सती-शिवचरित्रप्रसङ्गः / The Account of Satī and Śiva’s Divine Conduct (Prelude to Detailed Narrative)

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे प्रजानाथ महाप्राज्ञ कृपाकर । श्रावितं शंकरयशस्सतीशंकरयोः शुभम्

નારદ બોલ્યા—હે બ્રહ્મન! હે વિધાતા! હે પ્રજાનાથ! હે મહાપ્રાજ્ઞ કૃપાકર! મને શંકરનું પાવન યશ અને સતી-શંકરનું શુભ ચરિત સંભળાવો।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सत्प्रीत्या परं तद्यश उत्तमम् । किमकार्ष्टां हि तत्स्थौ वै चरितं दंपती शिवौ

હવે સચ્ચી પ્રીતિથી તે પરમ ઉત્તમ અને શુભ યશનું વર્ણન કરો. કહો, ત્યાં તે દિવ્ય દંપતી—શિવ (અને સતી)—એ શું કર્યું? તેમનું પાવન ચરિત કહો।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । सतीशिवचरित्रं च शृणु मे प्रेमतो मुने । लौकिकीं गतिमाश्रित्य चिक्रीडाते सदान्वहम्

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે મુને, પ્રેમથી મારી પાસે સતી-શિવનું પાવન ચરિત્ર સાંભળો. લોકરીતિનો આશ્રય લઈને તેઓ બન્ને દરરોજ સતત ક્રીડા કરતા.

Verse 4

ततस्सती महादेवी वियोगमलभन्मुने । स्वपतश्शंकरस्येति वदंत्येके सुबुद्धयः

ત્યારબાદ, હે મુને, મહાદેવી સતીને વિયોગ પ્રાપ્ત થયો—પોતાના પતિ શંકરથી; એમ કેટલાક સુબુદ્ધિજન કહે છે.

Verse 5

वागर्थाविव संपृक्तौ शक्तोशौ सर्वदा चितौ । कथं घटेत च तयोर्वियोगस्तत्त्वतो मुने

વાણી અને તેના અર્થની જેમ શક્તિ અને ઈશ સદા સંયુક્ત છે—બન્ને શુદ્ધ ચૈતન્યસ્વરૂપ. હે મુને, તત્ત્વતઃ તેમનો સાચો વિયોગ કેવી રીતે થઈ શકે?

Verse 6

लीलारुचित्वादथ वा संघटेताऽखिलं च तत् । कुरुते यद्यदीशश्च सती च भवरीतिगौ

અથવા પોતાની લીલાની રુચિથી પ્રભુ આ સમગ્ર વ્યવસ્થાને ગોઠવી શકે છે. પરમેશ જે જે કરે છે અને સતી પણ—બન્ને ભવરૂપ સંસારની સ્થિર રીતિ અનુસાર જ ગતિ કરે છે.

Verse 7

सा त्यक्ता दक्षजा दृष्ट्वा पतिना जनकाध्वरे । शंभोरनादरात्तत्र देहं तत्याज संगता

પિતાના યજ્ઞમાં, દક્ષકન્યા સતી—અપમાનિત થઈ—પતિ શંભુનો અનાદર થતો જોઈ, દૃઢ નિશ્ચયથી પોતાનું દેહત્યાગ કર્યું.

Verse 8

पुनर्हिमालये सैवाविर्भूता नामतस्सती । पार्वतीति शिवं प्राप तप्त्वा भूरि विवाहतः

પછી તે દેવી હિમાલયમાં ફરી પ્રગટ થઈ—નામે તો એ જ સતી—અને પાર્વતી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ. બહુ તપ કરીને તેણે લગ્ન દ્વારા શ્રીશિવને પતિરૂપે પ્રાપ્ત કર્યા.

