमेतामावर्तयिष्यसि । विद्यां विद्येश्वरश्रेष्ठं सत्यं प्राणि ष्यति धुवम्

તમે નિયમપૂર્વક જેને જેને ઉદ્દેશીને આ વિદ્યાનું આવર્તન (જપ) કરશો, તે વ્યક્તિ વિદ્યેશ્વર-શ્રેષ્ઠની કૃપાથી નિશ્ચયે સત્ય જીવન અને કલ્યાણ પામશે.

Verse 44

अत्यर्कमत्यग्निं च ते तेजो व्योम्नि च तारकम् । देदीप्यमानं भविता ग्रहाणां प्रवरो भव

તારું તેજ સૂર્યથી પણ વધુ અને પ્રચંડ અગ્નિથી પણ પ્રબળ થાઓ; અને આકાશમાં તારાની જેમ દીપ્ત થઈ તું ગ્રહોમાં શ્રેષ્ઠ બન.

Verse 46

तवोदये भविष्यंति विवाहादीनि सुव्रत । सर्वाणि धर्मकार्याणि फलवंति नृणामिह

હે સુવ્રત! તારા શુભ ઉદયથી વિવાહ આદિ સર્વ ધર્માનુષ્ઠાનો થશે; અને આ લોકમાં મનુષ્યોનાં કરેલાં સર્વ ધર્મકાર્યો ફળદાયી બનશે।

Verse 47

सर्वाश्च तिथयो नन्दास्तव संयोगतश्शुभाः । तव भक्ता भविष्यंति बहुशुक्रा बहु प्रजाः

હે નંદ (નંદિન)! તારા સંયોગથી સર્વ તિથિઓ શુભ બને છે; તારા ભક્તો સમૃદ્ધ થશે—પ્રચુર તેજ અને બહુ સંતાનથી યુક્ત।

Verse 48

त्वयेदं स्थापितं लिंगं शुक्रेशमिति संज्ञितम् । येऽर्चयिष्यंति भनुजास्तेषां सिद्धिर्भविष्यति

આ લિંગ તમારા દ્વારા સ્થાપિત થયું છે અને ‘શુક્રેશ’ નામે ઓળખાય છે. ભાનુના વંશજો જે તેની અર્ચના કરશે, તેમને નિશ્ચિત સિદ્ધિ મળશે.

Verse 49

आवर्षं प्रतिघस्रां ये नक्तव्रतपरायणाः । त्वद्दिने शुक्रकूपे ये कृतसर्वोदकक्रियाः

જે વરસાદી ઋતુ દરમ્યાન દરરોજ નક્તવ્રતમાં અડગ રહે છે, અને જે તમારા પવિત્ર દિવસે શુક્રકૂપે સર્વ જલક્રિયાઓ કરે છે—એવા ભક્તો તમારી કૃપાથી પોતાની ઉપાસનાનું ફળ પામે.

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे मृतसंजीविनीविद्याप्राप्तिवर्णनं नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીશિવ મહાપુરાણની દ્વિતીય રુદ્રસંહિતાના પંચમ યુદ્ધખંડમાં ‘મૃતસંજીવિની વિદ્યા પ્રાપ્તિનું વર્ણન’ નામનો પચાસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.

Verse 51

पुंस्त्वसौभाग्यसंपन्ना भविष्यंति न संशयः । उपेतविद्यास्ते सर्वे जनास्स्युः सुखभागिनः

કોઈ સંશય નથી; તેઓ પુરુષત્વ અને સૌભાગ્યથી સંપન્ન થશે. તે બધા લોકો સમ્યક્ વિદ્યાથી યુક્ત થઈ સુખના ભાગી બનશે.

Verse 52

इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्र लिंगे लयं ययौ । भार्गवोऽपि निजं धाम प्राप संतुष्टमानसः

આ રીતે વરદાન આપી દેવ તે જ લિંગમાં લીન થયા. અને ભાર్గવ પણ સંતોષિત મનથી પોતાના ધામને પ્રાપ્ત થયો.

Verse 53

इति ते कथितं व्यास यथा प्राप्ता तपोबलात् । मृत्युंजयाभिधा विद्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

હે વ્યાસ, તપોબળથી ‘મૃત્યુઞ્જયા’ નામની પવિત્ર વિદ્યા કેવી રીતે પ્રાપ્ત થઈ તે મેં તને કહી દીધું. હવે બીજું શું સાંભળવા ઇચ્છે છે?