Dashati 21
Pavamāna Soma’s self-purification through the waters and filter, emerging as the radiant king who empowers the rite and grants prosperity
Soma (Pavamāna)
Bright energetic forward-driving praise (stuti) with a cleansing-and-triumph tone
Ṛṣi not identifiable from the given excerpt alone; requires Rigvedic concordance for the underlying RV verse at this Sāmavedic location.
જળમાં અને ગાળણીમાં પોતાનું શુદ્ધિકરણ કરતાં પવમાન સોમ તેજસ્વી રાજા રૂપે પ્રગટે છે; તે યજ્ઞક્રતુનો અભિષેક કરીને તેને પરિપૂર્ણ કરે છે, વૃષભની જેમ અને અશ્વની જેમ ઝડપી પ્રવાહ બની વહે છે, અને સર્પ જેમ કાત ઉતારે તેમ અશુદ્ધિ દૂર કરે છે. દિવસોનું માપ કરનાર નિયમક અને જગત સ્થાપક શક્તિ તરીકે તે યજમાનને પ્રાણબળ, ધન, ગૃહસમૃદ્ધિ અને ઘી જેવી સમૃદ્ધિ અર્પે છે.
Mantras
Mantra 1
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते .
તેઓ અભિષેક કરે છે, શોભિત કરે છે, યજ્ઞક્રતુને સંપૂર્ણ રીતે સજાવે છે; મધુસમાન રસથી તેનો આસ્વાદ લે છે; પ્રચુર રીતે અભિષેક કરે છે. સિંધુના ઉછાળમાં સુવર્ણ પાવક (શોધક) જળોમાં દોડતા વૃષભને—પશુ (યજ્ઞીય પાશુ/બલિ)—પકડી લે છે.
Mantra 2
विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः
વિપશ્ચિત પવમાનને ગાવો; સોમરસની મહાન ધારા અવિરત વહે છે. જેમ અહિ (સર્પ) જૂની ચામડી છોડીને સરકે છે, તેમ તે સરકે છે; જેમ રમતમાં દોડતો અશ્વ, તેમ તે આગળ ધસી નીકળે છે—હરિ, તપ્ત-વર્ણનો બળવાન વૃષભ.
Mantra 3
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः
અગ્રગામી રાજા નિશ્ચયે સ્તુતિને યોગ્ય છે; દિવસોના માપક, લોકોમાં સ્થાપિત. હરિ, ઘૃત સમૃદ્ધિ ઝરાવતો, દર્શનિય, પ્રચુર પ્રવાહ સમ અર્ણવ; જ્યોતિ-રથવાળો, પોતાને પવિત્ર કરે છે—ધન માટે, ગૃહ માટે.
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified—washed and filtered—so that he becomes radiant, fit for the sacrifice, and able to grant strength and prosperity.
The serpent image highlights shedding impurity during purification, while the steed image emphasizes Soma’s swift, unobstructed rush through the filter and waters.
The sacrificer and household benefit: the purified Soma is invoked to perfect the rite and to bring wealth, nourishment, and ordered well-being (linked with correct sacrificial timing).