त्रिपुरदीक्षाविधानम् — Tripura Dīkṣā: Prescriptive Procedure (Chapter on the Ordinance of Initiation)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । असृजच्च महातेजाः पुरुषं स्वात्मसंभवम् । एकं मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः

સનત્કુમાર બોલ્યા—ત્યારે મહાતેજસ્વી અવ્યય અચ્યુત પ્રભુએ પોતાના જ સ્વરૂપમાંથી માયામય એક પુરુષને સર્જ્યો, જેથી તેમના ધર્મકાર્યમાં વિઘ્ન થાય।

Verse 2

मुंडिनं म्लानवस्त्रं च गुंफिपात्रसमन्वितम् । दधानं पुंजिकां हस्ते चालयंतं पदेपदे

તેઓએ એક મુંડિતમસ્તક પુરુષને જોયો—મલિન વસ્ત્રધારી, સીલાયેલું પાત્ર ધરાવતો; હાથમાં નાની પોટલી લઈને તે પગલે પગલે તેને હલાવતો ચાલતો હતો।

Verse 3

वस्त्रयुक्तं तथा हस्तं क्षीयमाणं मुखे सदा । धर्मेति व्याहरंतं हि वाचा विक्लवया मुनिम्

તેઓએ તે મુનિને જોયો—હાથમાં વસ્ત્ર પકડી રાખેલું, મુખ સદા ક્ષીણ થતું; અને વ્યાકુળ, કંપતી વાણીથી તે સતત માત્ર “ધર્મ” જ ઉચ્ચારતો હતો।

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे सनत्कुमारपाराशर्य संवादे त्रिपुरदीक्षाविधानं नाम चतुर्थोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીશિવ મહાપુરાણની દ્વિતીય રુદ્રસંહિતાના પંચમ યુદ્ધખંડમાં સનત્કુમાર–પારાશર્ય સંવાદમાં “ત્રિપુરદીક્ષાવિધાન” નામનો ચોથો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।

Verse 5

अरिहन्नच्युतं पूज्यं किं करोमि तदादिश । कानि नामानि मे देव स्थानं वापि वद प्रभो

હે પૂજ્ય પ્રભુ, શત્રુહંતા અચ્યુત! આજ્ઞા કરો કે હું શું કરું. હે દેવ, તમારા નામો તથા પૂજાનું પવિત્ર સ્થાન પણ મને કહો, હે સ્વામી.

Verse 6

इत्येवं भगवान्विष्णुः श्रुत्वा तस्य शुभं वचः । प्रसन्नमानसो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत्

આ રીતે તેના શુભ વચનો સાંભળી ભગવાન વિષ્ણુ પ્રસન્ન અને શાંતચિત્ત બની, પ્રતિઉત્તરરૂપે આ વચન બોલ્યા।

Verse 7

विष्णुरुवाच । यदर्थं निर्मितोऽसि त्वं निबोध कथयामि ते । मदंगज महाप्राज्ञ मद्रूपस्त्वं न संशयः

વિષ્ણુએ કહ્યું—જે હેતુ માટે તને સર્જવામાં આવ્યો છે તે જાણ; હું તને કહું છું. હે મારા અંગજ મહાપ્રાજ્ઞ! તું નિઃસંદેહ મારા જ સ્વરૂપનો છે।

Verse 8

ममांगाच्च समुत्पन्नो मत्कार्यं कर्तुमर्हसि । मदीयस्त्वं सदा पूज्यो भविष्यति न संशयः

મારા જ અંગમાંથી ઉત્પન્ન થયેલો તું મારા કાર્યને સિદ્ધ કરવા યોગ્ય છે. તું મારો છે; તેથી તું સદા પૂજ્ય રહેશે—એમાં સંશય નથી।

Verse 9

अरिहन्नाम ते स्यात्तु ह्यन्यानि न शुभानि च । स्थानं वक्ष्यामि ते पश्चाच्छृणु प्रस्तुतमादरात्

તું ‘અરિહન’ નામે ઓળખાશે; અન્ય નામો શુભ નહીં થાય. પછી હું તને યોગ્ય સ્થાન કહેશ; અત્યારે જે રજૂ થાય છે તે આદરથી સાંભળ।