Verse 9

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणस्स तु नारदः । पप्रच्छ च विधातारं शिवाशिवमहद्यशः

સૂત બોલ્યા—બ્રહ્માના આ વચનો સાંભળી, શુભ-અશુભ સાથે મહાયશ ધરાવતા નારદ મુનિએ ફરી સર્જનહાર વિધાતાને પ્રશ્ન કર્યો.

Verse 10

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे मे वद विस्तरात् । शिवाशिवचरित्रं तद्भवाचारपरानुगम्

નારદ બોલ્યા—હે મહાભાગ, વિષ્ણુના શિષ્ય! હે વિધિ (બ્રહ્મા), મને વિસ્તારે કહો—શિવ અને સતીનું તે પવિત્ર ચરિત્ર, તથા તેમાંથી ઉત્પન્ન અનુસરવા યોગ્ય આચાર-નિયમો સહિત.

Verse 11

किमर्थं शंकरो जायां तत्याज प्राणतः प्रियाम् । तस्मादाचक्ष्व मे तात विचित्रमिति मन्महे

કયા કારણે શંકરે પ્રાણોથી પણ પ્રિય એવી પોતાની પત્નીને ત્યજી દીધી? તેથી, હે તાત, મને કહો; અમે તેને અદ્ભુત માનીએ છીએ.

Verse 12

कुतोऽह्यध्वरजः पुत्रां नादरोभूच्छिवस्य ते । कथं तत्याज सा देहं गत्वा तत्र पितृक्रतौ

યજ્ઞાધિપતિ દક્ષે તમારી પુત્રીના સ્વામી શિવનો આદર કેમ ન કર્યો? અને તે પિતાના યજ્ઞમાં જઈને કેવી રીતે દેહત્યાગ કરી બેઠી?

Verse 13

ततः किमभवत्तत्र किमकार्षीन्महेश्वरः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रद्धायुक् तच्छुतावहम्

પછી ત્યાં શું બન્યું અને મહેશ્વરે શું કર્યું? તે બધું મને વિસ્તૃત રીતે કહો; હું શ્રદ્ધાથી યુક્ત છું અને તે સાંભળવા આતુર છું।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । शृणु तात परप्रीत्या मुनिभिस्सह नारद । सुतवर्य महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે પુત્ર નારદ, મુનિઓ સાથે પરમ પ્રીતિથી સાંભળ. હે સૂતશ્રેષ્ઠ, હે મહાપ્રાજ્ઞ, શશિમૌલી (શિવ)નું પાવન ચરિત્ર સાંભળ।

Verse 15

नमस्कृत्य महेशानं हर्यादिसुरसेवितम् । परब्रह्म प्रवक्ष्यामि तच्चरित्रं महाद्भुतम्

હરી (વિષ્ણુ) વગેરે દેવો દ્વારા સેવિત મહેશાનને નમસ્કાર કરીને, હું હવે પરબ્રહ્મનું તે મહાદ્ભુત ચરિત્ર પ્રગટ કરીશ।

Verse 16

सर्वेयं शिवलीला हि बहुलीलाकरः प्रभुः । स्वतंत्रो निर्विकारी च सती सापि हि तद्विधा

આ બધું નિશ્ચયે શિવની દિવ્ય લીલા છે. પ્રભુ અનેક લીલાઓના કર્તા, સર્વથા સ્વતંત્ર અને નિર્વિકાર છે; અને સતી પણ એ જ સ્વરૂપની છે.

Verse 17

अन्यथा कस्समर्थो हि तत्कर्मकरणे मुने । परमात्मा परब्रह्म स एव परमेश्वरः

નહિતર, હે મુનિ, તે કર્મ કરવા કોણ સમર્થ થાય? એ જ શિવ—પરમાત્મા, પરબ્રહ્મ—નિશ્ચયે પરમેશ્વર છે.

