Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

प्रकृतितत्त्व-विचारः / Inquiry into Prakṛti (Nature/Śakti) and Śiva’s Transcendence

पित्रा विनापि सा काली सखीभ्यां सह नित्यशः । जगाम शंकराभ्याशं सेवायै भक्तितत्परा

pitrā vināpi sā kālī sakhībhyāṃ saha nityaśaḥ | jagāma śaṃkarābhyāśaṃ sevāyai bhaktitatparā

પિતાની સાથે વિના પણ તે કાળી સખીઓ સાથે નિત્ય શંકરનાં સમીપ જતી અને ભક્તિપૂર્વક સેવામાં તત્પર રહેતી।

पित्राwith (her) father
पित्रा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (Instrumental singular)
विनाwithout
विना:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable: without); तृतीया-सहचर (governs instrumental)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: even/also)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (Nominative singular)
कालीKālī
काली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkālī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nominative singular; proper name)
सखीभ्याम्with two female friends
सखीभ्याम्:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootsakhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), द्विवचन (Instrumental dual)
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-सम्बन्धक-अव्यय (with; accompaniment)
नित्यशःalways
नित्यशः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnityaśas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: always/continually)
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् धातु (गति)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शंकर-अभ्याशम्to the vicinity of Śaṅkara
शंकर-अभ्याशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक) + abhyāśa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शंकरस्य अभ्याशः = समीपम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन (Accusative singular)
सेवायैfor service
सेवायै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsevā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन (Dative singular; purpose)
भक्ति-तत्पराintent on devotion
भक्ति-तत्परा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhakti (प्रातिपदिक) + tatpara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भक्तौ तत्परा = devoted to devotion); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with सा/काली)

Sūta Gosvāmin

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

S
Shiva
P
Parvati

FAQs

It highlights steadfast bhakti expressed as seva—approaching Śaṅkara regularly with single-minded devotion—showing that sincere devotion transcends social or familial dependence and becomes a direct spiritual orientation toward Pati (Lord Shiva).

Going “near Śaṅkara” reflects Saguna-upāsanā—devotion to Shiva’s accessible form and presence. In practice, this aligns with approaching the Śiva-liṅga daily with reverence, treating worship as loving attendance (seva) rather than mere ritual.

A takeaway is nitya-sevā: daily Shiva worship with bhakti—offering water and bilva leaves to the liṅga while repeating the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” cultivating consistent, service-minded remembrance.