Verse 10

मायिन्मायामयं शास्त्रं तत्षोडशसहस्रकम् । श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रम विवर्जितम्

હે માયાવિ, તે શાસ્ત્ર તો માયામય છે—સોળ હજાર શ્લોકોના પરિમાણનું. તે શ્રૌત-સ્માર્ત વિધિઓના વિરોધમાં છે અને વર્ણાશ્રમ-ધર્મથી રહિત છે।

Verse 11

अपभ्रंशमयं शास्त्रं कर्मवादमयं तथा । रचयेति प्रयत्नेन तद्विस्तारो भविष्यति

અપભ્રંશભરી ભાષાવાળું અને માત્ર કર્મવાદથી ભરેલું શાસ્ત્ર પ્રયત્નપૂર્વક રચ; તો તેનો પ્રસાર નિશ્ચયે વિશાળ થશે.

Verse 12

ददामि तव निर्माणे सामर्थ्यं तद्भविष्यति । माया च विविधा शीघ्रं त्वदधीना भविष्यति

હું તને સર્જન-નિર્માણનું સામર્થ્ય આપું છું; તે નિશ્ચયે સિદ્ધ થશે. અને વિવિધ માયા પણ શીઘ્ર જ તારા અધિન થશે.

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य हरेश्च परमात्मनः । नमस्कृत्य प्रत्युवाच स मायी तं जनार्दनम्

પરમાત્મા હરિના તે વચન સાંભળી માયાધારી જનાર્દનને નમસ્કાર કરીને પછી પ્રત્યుత્તર આપ્યો.

Verse 14

मुण्ड्युवाच । यत्कर्तव्यं मया देव द्रुतमादिश तत्प्रभो । त्वदाज्ञयाखिलं कर्म सफलश्च भविष्यति

મુંડી બોલી: હે દેવ, હે પ્રભુ, મને જે કરવાનું છે તે ત્વરિત આજ્ઞા કરો. તમારી આજ્ઞાથી સર્વ કર્મો સફળ થઈ ફળપ્રાપ્ત થશે.

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा पाठयामास शास्त्रं मायामयं तथा । इहैव स्वर्गनरकप्रत्ययो नान्यथा पुनः

સનત્કુમાર બોલ્યા—આમ કહી તેણે માયામય શાસ્ત્રનું પાઠન કરાવ્યું. સ્વર્ગ-નરકનો અનુભવ આ જ જીવનમાં અહિં જ નિશ્ચિત થાય છે; પછી અન્યથા નથી.

Verse 16

तमुवाच पुनर्विष्णुः स्मृत्वा शिवपदांबुजम् । मोहनीया इमे दैत्याः सर्वे त्रिपुरवासिनः

ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ શિવના પદકમળનું સ્મરણ કરીને ફરી કહ્યું—“ત્રિપુરમાં વસતા આ બધા દૈત્યોને માયાથી મોહિત કરવાના છે.”

Verse 17

कार्यास्ते दीक्षिता नूनं पाठनीयाः प्रयत्नतः । मदाज्ञया न दोषस्ते भविष्यति महामते

હે મહામતે, નિશ્ચયે દીક્ષિતોએ આ ઉપદેશો પ્રયત્નપૂર્વક પાઠ કરવા જોઈએ. મારી આજ્ઞાથી તને કોઈ દોષ લાગશે નહીં.

Verse 18

धर्मास्तत्र प्रकाशन्ते श्रौतस्मार्त्ता न संशयः । अनया विद्यया सर्वे स्फोटनीया ध्रुवं यते

ત્યાં શ્રુતિ અને સ્મૃતિમાં કહેલા ધર્મો નિઃસંદેહ પ્રકાશિત થાય છે. હે યતિ, આ વિદ્યાથી સર્વ બંધન અને આવરણ નિશ્ચયે તૂટી જાય છે.