Verse 18

यं सदा भजते श्रीशोऽहं चापि सकलाः सुराः । मुनयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सनकादयः

જેનાં સદા શ્રીપતિ (વિષ્ણુ) ભજન કરે છે, અને હું પણ સર્વ દેવતાઓ સાથે જેમનું વંદન કરું છું; જેમની મહાત્મા મુનિઓ અને સનકાદિ સિદ્ધો સતત આરાધના કરે છે।

Verse 19

शेषस्सदा यशो यस्य मुदा गायति नित्यशः । पारं न लभते तात स प्रभुश्शंकरः शिवः

હે તાત, જેમનું યશ શેષનાગ પણ સદા આનંદથી નિત્ય ગાય છે, તે પણ તેમનો પાર પામી શકતો નથી. એ જ પ્રભુ શંકર—પરમેશ્વર શિવ છે।

Verse 20

तस्यैव लीलया सर्वोयमिति तत्त्वविभ्रमः । तत्र दोषो न कस्यापि सर्वव्यापी स प्रेरकः

તેમની જ દિવ્ય લીલાથી ‘આ બધું સ્વતંત્ર તત્ત્વ છે’ એવો તત્ત્વવિભ્રમ ઊભો થાય છે। તેમાં કોઈનો દોષ નથી, કારણ કે સર્વવ્યાપી પ્રભુ જ સર્વનો અંતઃપ્રેરક છે।

Verse 21

एकस्मिन्समये रुद्रस्सत्या त्रिभुवने भवः । वृषमारुह्य पर्याटद्रसां लीलाविशारदः

એક સમયે ભવ—રુદ્ર—સતી સાથે વृषભ પર આરૂઢ થઈ ત્રિભુવનમાં વિહર્યા; દિવ્ય લીલાના રસમાં રમતા અને તેના અદ્ભુત ભાવોમાં નિપુણ।

Verse 22

आगत्य दण्डकारण्यं पर्यटन् सागरांबराम् । दर्शयन् तत्र गां शोभां सत्यै सत्यपणः प्रभुः

દંડકારણ્યમાં આવી, સમુદ્રને જાણે વસ્ત્ર બનાવી ધરા પર વિહરતા, સત્યપ્રતિજ્ઞ પ્રભુએ ત્યાંની ભૂમિની શોભા-સૌંદર્ય સતીને દર્શાવ્યાં।

Verse 23

तत्र रामं ददर्शासौ लक्ष्मणेनान्वितं हरः । अन्विष्यंतं प्रियां सीतां रावणेन हृता छलात्

ત્યાં હર (ભગવાન શિવ)એ લક્ષ્મણ સાથે રહેલા રામને જોયા—જે છલથી રાવણે હરી લીધેલી પોતાની પ્રિય સીતા ને શોધી રહ્યા હતા.

Verse 24

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे रामपरीक्षावर्णनं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીશિવમહાપુરાણના દ્વિતીય ગ્રંથની રુદ્રસંહિતાના દ્વિતીય સતીખંડમાં “રામપરીક્ષા-વર્ણન” નામનો ચોવીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.

Verse 25

समिच्छंतं च तत्प्राप्तिं पृच्छंतं तद्गतिं हृदा । कुजादिभ्यो नष्टधियमत्रपं शोकविह्वलम्

તે તેને પ્રાપ્ત કરવાની તીવ્ર ઇચ્છા રાખતો હતો અને હૃદયથી તેની ગતિ તથા ઠેકાણાં વિષે પૂછતો રહેતો હતો. પરંતુ કુજ વગેરેની સામે તેની સ્થિર બુદ્ધિ નષ્ટ થઈ—લાજ ભૂલી, શોકથી વ્યાકુળ થયો.

Verse 26

सूर्यवंशोद्भवं वीरं भूपं दशरथात्मजम् । भरताग्रजमानंदरहितं विगतप्रभम्

તેણે સૂર્યવંશમાં ઉત્પન્ન થયેલા વીર રાજા—દશરથના પુત્ર, ભરતના અગ્રજ—ને જોયો; તે આનંદવિહોણો અને તેજહીન બની ગયો હતો.

