Dashati 2
PūrvārcikaPrapathaka 1Dashati 210 Mantras

Dashati 2

Daily adoration of Agni as sacrificial power (ojas) and foe-crusher, approached with reverence at the two sandhyās

Deity

Agni

Melodic Character

Bright energetic and devotional—suited to kindling and confident petition

Rishi Family

The dashati explicitly invokes Bhṛgu-line precedent (aurvabhṛguvat) presenting Agni-worship as an inherited primeval pattern; precise ṛṣi assignment is recension/anukramaṇī-dependent.

અગ્નિને યજ્ઞશક્તિ (ઓજસ) અને શત્રુવિનાશક તરીકે દરરોજ ભક્તિપૂર્વક આરાધવું—ઉષાકાળ અને સાયંકાળની બે સંધ્યાઓએ નમસ્કાર સાથે નજીક જઈ સ્તુતિ કરવી. અગ્નિ શુચિ છે; તે હવિષ્યને શુદ્ધ કરે છે અને અર્પણને અસરકારક રીતે દેવો સુધી પહોંચાડે છે; તેથી દિવસેદિવસ (દિવે-દિવે), રાત્રિ–પ્રભાત (દોષા–વસ્તઃ) એવી નિયમિત, પુનરાવર્તિત ઉપાસના કરવી. અમિત્ર (વિરોધી શક્તિ)ને દમન કરીને વિજય અને રક્ષણ આપો એવી પ્રાર્થના; ઔર્વ–ભૃગુની પૂર્વપરંપરાના આદર્શથી સમર્થિત, વધુ તીવ્ર આવાહન. નમસ્ (વિનયાર્પણ) અને ધી (સંકલ્પબુદ્ધિ) દ્વારા માનવીય ઇરાદાને અસરકારક યજ્ઞકર્મ અને રક્ષણમાં રૂપાંતરિત કરતી જીવંત યજ્ઞાગ્નિ-શક્તિ તરીકે અગ્નિનું તત્ત્વ દર્શાવવામાં આવે છે.

Mantras

Mantra 1

नमस्ते अग्न ओजसे गृणन्ति देव कृष्टयः अमैरमित्रमर्दय

હે અગ્નિ, તારા ઓજ માટે તને નમસ્કાર; હે દેવ, કષ્ટયઃ (જનસમૂહ) પોતાના બળથી તારો ગાન કરે છે; તું શત્રુને ચકનાચૂર કર.

Saman: Unknown/Unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this arcikā)

Mantra 2

दूतं वो विश्ववेदसं हव्यवाहममर्त्यम् यजिष्ठमृञ्जसे गिरा

હે અગ્નિ! તું તમારો દૂત, સર્વજ્ઞ (વિશ્વવેદસ), હવિ વહન કરનાર (હવ્યવાહ), અમર, અને યજ્ઞમાં સર્વોત્તમ પૂજનીય (યજિષ્ઠ) છે; અમારી ગિરા—સ્તુતિગીતથી તું શોભિત થાય છે.

Saman: Agneya-sāman (generic; specific tune not stated in input)

Mantra 3

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः वायोरनीके अस्थिरन्

તારી પાસે, કૂટુંબની સ્ત્રીઓ—દીપ્તિમાન ગીરો સાથે, હવિષ્કૃત (હવિ તૈયાર કરનાર) બની—વાયુના અનિકે (સન્નિધિમાં) સ્થિર થઈ ઊભી રહી છે.

Mantra 4

उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धिया वयम् नमो भरन्त एमसि

હે અગ્નિ, દિવસે દિવસે, રાત્રિ અને પ્રભાતે, અમે શ્રદ્ધાભર્યા સંકલ્પથી તારી પાસે આવીએ છીએ; નમસ્કારને અર્પણરૂપે લઈને આવીએ છીએ.

Saman: Gāyatra (Agneya-sāman; tune-family unspecified in input)

Mantra 5

जराबोध तद्विविड्ढि विशेविशे यज्ञियाय स्तोमं रुद्राय दृशीकम्

હે જરાબોધ (વૃદ્ધાવસ્થાને જગાવનાર), તું આ (અમારો અભિપ્રાય) સુપેરે જાણી લે. દરેક જનસમૂહ માટે, યજ્ઞિય એવા સ્તોમને—પૂજનીય, પ્રગટ દૃશીક એવા રુદ્રને અર્પણ કરો.

Saman: Unknown/Unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this arcika index)

Mantra 6

प्रति त्यं चारुमध्वरं गोपीथाय प्र हूयसे मरुद्भिरग्न आ गहि

તે મનોહર અધ્વર—યજ્ઞકર્મ માટે, અમારી ગોપીથા (રક્ષા) માટે તને વિધિપૂર્વક આહ્વાન કરીએ છીએ; હે અગ્નિ, મરુદો સાથે અહીં આવ.

Mantra 7

अश्वं न त्वा वारवन्तं वन्दध्या अग्निं नमोभिः सम्राजन्तमध्वराणाम्

જેમ સમૃદ્ધ શણગારવાળા અશ્વને લોકો સ્તુતિથી વધાવે છે, તેમ હું પણ નમસ્કારભર્યા વંદનોથી યજ્ઞોના સમ્રાટ—અગ્નિનું સ્તવન કરું છું.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this ṛc)

Mantra 8

और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे अग्निं समुद्रवाससम्

જેમ ઔર્વ અને ભૃગુઓ (પ્રાચીન કાળે), તેમ જ સિદ્ધિ ઇચ્છનાર હું અહીં પવિત્ર, સમુદ્રવાસી અગ્નિને આવાહન કરું છું.

Mantra 9

अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः अग्निमिन्धे विवस्वभिः

મર્ત્ય મનુષ્ય મનથી અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરી, ધી—ભક્તિભરી બુદ્ધિ સાથે સચેત રહે; તે વિવસ્વત સમ તેજસ્વી ઉપકરણોથી અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે.

Mantra 10

आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिः पश्यन्ति वासरम् परो यदिध्यते दिवि

ત્યારે તેઓ પ્રાચીન બીજના તેજને—દિવસના પ્રકાશને—જુએ છે; જ્યારે તે ઉપર આકાશમાં પ્રજ્વલિત થઈ દહકે છે.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this ṛc)

Frequently Asked Questions

It centers on approaching Agni every day—night and morning—with reverence, praising his sacrificial strength (ojas) and asking him to purify the offering and overcome hostile forces.

It appeals to ancient ṛṣi precedent: as the early Bhṛgu-line seers established and invoked Agni, the singer invokes Agni in the same authoritative, tradition-backed way.

As a Sāman set addressed to Agni, it supports kindling and steady worship within the broader sacrifice; it is especially fitting for repeated daily approach themes and preparatory invocations in Soma services.