Verse 19

गंतुमर्हसि नाशार्थं मुण्डिंस्त्रिपुरवासिनाम् । तमोधर्मं संप्रकाश्य नाशयस्व पुरत्रयम्

ત્રિપુરવાસીઓના વિનાશ માટે તમારે જવું જોઈએ. તેમના તામસી આચરણને પ્રગટ કરી ત્રણેય નગરોનો નાશ કરો.

Verse 20

ततश्चैव पुनर्गत्वा मरुस्थल्यां त्वया विभो । स्थातव्यं च स्वधर्मेण कलिर्यावत्समा व्रजेत्

હે વિભો, ત્યારબાદ ફરીથી મરુસ્થળમાં જઈને, કલિયુગ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તમારે તમારા સ્વધર્મમાં રહેવું જોઈએ.

Verse 21

प्रवृत्ते तु युगे तस्मिन्स्वीयो धर्मः प्रकाश्यताम् । शिष्यैश्च प्रतिशिष्यैश्च वर्तनीयस्त्वया पुनः

જ્યારે તે યુગ પ્રવર્તે, ત્યારે તારો સ્વધર્મ ફરી પ્રગટ થાઓ. અને શિષ્યો તથા પ્રશિષ્યો સાથે તારે ફરી તે મુજબ વર્તવું અને તેને ધારણ કરવું.

Verse 22

मदाज्ञया भवद्धर्मो विस्तारं यास्यति ध्रुवम् । मदनुज्ञापरो नित्यं गतिं प्राप्स्यसि मामकीम्

મારી આજ્ઞાથી તારો ધર્મ નિશ્ચયે વિસ્તરશે. મારી અનુજ્ઞા અને વિધાનમાં સદા પરાયણ રહી તું મારી જ ગતિ—મારું પરમ પદ—પ્રાપ્ત કરશ.

Verse 23

एवमाज्ञा तदा दत्ता विष्णुना प्रभविष्णुना । शासनाद्देवदेवस्य हृदा त्वंतर्दधे हरिः

આ રીતે ત્યારે સર્વશક્તિમાન વિષ્ણુએ આજ્ઞા આપી. અને દેવદેવ મહાદેવ શિવના શાસનથી હરિ તારા હૃદયમાં અંતર્ધાન થયો।

Verse 24

ततस्स मुंडी परिपालयन्हरेराज्ञां तथा निर्मितवांश्च शिष्यान् । यथास्वरूपं चतुरस्तदानीं मायामयं शास्त्रमपाठयत्स्वयम्

ત્યારબાદ મુંડી હરીની આજ્ઞાનું પાલન કરીને તે કાર્યનું રક્ષણ કરતો રહ્યો અને શિષ્યો પણ રચ્યા. પછી પોતાના સ્વરૂપ મુજબ ચતુર બની, તે સમયને યોગ્ય એવું માયામય શાસ્ત્ર તેણે જાતે જ તેમને પાઠવ્યું।

Verse 25

यथा स्वयं तथा ते च चत्वारो मुंडिनः शुभाः । नमस्कृत्य स्थितास्तत्र हरये परमात्मने

જેમ તે પોતે હતો તેમ જ તે ચાર શુભ મુંડિનોએ નમસ્કાર કરીને ત્યાં પરમાત્મા હરિ સમક્ષ ઊભા રહ્યા।

Verse 26

हरिश्चापि मुनेस्तत्र चतुरस्तांस्तदा स्वयम् । उवाच परमप्रीतश्शिवाज्ञापरिपालकः

ત્યાં હરિએ પણ સ્વયં તે ચાર મુનિઓને સંબોધ્યા. શિવની આજ્ઞાનું પાલન કરનાર તે પરમ આનંદથી બોલ્યા.

Verse 27

यथा गुरुस्तथा यूयं भविष्यथ मदाज्ञया । धन्याः स्थ सद्गतिमिह संप्राप्स्यथ न संशयः

મારી આજ્ઞાથી તમે ગુરુ સમાન બનશો. તમે ધન્ય છો; અહિં જ સદ્ગતિ પ્રાપ્ત કરશો—એમાં શંકા નથી.