Verse 27

पूर्णकामो वराधीनं प्राणमत्स्म मुदा हरः । रामं भ्रमन्तं विपिने सलक्ष्मणमुदारधीः

સદા પૂર્ણકામ હોવા છતાં, પોતાના વર અનુસાર આનંદથી હરએ પ્રણામ કર્યો. ઉદારમતિ પ્રભુએ વનમાં લક્ષ્મણসহ ભ્રમણ કરતા રામને જોયા.

Verse 28

जयेत्युक्त्वाऽन्यतो गच्छन्नदात्तस्मै स्वदर्शनम् । रामाय विपिने तस्मिच्छंकरो भक्तवत्सलः

“જય” કહીને અને પછી અન્યત્ર જતા જતા, ભક્તવત્સલ શંકરે તે જ વનમાં રામ માટે તેને પોતાનું દિવ્ય દર્શન આપ્યું.

Verse 29

इतीदृशीं सतीं दृष्ट्वा शिवलीलां विमोहनीम् । सुविस्मिता शिवं प्राह शिवमायाविमोहिता

સતીને આવી સ્થિતિમાં જોઈ અને શિવની મોહક લીલા નિહાળી, તે અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થઈ શિવમાયાથી વિમોહિત બની શિવને બોલી.

Verse 30

सत्युवाच । देव देव परब्रह्म सर्वेश परमेश्वर । सेवंते त्वां सदा सर्वे हरिब्रह्मादयस्सुराः

સતી બોલી—હે દેવોના દેવ, હે પરબ્રહ્મ! હે સર્વેશ્વર, હે પરમેશ્વર! હરિ (વિષ્ણુ) અને બ્રહ્મા આદિ સર્વ દેવો સદા તમારી સેવા અને ઉપાસના કરે છે.

Verse 31

त्वं प्रणम्यो हि सर्वेषां सेव्यो ध्येयश्च सर्वदा । वेदांतवेद्यो यत्नेन निर्विकारी परप्रभुः

તમે જ સર્વના પ્રણામ્ય, સદા સેવનીય અને સતત ધ્યાનયોગ્ય છો. વેદાંત દ્વારા યત્નપૂર્વક તમે જ્ઞેય છો—તમે નિર્વિકાર, પરાત્પર પ્રભુ છો.

Verse 32

काविमौ पुरुषौ नाथ विरहव्याकुलाकृती । विचरंतौ वने क्लिष्टौ दीनौ वीरौ धनुर्धरौ

હે નાથ! આ બે પુરુષો વિરહથી વ્યાકુળ રૂપ ધરાવે છે. વનમાં ભટકતાં તેઓ ક્લાંત અને પીડિત થયા છે; વીર ધનુર્ધર હોવા છતાં દીન અને ઉદાસ દેખાય છે.

Verse 33

तयोर्ज्येष्ठं कंजश्यामं दृष्ट्वा वै केन हेतुना । सुदितस्सुप्रसन्नात्माऽभवो भक्त इवाऽधुना

તેમામાં જ્યેષ્ઠ—કમળ-શ્યામ વર્ણવાળો—ને જોઈને કયા કારણે સुदિતનું અંતર તરત જ અત્યંત પ્રસન્ન અને આનંદમય બની ગયું, જાણે તે ત્યારે જ શિવભક્ત હોય?

Verse 34

इति मे संशयं स्वामिञ्शंकर छेत्तुमर्हसि । सेव्यस्य सेवकेनैव घटते प्रणतिः प्रभो

આ રીતે, હે સ્વામી શંકર, મારો સંશય દૂર કરો. હે પ્રભુ, જે પૂજ્ય અને સેવ્ય છે તેને સેવક દ્વારા પ્રણામ કરવો જ યોગ્ય છે.

Verse 35

ब्रह्मोवाच । आदिशक्तिस्सती देवी शिवा सा परमेश्वरी । शिवमायावशीभूत्वा पप्रच्छेत्थं शिवं प्रभुम्

બ્રહ્માએ કહ્યું: આદિશક્તિ સતી દેવી—એ જ શિવા, પરમેશ્વરી—શિવમાયાના વશમાં આવીને આ રીતે પ્રભુ શિવને પ્રશ્ન કર્યો.

