Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

तारकासुर-पूर्ववृत्त-प्रश्नः (Questions on Tārakāsura and Śivā’s tapas) / “Inquiry into Tārakāsura’s origin and Śivā–Śiva narrative”

कश्यप उवाच । तपः कुरु शुचिर्भूत्वा ब्रह्मणश्चायुतं समाः । चेद्भविष्यति तत्पूर्वं भविता ते सुतस्तदा

kaśyapa uvāca | tapaḥ kuru śucirbhūtvā brahmaṇaścāyutaṃ samāḥ | cedbhaviṣyati tatpūrvaṃ bhavitā te sutastadā

કશ્યપે કહ્યું— શુદ્ધ બની બ્રહ્માના માન પ્રમાણે દસ હજાર વર્ષ તપ કરો. તે પહેલું સિદ્ધ થાય તો ત્યાર પછી નિશ્ચયે તમને પુત્ર પ્રાપ્ત થશે.

कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तपःausterity; penance
तपः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (कर्मरूपेण)
कुरुdo; perform
कुरु:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुचिःpure
शुचिः:
कर्तृविशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (implicit ‘त्वम्’)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla-kriyā/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
ब्रह्मणःof Brahman; of the Veda/Creator (contextual)
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
समुच्चय (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
अयुतम्ten thousand
अयुतम्:
परिमाण (Parimāṇa/परिमाण)
TypeAdjective
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक-विशेषण (qualifying समाः)
समाःyears
समाः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (कालपरिमाण)
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय (conditional particle/शर्त)
भविष्यतिwill happen; will be
भविष्यति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
कर्म/विषय (Viṣaya/विषय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (refers to the event)
पूर्वम्before; earlier
पूर्वम्:
काल (Kāla/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
भविताwill become; will be born
भविता:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Periphrastic Future/परस्मैपदी-पर्यायभविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्तरि
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
काल (Kāla/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (temporal adverb)

Kaśyapa

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

Cosmic Event: Brahmā-scale time (brahmaṇaḥ samāḥ) invoked as a cosmological measure for tapas.

B
Brahma
K
Kaśyapa

FAQs

The verse teaches that spiritual and worldly attainments arise from disciplined tapas grounded in śauca (purity). In a Shaiva Siddhanta lens, such purification prepares the soul (paśu) to receive grace through right effort and inner refinement.

Though the Liṅga is not named here, the instruction to become pure and undertake sustained tapas aligns with preparatory disciplines commonly prescribed for Saguna Shiva worship—approaching Shiva with regulated conduct, purity, and sustained practice to become fit for blessings.

The explicit practice is tapas with śauca (purity). Practically, this can be supported by daily japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), maintaining cleanliness, and observing disciplined vows—while focusing on steadiness and self-restraint.