Verse 28

चत्वारो मुंडिनस्तेऽथ धर्मं पाषंडमाश्रिताः । हस्ते पात्रं दधानाश्च तुंडवस्त्रस्य धारकाः

પછી ચાર મુંડિતમસ્તક પુરુષો હતા, જેમણે ‘ધર્મ’ના નામે પાખંડી પંથનો આશ્રય લીધો હતો. તેઓ હાથમાં પાત્ર ધરાવતા અને મોઢા પર કપડું બાંધતા.

Verse 29

मलिनान्येव वासांसि धारयंतो ह्यभाषिणः । धर्मो लाभः परं तत्त्वं वदंतस्त्वतिहर्षतः

તેઓ મેલાં વસ્ત્રો જ ધારણ કરતા અને બહુ ઓછું બોલતા. અતિ હર્ષથી તેઓ કહેતા: ‘ધર્મ જ સાચો લાભ છે; એ જ પરમ તત્ત્વ છે.’

Verse 30

मार्जनीं ध्रियमाणाश्च वस्त्रखंडविनिर्मिताम् । शनैः शनैश्चलन्तो हि जीवहिंसाभयाद्ध्रुवम्

ફાટેલા વસ્ત્રખંડોથી બનેલી ઝાડૂ હાથમાં લઈને, જીવહિંસાના ભયથી તેઓ નિશ્ચયે બહુ ધીમે ધીમે ચાલતા.

Verse 31

ते सर्वे च तदा देवं भगवंतं मुदान्विताः । नमस्कृत्य पुनस्तत्र मुने तस्थुस्तदग्रतः

ત્યારે તેઓ બધા આનંદથી ભરપૂર થઈ તે ભગવંત દેવને ફરી નમસ્કાર કરીને, હે મુને, ત્યાં જ તેની સામે ઊભા રહ્યા.

Verse 32

हरिणा च तदा हस्ते धृत्वा च गुरवेर्पिताः । अभ्यधायि च सुप्रीत्या तन्नामापि विशेषतः

ત્યારે હરિએ તેમને પોતાના હાથે ધારણ કરીને ગુરુને અર્પણ કર્યા. અને પરમ પ્રીતિથી તેમના નામો પણ વિશેષ રીતે, વિસ્તૃતપણે, શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉચ્ચાર્યા.

Verse 33

यथा त्वं च तथैवैते मदीया वै न संशयः । आदिरूपं च तन्नाम पूज्यत्वात्पूज्य उच्यते

જેમ તું છે તેમ જ આ પણ—નિઃસંદેહે આ મારા જ છે. તેમનું નામ ‘આદિરૂપ’; અને પૂજ્ય હોવાને કારણે તેમને ‘પૂજ્ય’ કહેવામાં આવે છે.

Verse 34

ऋषिर्यतिस्तथा कीर्यौपाध्याय इति स्वयम् । इमान्यपि तु नामानि प्रसिद्धानि भवंतु वः

તે સ્વયં ‘ઋષિ’, ‘યતિ’, ‘કીર’ અને ‘ઉપાધ્યાય’ તરીકે કીર્તિત થાય છે. આ નામો પણ તમામાં પ્રસિદ્ધ થાઓ.

Verse 35

ममापि च भवद्भिश्च नाम ग्राह्यं शुभं पुनः । अरिहन्निति तन्नामध्येयं पापप्रणाशनम्

મારા માટે પણ તમે ફરી એક શુભ નામ સ્વીકારો. ‘અરિહન’—એ જ તેનું નામ; તે પાપનાશક છે, તેથી તેનું ધ્યાન અને જપ કરવો જોઈએ.

Verse 36

भवद्भिश्चैव कर्तव्यं कार्यं लोकसुखावहम् । लोकानुकूलं चरतां भविष्यत्युत्तमा गतिः

અતએવ તમે પણ લોકસુખાવહ કલ્યાણકર્મ કરો. જે લોકો લોકધર્મ અને જગતની મર્યાદાને અનુરૂપ વર્તે છે, તેમને શિવકૃપાથી નિશ્ચયે ઉત્તમ ગતિ—મોક્ષ—પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । ततः प्रणम्य तं मायी शिष्ययुक्तस्स्वयं तदा । जगाम त्रिपुरं सद्यः शिवेच्छाकारिणं मुमा

સનત્કુમાર બોલ્યા—પછી તે માયાવી શિષ્યসহ તેમને પ્રણામ કરીને, શિવની ઇચ્છા મુજબ કાર્ય કરતો, તત્ક્ષણે ત્રિપુર તરફ ગયો.