Verse 36

तदाकर्ण्य वचस्सत्याश्शंकरः परमेश्वरः । तदा विहस्य स प्राह सतीं लीलाविशारदः

સતીના વચનો સાંભળી પરમેશ્વર શંકર હસ્યા. લીલામાં નિપુણ એવા તેમણે ત્યારે સતીને કહ્યું.

Verse 37

परमेश्वर उवाच । शृणु देवि सति प्रीत्या यथार्थं वच्मि नच्छलम् । वरदानप्रभावात्तु प्रणामं चैवमादरात्

પરમેશ્વરે કહ્યું—હે દેવી સતી, પ્રીતિપૂર્વક સાંભળ; હું યથાર્થ કહું છું, છલ નથી. વરદાનના પ્રભાવથી આ પ્રણામ આ રીતે આદરપૂર્વક અર્પિત થાય છે.

Verse 38

रामलक्ष्मणनामानौ भ्रातरौ वीरसम्मतौ । सूर्यवंशोद्भवौ देवि प्राज्ञौ दशरथात्मजौ

હે દેવી, રામ અને લક્ષ્મણ નામના તે બે ભાઈઓ વીરોમાં માન્ય હતા. તેઓ સૂર્યવંશમાં જન્મેલા, પ્રાજ્ઞ, અને દશરથના પુત્ર હતા.

Verse 39

गौरवर्णौ लघुर्बंधुश्शेषेशो लक्ष्मणाभिधः । ज्येष्ठो रामाभिधो विष्णुः पूर्णांशो निरुपद्रवः

ગૌરવર્ણ કનિષ્ઠ ભાઈ સ્વયં શેષ હતો, જે લક્ષ્મણ નામે પ્રસિદ્ધ થયો. જ્યેષ્ઠ રામ નામધારી વિષ્ણુનો પૂર્ણાંશ હતો—નિરુપદ્રવ અને નિર્વિઘ્ન.

Verse 40

अवतीर्णं क्षितौ साधुरक्षणाय भवाय नः । इत्युक्त्वा विररामाऽसौ शंभुस्मृतिकरः प्रभुः

“સાધુઓના રક્ષણ માટે અને આપણા કલ્યાણાર્થે તેઓ ધરતી પર અવતર્યા છે.” એમ કહીને શંભુસ્મૃતિ જગાવનાર તે પ્રભુ મૌન થયા.

Verse 41

श्रुत्वापीत्थं वचश्शम्भोर्न विशश्वास तन्मनः । शिवमाया बलवती सैव त्रैलोक्यमोहिनी

શંભુના આવા વચનો સાંભળ્યા છતાં તેના મનમાં વિશ્વાસ ન બેઠો. કારણ કે શિવની માયા અતિ બલવતી છે—એ જ ત્રિલોકમોહિની છે.

Verse 42

अविश्वस्तं मनो ज्ञात्वा तस्याश्शंभुस्सनातनः । अवोचद्वचनं चेति प्रभुलीलाविशारदः

તેણું મન હજી અવિશ્વાસમાં છે એમ જાણી સનાતન શંભુ—પ્રભુની લીલામાં નિપુણ—તેને શુભ વચન બોલ્યા.

Verse 43

शिव उवाच । शृणु मद्वचनं देवि न विश्वसिति चेन्मनः । तव रामपरिक्षां हि कुरु तत्र स्वया धिया

શિવ બોલ્યા—હે દેવી, મારું વચન સાંભળ. જો મન વિશ્વાસ ન કરે, તો પોતાની બુદ્ધિથી ત્યાં રામની પરીક્ષા કર.

