Previous Mantra

Mantra 3

Pavamāna Soma’s self-purification through the waters and filter, emerging as the radiant king who empowers the rite and grants prosperity

Rishi: Unspecified in input
Devata: Soma (Pavamāna)
Chandas: Unspecified in input

अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः

agrego rājāpyastaviṣyate vimāno ahnāṃ bhuvaneṣvarpitaḥ harirghṛtasnuḥ sudṛśīko arṇavo jyotīrathaḥ pavate rāya okyaḥ

agre1go rājā2pyastaviṣyate1 | vimāno1 ahnāṃ2 bhuvaneṣva1rpitaḥ2 | harir1ghṛtasnuḥ2 sudṛśīko1 arṇavo2 | jyotī1rathaḥ2 pavate1 rāya2 okyaḥ3

અગ્રગામી રાજા નિશ્ચયે સ્તુતિને યોગ્ય છે; દિવસોના માપક, લોકોમાં સ્થાપિત. હરિ, ઘૃત સમૃદ્ધિ ઝરાવતો, દર્શનિય, પ્રચુર પ્રવાહ સમ અર્ણવ; જ્યોતિ-રથવાળો, પોતાને પવિત્ર કરે છે—ધન માટે, ગૃહ માટે.

agre-gaḥ | rājā | api | astaviṣyate | vimānaḥ | ahnām | bhuvaneṣu | arpitaḥ | hariḥ | ghṛta-snuḥ | su-dṛśīkaḥ | arṇavaḥ | jyotiḥ-rathaḥ | pavate | rāye | okyaḥ

अग्रेगःgoing in front; foremost (one)
अग्रेगः:
कर्तृ (स्तुत्य/वर्ण्यः) अथवा विशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootअग्रेग (प्रातिपदिक; अग्रम् + ग) अथवा ‘अग्रे-ग’ (अग्रे गच्छति इति)
राजाking; ruler
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अपिalso; indeed
अपि:
सम्बन्ध/निपात (उपपद-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअपि
अस्तविष्यतेwill be praised
अस्तविष्यते:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
विमानःmeasuring out; distributor (also: ‘well-measured’)
विमानः:
कर्तृ/विशेष्यः (पूर्वपद-सम्बन्धः) अथवा विशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootविमान (प्रातिपदिक)
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
भुवनेषुin the worlds
भुवनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अर्पितःset/placed; fixed
अर्पितः:
कर्तृ-विशेषणम् (स्थित्यर्थः) अथवा कर्मणि-भावः
TypeParticiple
Rootअर्प् (धातु) / अर्पयति
हरिःthe tawny one; Hari (Soma/Agni epithet)
हरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
घृतस्नुःghee-oozing; dripping with clarified butter
घृतस्नुः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootघृतस्नु (प्रातिपदिक; घृत + स्नु ‘oozing/flowing’)
सुदृशीकःbeautiful-looking; fair-eyed
सुदृशीकः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसुदृशीक (प्रातिपदिक; सु + दृशीक) अथवा सुदृश्-ईक
अर्णवःflood; ocean; surge
अर्णवः:
कर्तृ/उपमा-विशेष्यः
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
ज्योतीरथःhaving a chariot of light; light-charioted
ज्योतीरथः:
कर्तृ/विशेष्यः
TypeNoun
Rootज्योतीरथ (प्रातिपदिक; ज्योतिस् + रथ)
पवतेpurifies itself; flows (as purified Soma)
पवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootपू (धातु; पवते) अथवा पव्
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
ओक्यःhomely; belonging to the house/home; abiding in the dwelling
ओक्यः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootओक्य (प्रातिपदिक; ओकस् ‘house/home’ + य) अथवा ‘ओक्य’ = गृह्य/गृहसम्बद्ध

Unknown/Unspecified

{ "prastava": "(Stobha prelude; sets a stately frame)", "udgitha": "agrego rājāpyastaviṣyate vimāno ahnāṃ bhuvaneṣvarpitaḥ", "pratihara": "(Response emphasizing the praise-cadence; may echo ‘rājā’ or ‘arpitaḥ’)", "upadrava": "harirghṛtasnuḥ sudṛśīko arṇavo jyotīrathaḥ pavate rāya okyaḥ", "nidhana": "(Cadence on ‘okyaḥ’ with ensemble close)", "structure_notes": "Royal epithets often become melodic pillars; gāna may repeat ‘rājā’/‘pavate’ for emphasis.", "singer_assignments": "Standard five-part sāman roles; nidhana often taken in strong unison to seal the ‘household’ blessing." }

{ "gloss_summary": "Soma is praised as foremost-going king; ‘vimānaḥ ahnām’ indicates regulation of sacrificial times/days and orderly distribution of fruits; ‘ghṛtasnuḥ’ marks Soma’s unctuous excellence yielding prosperity; Soma purifies for wealth and household good.", "ritual_interpretation": "Affirms Soma’s role in maintaining correct sacrificial timing and granting prosperity to patron and ritual ‘household’.", "theological_insight": "Divine order expresses as time-measure and nourishment: Soma’s purification is the engine of ṛta and śrī.", "etymology_highlights": "vimāna (measurer); ghṛta-snu (ghee-distilling/oozing); okya (of the house/home)." }