Verse 38

प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं विष्णुना नोदितो वशी । महामायाविना तेन ऋषिर्मायां तदाकरोत्

તે નગરમાં તુરંત પ્રવેશ કરીને, વિષ્ણુના પ્રેરણાથી તે શક્તિશાળી ઋષિએ ત્યારે માયાનો પ્રયોગ કર્યો; મહામાયાવિદ હોવાથી તેણે એ જ સમયે તે માયા પ્રસારી।

Verse 39

नगरोपवने कृत्वा शिष्यैर्युक्तः स्थितितदा । मायां प्रवर्तयामास मायिनामपि मोहिनीम्

ત્યારે તે નગરની નજીકના ઉપવનમાં શિષ્યો સાથે સ્થિત થઈ, એવી મોહિની માયાશક્તિ પ્રવર્તાવી કે જે માયાધારીઓને પણ મોહીત કરી દે.

Verse 40

शिवार्चनप्रभावेण तन्माया सहसा मुने । त्रिपुरे न चचालाशु निर्विण्णोभूत्तदा यतिः

હે મુને, શિવાર્ચનના પ્રભાવથી તે માયા સહસા નિષ્ફળ થઈ ગઈ; ત્રિપુરમાં તે જરાય હલનચલન ન કરી. ત્યારે તે યતિ તત્કાળ વૈરાગ્યવાન થયો.

Verse 41

अथ विष्णुं स सस्मार तुष्टाव च हृदा बहु । नष्टोत्साहो विचेतस्को हृदयेन विदूयता

ત્યારે તેણે શ્રીવિષ્ણુનું સ્મરણ કર્યું અને હૃદયથી બહુ સ્તુતિ કરી. તેનો ઉત્સાહ નષ્ટ થયો હતો, મન વ્યાકુળ હતું અને અંતરમાં શોકથી દહન થતો હતો।

Verse 42

तत्स्मृतस्त्वरितं विष्णुस्सस्मार शंकरं हृदि । प्राप्याज्ञां मनसा तस्य स्मृतवान्नारदं द्रुतम्

આ રીતે સ્મરણ કરાવતાં જ વિષ્ણુએ તત્ક્ષણ હૃદયમાં શંકરનું સ્મરણ કર્યું. શિવની આજ્ઞા મનથી પ્રાપ્ત કરીને તેમણે તરત જ નારદને પણ સ્મર્યા।

Verse 43

स्मृतमात्रेण विष्णोश्च नारदस्समुपस्थितः । नत्वा स्तुत्वा पुरस्तस्य स्थितोभूत्सांजलिस्तदा

વિષ્ણુએ માત્ર સ્મરણ કરતાં જ નારદ તરત ઉપસ્થિત થયા. તેમણે વિષ્ણુના સમક્ષ નમસ્કાર કરી સ્તુતિ કરી અને હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.

Verse 44

अथ तं नारदं प्राह विष्णुर्मुनिमतां वरः । लोकोपकारनिरतो देवकार्यकरस्सदा

પછી મુનિઓમાં શ્રેષ્ઠ, લોકહિતમાં રત અને દેવકાર્ય સદા કરનાર ભગવાન વિષ્ણુએ નારદને કહ્યું।

Verse 45

शिवाज्ञयोच्यते तात गच्छ त्वं त्रिपुरं द्रुतम् । ऋषिस्तत्र गतः शिष्यैर्मोहार्थं तत्सुवासिनाम्

વત્સ, શિવની આજ્ઞાથી હું કહું છું—તું ઝડપથી ત્રિપુર જા. ત્યાં એક ઋષિ પોતાના શિષ્યો સાથે નગરવાસીઓને મોહમાં પાડવા ગયો છે.