Verse 44

विनश्यति यथा मोहस्तत्कुरु त्वं सति प्रिये । गत्वा तत्र स्थितस्तावद्वटे भव परीक्षिका

હે પ્રિય સતી, જેનાથી મોહ નાશ પામે તે કર. ત્યાં જઈ થોડો સમય વડવૃક્ષ પાસે રહેજે અને પરીક્ષિકા બનજે.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । शिवाज्ञया सती तत्र गत्वाचिंतयदीश्वरी । कुर्यां परीक्षां च कथं रामस्य वनचारिणः

બ્રહ્મા બોલ્યા—શિવની આજ્ઞાથી સતી ત્યાં ગઈ. ત્યારે તે ઈશ્વરી વિચારે લાગી—વનમાં વિચરતા રામની પરીક્ષા હું કેવી રીતે કરું?

Verse 46

सीतारूपमहं धृत्वा गच्छेयं रामसन्निधौ । यदि रामो हरिस्सर्वं विज्ञास्यति न चान्यथा

હું સીતાનું રૂપ ધારણ કરીને રામના સાન્નિધ્યમાં જઈશ. જો રામ—જે હરિ છે—સર્વજ્ઞ હોય, તો તે સમગ્ર તત્ત્વને યથાર્થ ઓળખશે; અન્યથા નહીં.

Verse 47

इत्थं विचार्य सीता सा भूत्वा रामसमीपतः । आगमत्तत्परीक्षार्थं सती मोहपरायणा

આ રીતે વિચાર કરીને સતી સીતાનું રૂપ ધારણ કરી રામની નજીક ગઈ; મોહવશ તે તેમની પરીક્ષા કરવા ત્યાં આવી પહોંચી।

Verse 48

सीतारूपां सतीं दृष्ट्वा जपन्नाम शिवेति च । विहस्य तत्प्रविज्ञाय नत्वावोचद्रघूद्वहः

સીતારૂપે સતીને જોઈ અને તેણીને મંદ સ્વરે ‘શિવ’ નામ જપતી સાંભળી, રઘુકુલશ્રેષ્ઠ રામ હસ્યા; સત્ય જાણી તેણીને નમસ્કાર કરીને પછી બોલ્યા।

Verse 49

राम उवाच । प्रेमतस्त्वं सति ब्रूहि क्व शंभुस्ते नमोगतः । एका हि विपिने कस्मादागता पतिना विना

રામ બોલ્યા—હે સતી, પ્રેમથી સાચું કહો: તમારો શંભુ ક્યાં ગયા? પતિ વિના તમે એકલા આ વનમાં કેમ આવ્યા?

Verse 50

त्यक्त्वा स्वरूपं कस्मात्ते धृतं रूपमिदं सति । ब्रूहि तत्कारणं देवि कृपां कृत्वा ममोपरि

હે સતી, તું તારો સ્વસ્વરૂપ કેમ ત્યજીને આ રૂપ ધારણ કર્યું છે? હે દેવી, મારા પર કૃપા કરીને તેનું કારણ કહો.

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इति रामवचः श्रुत्वा चकितासीत्सती तदा । स्मृत्वा शिवोक्तं मत्वा चावितथं लज्जिता भृशम्

બ્રહ્માએ કહ્યું—રામના આ વચનો સાંભળીને તે સમયે સતી ચકિત થઈ. શિવે કહેલું સ્મરીને અને તેને અચૂક સત્ય માનીને તે અત્યંત લજ્જિત થઈ.

Verse 52

रामं विज्ञाय विष्णुं तं स्वरूपं संविधाय च । स्मृत्वा शिवपदं चित्ते सत्युवाच प्रसन्नधीः

રામને વિષ્ણુ તરીકે ઓળખી અને તેમનું સાચું સ્વરૂપ સમજી, તેણે ચિત્તમાં શિવના પરમ પદનું સ્મરણ કર્યું; અને પ્રસન્ન બુદ્ધિથી સત્ય વચન કહ્યું।