Verse 46

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदो मुनिसत्तमः । गतस्तत्र द्रुतं यत्र स ऋषिर्मायिनां वरः

સનત્કુમારે કહ્યું— તેના વચનો સાંભળી મુનિઓમાં શ્રેષ્ઠ નારદ ઝડપથી ત્યાં ગયા, જ્યાં તે ઋષિ—માયાધારીઓમાં અગ્રણી—હાજર હતા।

Verse 47

नारदोऽपि तथा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः । प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः

એ જ રીતે નારદ પણ માયાના અધિપતિ પ્રભુના આદેશથી માયાધારી બની તે નગરમાં પ્રવેશ્યા; અને તે માયાવી સાથે વિધિપૂર્વક દીક્ષિત થયા.

Verse 48

ततश्च नारदो गत्वा त्रिपुराधीशसन्निधौ । क्षेमप्रश्नादिकं कृत्वा राज्ञे सर्वं न्यवेदयत्

પછી નારદ ત્રિપુરાધીશના સાન્નિધ્યમાં ગયા. ક્ષેમ-કુશળ પૂછપરછ વગેરે કરીને તેમણે રાજાને સર્વ વાત સંપૂર્ણ રીતે નિવેદન કરી.

Verse 49

नारद उवाच कश्चित्समागतश्चात्र यतिर्धर्मपरायणः । सर्वविद्याप्रकृष्टो हि वेदविद्यापरान्वितः

નારદ બોલ્યા—અહીં એક યતિ આવ્યા છે, જે ધર્મમાં પરાયણ છે. તેઓ સર્વ વિદ્યાઓમાં ઉત્તમ છે અને વિશેષ કરીને વેદવિદ્યાથી સમન્વિત છે.

Verse 50

दृष्ट्वा च बहवो धर्मा नैतेन सदृशाः पुनः । वयं सुदीक्षिताश्चात्र दृष्ट्वा धर्मं सनातनम्

ઘણા ધર્મમાર્ગો જોયા, છતાં આના સમાન બીજું નથી. અહીં અમે સુદીક્ષિત થયા છીએ, કારણ કે અમે સનાતન ધર્મનું દર્શન કર્યું છે.

Verse 51

तवेच्छा यदि वर्तेत तद्धर्मे दैत्यसत्तम । तद्धर्मस्य महाराज ग्राह्या दीक्षा त्वया पुनः

હે દૈત્યશ્રેષ્ઠ! જો તારી ઇચ્છા ખરેખર તે ધર્મમાં પ્રવર્તે, તો હે મહારાજ, તે જ ધર્મની દીક્ષા તું ફરીથી ગ્રહણ કર।

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । तदीयं स वचः श्रुत्वा महदर्थसुगर्भितम् । विस्मितो हृदि दैत्येशो जगौ तत्र विमोहितः

સનત્કુમાર બોલ્યા—મહાન અર્થથી ભરપૂર તે વચન સાંભળી દૈત્યોનો અધિપતિ હૃદયમાં વિસ્મિત થયો; અને ત્યાં જ મોહિત થઈ બોલ્યો।

Verse 53

नारदो दीक्षितो यस्माद्वयं दीक्षामवाप्नुमः । इत्येवं च विदित्वा वै जगाम स्वयमेव ह

“નારદ દીક્ષિત થયા હોવાથી અમને પણ દીક્ષા પ્રાપ્ત થઈ છે.” એમ જાણીને તે પછી સ્વયં ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો।

Verse 54

तद्रूपं च तदा दृष्ट्वा मोहितो मायया तथा । उवाच वचनं तस्मै नमस्कृत्य महात्मने

તે રૂપ ત્યારે જોઈને તે માયાથી મોહિત થયો. તે મહાત્માને નમસ્કાર કરીને તેણે તેને વચન કહ્યું।

Verse 55

त्रिपुराधिप उवाच । दीक्षा देया त्वया मह्यं निर्मलाशय भो ऋषे । अहं शिष्यो भविष्यामि सत्यं सत्यं न संशयः

ત્રિપુરાધિપ બોલ્યો—હે નિર્મળ આશયવાળા ઋષે, તમે મને અવશ્ય દીક્ષા આપો. હું તમારો શિષ્ય બનીશ—સત્ય, સત્ય; તેમાં શંકા નથી।

Verse 56

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा दैत्यराजस्य निर्मलम् । प्रत्युवाच सुयत्नेन ऋषिस्स च सनातनः

દૈત્યરાજના નિર્મળ અને સીધા વચનો આ રીતે સાંભળી, તે સનાતન ઋષિએ બહુ યત્નપૂર્વક ઉત્તર આપ્યો।

Verse 57

मदीया करणीया स्याद्यद्याज्ञा दैत्यसत्तम । तदा देया मया दीक्षा नान्यथा कोटियत्नतः

હે દૈત્યશ્રેષ્ઠ! જો મારી આજ્ઞા તારા દ્વારા કાર્યરૂપે પાલિત થશે, તો જ હું દીક્ષા આપીશ; નહિ તો કરોડ પ્રયત્નોથી પણ નહિ.

Verse 58

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा राजा मायामयोऽभवत् । उवाच वचनं शीघ्रं यतिं तं हि कृतांजलिः

આ રીતે તે વચન સાંભળી રાજા માયાથી મોહિત થયો. પછી કરજોડીને તેણે તે યતિને તુરંત વચન કહ્યું.

Verse 59

दैत्य उवाच । यथाज्ञां दास्यसि त्वं च तत्तथैव न चान्यथा । त्वदाज्ञां नोल्लंघयिष्ये सत्यं सत्यं न संशयः

દૈત્ય બોલ્યો—તમે જેવી આજ્ઞા આપશો, તેવી જ હું કરીશ, અન્યથા નહિ. તમારી આજ્ઞા હું કદી ઉલ્લંઘીશ નહિ; સત્ય, સત્ય—શંકા નથી.

Verse 60

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य त्रिपुराधीशितुस्तदा । दूरीकृत्य मुखाद्वस्त्रमुवाच ऋषिसत्तमः

સનત્કુમાર બોલ્યા—ત્યારે ત્રિપુરાધિપતિના વચન સાંભળી, ઋષિશ્રેષ્ઠે મુખ પરથી વસ્ત્ર દૂર કરીને વચન કહ્યું.

Verse 61

दीक्षां गृह्णीष्व दैत्येन्द्र सर्वधर्मोत्तमोत्तमाम् । ददौ दीक्षाविधानेन प्राप्स्यसि त्वं कृतार्थताम्

હે દૈત્યેન્દ્ર! સર્વ ધર્મોમાં સર્વોત્તમ એવી આ દીક્ષા ગ્રહણ કર. દીક્ષાવિધાન મુજબ તને દીક્ષા આપવામાં આવે તો તું કૃતાર્થતા પ્રાપ્ત કરીશ.

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा स तु मायावी दैत्यराजाय सत्वरम् । ददौ दीक्षां स्वधर्मोक्तां तस्मै विधिविधानतः

સનત્કુમાર બોલ્યા— આમ કહી તે માયાવીએ દૈત્યરાજને તત્કાળ, પોતાના ધર્મમાં કહેલી દીક્ષા, સંપૂર્ણ વિધિવિધાન મુજબ આપી.

Verse 63

दैत्यराजे दीक्षिते च तस्मिन्ससहजे मुने । सर्वे च दीक्षिता जातास्तत्र त्रिपुरवासिनः

જ્યારે સહજ મુનિ દ્વારા દૈત્યરાજ દીક્ષિત થયો, ત્યારે ત્યાં ત્રિપુરના સર્વ નિવાસીઓ પણ દીક્ષિત થઈ ગયા.

Verse 64

मुनेः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च व्याप्तमासीद्द्रुतं तदा । महामायाविनस्तत्तु त्रिपुरं सकलं मुने

ત્યારે, હે મુને, થોડા જ સમયમાં મુનિના શિષ્યો અને પ્રશિષ્યો—મહામાયાના વિદ્વાન—સમગ્ર ત્રિપુરને સર્વત્ર વ્યાપી ગયા।