Verse 53

शिवो मया गणैश्चैव पर्यटन् वसुधां प्रभुः । इहागच्छच्च विपिने स्वतंत्रः परमेश्वरः

પ્રભુ શિવ—પરમ સમર્થ—મારા અને પોતાના ગણો સાથે પૃથ્વી પર પરિભ્રમણ કરતા હતા; એ સ્વતંત્ર પરમેશ્વર અહીં આ વનમાં આવ્યા।

Verse 54

अपश्यदत्र स त्वां हि सीतान्वेषणतत्परम् । सलक्ष्मणं विरहिणं सीतया श्लिष्टमानसम्

ત્યાં તેણે તમને જોયા—સીતા શોધવામાં સંપૂર્ણ તત્પર—લક્ષ્મણ સાથે, વિરહથી વ્યાકુળ, અને જેમનું મન માત્ર સીતામાં જ આસક્ત હતું।

Verse 55

नत्वा त्वां स गतो मूले वटस्य स्थित एव हि । प्रशंसन् महिमानं ते वैष्णवं परमं मुदा

તમને નમસ્કાર કરીને તે વડવૃક્ષના મૂળ પાસે ગયો અને ત્યાં જ સ્થિર રહ્યો; આનંદથી તમારી પરમ વૈષ્ણવ-સદૃશ મહિમાનું સ્તવન કર્યું।

Verse 56

चतुर्भुजं हरिं त्वां नो दृष्ट्वेव मुदितोऽभवत् । यथेदं रूपममलं पश्यन्नानंदमाप्तवान्

તમને ચતુર્ભુજ હરિ-રૂપે જોઈને તે તરત જ પ્રસન્ન થયો; આ નિર્મળ અને મંગલમય રૂપનું દર્શન કરીને તેણે પરમાનંદ પ્રાપ્ત કર્યો।

Verse 57

तच्छ्रुत्वा वचनं शंभौर्भ्रममानीय चेतसि । तदाज्ञया परीक्षां ते कृतवत्य स्मि राघव

શંભુના વચનને સાંભળી મેં જાણબૂઝીને મનમાં સંશય ઊભો કર્યો; અને તેમની આજ્ઞાથી, હે રાઘવ, મેં તારી પરીક્ષા કરી।

Verse 58

ज्ञातं मे राम विष्णुस्त्वं दृष्टा ते प्रभुताऽखिला । निःसशंया तदापि तच्छृणु त्वं च महामते

હે રામ, મને જાણી ગયું છે કે તું જ વિષ્ણુ છે; તારી સંપૂર્ણ પ્રભુતા મેં જોઈ છે. મને કોઈ સંશય નથી; છતાં, હે મહામતિ, મારી વાત સાંભળ।

Verse 59

कथं प्रणम्यस्त्वं तस्य सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कुरु निस्संशयां त्वं मां शमलं प्राप्नुहि द्रुतम्

તું તેને નમસ્કાર કરવા યોગ્ય કેવી રીતે? મારી સામે સત્ય બોલ. મારો સંશય સંપૂર્ણ દૂર કર; નહિંતર તું જલ્દી કલંક/પાપ પામશે।

Verse 60

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या रामश्चोत्फुल्ललोचनः । अस्मरत्स्वं प्रभुं शंभुं प्रेमाभूद्धृदि चाधिकम्

બ્રહ્માએ કહ્યું—તેના વચન સાંભળી રામની આંખો આનંદથી ખીલી ઊઠી. તેણે પોતાના પ્રભુ શંભુ (શિવ)નું સ્મરણ કર્યું અને હૃદયમાં વધુ પ્રેમ ઉદ્ભવ્યો।

Verse 61

सत्या विनाज्ञया शंभुसमीपं नागमन्मुने । संवर्ण्य महिमानं च प्रावोचद्राघवस्सतीम्

હે મુનિ, સત્યાની પરવાનગી વિના રાઘવ શંભુના સમીપ ગયો નહીં. શિવની મહિમા વર્ણવીને તેણે ત્યારે સતીને કહ્યું।